Lipoprotein (a) หรือ Lp(a) กับภัยร้ายที่ห้ามละเลย

1. Lipoprotein (a) คืออะไร?

      Lipoprotein (a) คือ โปรตีนไขมันที่ทำหน้าที่ขนส่งคอเลสเตอรอลในเลือด ดังนั้นถ้าหากมี Lp(a)ในปริมาณที่มากเกินไปในเลือด ก็จะทำให้มีไขมันไปเกาะติดกับผนังหลอดเลือด และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรค

• โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
• โรคหลอดเลือดสมองตีบ
• โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ
• ภาวะลิ้นหัวใจเอออร์ติกตีบ

2. Lipoprotein (a) สูง จะมีอาการอะไรผิดปกติไหม?

    ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการใดๆ และส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวเลย ว่าตนเองมีความเสี่ยง

3. Lipoprotein (a) พบได้บ่อยไหม และ ใครบ้างควรตรวจระดับ Lipoprotein (a)?

ประมาณ 1 ใน 5 ของประชากร มี ระดับ Lipoprotein(a) สูง แนะนำตรวจในกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเส้นเลือดหัวใจตีบ เช่น

1. มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
2. มีประวัติคนในครอบครัวมีระดับ Lp(a) สูง หรือไขมันในเลือดสูง
3. คนไข้มีระดับ LDL cholesterol สูง
4. มีภาวะเส้นเลือดหัวใจตีบหรือเส้นเลือดสมองตีบเป็นหลายครั้ง ทั้งๆที่คุมปัจจัยเสี่ยงต่างๆได้ดี

*แนะนำให้ ตรวจ Lp(a) อย่างน้อย 1 ครั้งในชีวิต

4. ระดับ Lipoprotein (a) เท่าไหร่ ถึงเรียกว่าสูง?

• Lipoprotein (a) ในเลือดน้อยกว่า 30 mg/dL จะอยู่ในเกณฑ์ปกติ
• Lipoprotein (a) ในเลือดระหว่าง 31-50 mg/dL จะอยู่ในความเสี่ยงปานกลางต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
• Lipoprotein (a) ในเลือดสูงกว่า 50 mg/dL จะมีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
• Lipoprotein (a) ในเลือดสูงกว่า 70 mg/dL จะมีความเสี่ยงสูงมากต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด และ เพิ่มอัตราการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจและสมอง

5. ถ้ามีระดับ Lipoprotein (a) สูงแล้ว ควรรักษาอย่างไร?

ปัจจุบันยังไม่มียาที่ได้รับการรับรองในการลด Lipoprotein (a) แต่สามารถลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ได้ดังนี้

1. ควบคุมระดับไขมันต่างๆ เช่น LDL หรือ Triglyceride ในเลือดให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ด้วยการใช้ยา เช่น ยากลุ่ม Statin ฯลฯ
2. ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
3. ควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
4. รับประทานอาหารครบ 5 หมู่
5. ดูแลน้ำหนักตัวในอยู่ในเกณฑ์ปกติ
6. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน หรือ 150 นาทีต่อสัปดาห์
7. ควบคุมพฤติกรรมเสี่ยง เช่น หยุดสูบบุหรี่, หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
8. นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ

6. หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการตรวจ Lipoprotein (a) ควรทำอย่างไร

สอบถามเกี่ยวกับการตรวจ Lipoprotein (a) หรือขอคำแนะนำเกี่ยวกับความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือด สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา โทร.0 3825 9229

อ้างอิงจาก

1. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/25226-lipoprotein-a
2. Lipoprotein(a) and cardiovascular disease, Børge G Nordestgaard, Anne Langsted,Lancet 2024; 404: 1255–64.
3. https://www.heart.org/en/-/media/Files/Health-Topics/Cholesterol/What-is-Lpa.pdf?sc_lang=en