ปวดศีรษะข้างเดียว… อาการเล็กน้อยที่อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ถึงชีวิต

อาการปวดศีรษะข้างเดียว เป็นอาการที่พบได้บ่อยในคนทุกวัย หลายคนอาจมองว่าเป็นแค่อาการเครียดหรือพักผ่อนน้อย แต่ในบางกรณี อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคที่ซับซ้อนมากกว่านั้น 

ปวดศีรษะข้างเดียว เกิดจากอะไรได้บ้าง?

1. ไมเกรน (Migraine)

• สาเหตุ พบบ่อยที่สุด
• ลักษณะ: ปวดตุ้บ ๆ ข้างเดียว ปวดระดับกลางถึงรุนแรง
• อาจมีคลื่นไส้ แพ้แสง/เสียง หรือเห็นแสงวูบวาบก่อนปวด
• มักเกิดซ้ำเป็นรอบ และสัมพันธ์กับความเครียด ฮอร์โมน การนอนผิดเวลา

2. ปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ (Cluster headache)

• ปวดรุนแรง ข้างเดียว มักอยู่รอบตาหรือขมับ
• มักเกิดเป็นช่วงเวลาเดิมในแต่ละวัน หรือช่วงฤดู
• อาจมีน้ำตาไหล ตาแดง หรือคัดจมูกข้างเดียวร่วมด้วย
• พบบ่อยในเพศชาย และมีรูปแบบซ้ำ ๆ

3. ความผิดปกติของเส้นประสาท (Trigeminal neuralgia, Occipital neuralgia)

• ปวดแปลบหรือยิงแบบไฟฟ้า ข้างเดียว
• ปวดเป็นจังหวะเวลาถูกกระตุ้น เช่น สัมผัสหน้า แปรงฟัน หวีผม
• เกิดจากการระคายเคืองของเส้นประสาท

4. ปวดศีรษะจากโรคไซนัสอักเสบ (Sinusitis)

• ปวดหน่วง ๆ รอบเบ้าตา หน้าผากหรือโหนกแก้ม
• ปวดมากขึ้นเวลาโน้มหน้า หรือเปลี่ยนท่า
• อาจมีน้ำมูกข้น คัดจมูก หรือไข้ร่วมด้วย

5. ปวดศีรษะจากกล้ามเนื้อตึง (Tension headache)

• ปวดรัด ๆ มักเริ่มจากท้ายทอยหรือขมับ
• อาจปวดข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง
• เกิดจากความเครียด ท่าทางการนั่งทำงานที่ไม่เหมาะสม

6. โรคทางสมองที่รุนแรง (เช่น เส้นเลือดโป่งพอง เนื้องอกสมอง)

• ปวดศีรษะข้างเดียวเรื้อรังมากขึ้นเรื่อย ๆ
• อาจมีอาการอื่นร่วม เช่น แขนขาอ่อนแรง มองเห็นภาพซ้อน พูดไม่ชัด
• ต้องตรวจภาพสมอง (CT/MRI) เพื่อยืนยัน 

กลไกการปวดศีรษะ

การปวดศีรษะไม่ได้เกิดจากเนื้อสมองโดยตรง แต่เกิดจาก

• การขยายตัวหรือบีบตัวของหลอดเลือดในสมอง
• การระคายเคืองของเส้นประสาทบริเวณศีรษะ เช่น Trigeminal nerve
• ความตึงตัวของกล้ามเนื้อรอบศีรษะ คอ และไหล่
• การเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในสมอง เช่น เซโรโทนิน 

ปวดศีรษะแบบใดควรรีบมาพบแพทย์?

ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน

• ปวดแบบ “ฟ้าผ่า” หรือ “ปวดที่สุดในชีวิต”
• อาจเป็นสัญญาณของเส้นเลือดในสมองแตก (Subarachnoid hemorrhage)

ปวดหัวร่วมกับอาการทางระบบประสาท

• แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด เห็นภาพซ้อน หน้าเบี้ยว
• เสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

ปวดศีรษะเรื้อรังมากขึ้นเรื่อย ๆ

• โดยเฉพาะถ้ามีอาเจียนตอนเช้า มองเห็นภาพซ้อน หรือมองไม่ชัด
• ควรตรวจหารอยโรคในสมอง เช่น เนื้องอกหรือภาวะความดันในสมองสูง

ปวดหัวร่วมกับไข้ คอแข็ง สับสน

• อาจเป็นการติดเชื้อในเยื่อหุ้มสมอง (Meningitis)
• เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบรักษา

อาการปวดศีรษะข้างเดียว อาจเป็นเรื่องเล็ก แต่บางครั้งอาจซ่อนภัยร้ายแรงไว้ หากคุณมีอาการปวดบ่อย รุนแรง หรือแปลกไปจากเดิม ควรพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด