Lipoprotein (a) หรือ Lp(a) กับภัยร้ายที่ห้ามละเลย

1. Lipoprotein (a) หรือ Lp(a) คืออะไร?

• Lipoprotein (a) หรือ Lp(a) หรือ ไลโปโปรตีน ลิตเติ้ล เอ คือ โปรตีนไขมันที่ทำหน้าที่ขนส่งคอเลสเตอรอลในเลือด ดังนั้นถ้าหากมี Lp(a)ในปริมาณที่มากเกินไปในเลือด ก็จะทำให้มีไขมันไปเกาะติดกับผนังหลอดเลือด และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ, หลอดเลือดสมองตีบ, หลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ ร่วมไปถึงลิ้นหัวใจเอออร์ติกตีบ

2. Lp(a) สูง จะมีอาการอะไรผิดปกติไหม?

• ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการใดๆ และส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวเลย ว่าตนเองมีความเสี่ยง

3. Lp(a) พบได้บ่อยไหม และคนไหนที่ควรตรวจระดับ Lp(a)?

• ประมาณ 1 ใน 5 ของประชากร มี ระดับ Lp(a) สูง
• แนะนำตรวจในกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเส้นเลือดหัวใจตีบ เช่น
  1. มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
  2. มีประวัติคนในครอบครัวมีระดับ Lp(a) สูง หรือไขมันในเลือดสูง
  3. มีระดับ LDL cholesterol สูง
  4. มีภาวะเส้นเลือดหัวใจตีบหรือเส้นเลือดสมองตีบเป็นหลายครั้ง ทั้งๆที่คุมปัจจัยเสี่ยงต่างๆได้ดี
• แนะนำให้ ตรวจ Lp(a) อย่างน้อย 1 ครั้งในชีวิต.

4. ระดับ Lp(a) เท่าไหร่ ถึงเรียกว่าสูง?

• Lp(a) ในเลือดน้อยกว่า 30 mg/dL จะอยู่ในเกณฑ์ปกติ
• Lp(a) ในเลือดระหว่าง 31-50 mg/dL จะอยู่ในความเสี่ยงปานกลางต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
• Lp(a) ในเลือดสูงกว่า 50 mg/dL จะมีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
• Lp(a) ในเลือดสูงกว่า 70 mg/dL จะมีความเสี่ยงสูงมากต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด และ เพิ่มอัตราการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจและสมอง

5. ถ้ามีระดับ Lp(a) สูงแล้ว ควรรักษาอย่างไร?

ปัจจุบันยังไม่มียาที่ได้รับการรับรองในการลด Lp(a) แต่สามารถลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ดังนี้

1. 1. ควบคุมระดับไขมันต่างๆ เช่น LDL cholesterol หรือ Triglyceride ในเลือดให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ด้วยการใช้ยา เช่น ยากลุ่ม Statin ฯลฯ
   2. ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
   3. ควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
   4. รับประทานอาหารครบ 5 หมู่
   5. ดูแลน้ำหนักตัวในอยู่ในเกณฑ์ปกติ
   6. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน หรือ 150 นาทีต่อสัปดาห์
   7. ควบคุมพฤติกรรมเสี่ยง เช่น หยุดสูบบุหรี่, หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
   8. นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ

6. หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการตรวจ Lp(a) ควรทำอย่างไร

• สามารถติดต่อสอบถามเกี่ยวกับการตรวจ Lp(a) หรือขอคำแนะนำเกี่ยวกับความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือดได้ที่ โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา

อ้างอิงจาก

1. Cleveland Clinic. Lipoprotein (a) [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; [updated 2023 Aug 31; cited 2025 Jan 21]. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/25226-lipoprotein-a
2. Nordestgaard BG, Langsted A. Lipoprotein(a) and cardiovascular disease. The Lancet. 2024;404(10459):1255–1264. doi:10.1016/S0140-6736(24)01308-4.
3. American Heart Association. What is Lp(a)? [Internet]. Dallas (TX): American Heart Association; 2024 [cited 2025 Jan 21]. Available from: https://www.heart.org/en/-/media/Files/Health-Topics/Cholesterol/What-is-Lpa.pdf?sc_lang=en