มองด้วยตาเปล่าอาจพอเดาได้ว่า คนคนหนึ่งเป็นลูกเต้าเหล่าใครด้วยลักษณะทางกายภาพ แต่ในระดับพันธุกรรม DNA สามารถบอกได้ชัดเจนว่าตัวเรานั้นประกอบไปด้วยลักษณะทางร่างกายแบบไหน ส่วนการตรวจ DNA สามารถเจาะลึกเรื่องสุขภาพระดับบุคคลไม่ใช่แค่การลำดับวงศาคณาญาติ และเป็นการตรวจสุขภาพทางเลือกอย่างหนึ่งที่หลายคนให้ความสนใจ เพื่อนำข้อมูลมาวางแผนการดูแลสุขภาพ การกินอาหารและออกกำลังกาย
DNA คืออะไร ?
DNA คือสารพันธุกรรมที่อยู่เซลล์ของสิ่งมีชีวิต DNA เป็นสิ่งที่จำลองลักษณะทางกายภาพทั้งภายในและภายนอกร่าง ลักษณะบางอย่างบน DNA สามารถส่งต่อไปยังลูกหลานได้ ทำให้ลูกหลานมีลักษณะบางอย่างที่คล้ายคลึงกับคนรุ่นก่อนหน้า แน่นอนว่าเมื่อลักษณะทางกายภาพสามารถส่งต่อไปยังลูกหลานได้ ลักษณะกายภาพบางอย่างที่อาจก่อให้เกิดโรคหรือภาวะก็สามารถส่งต่อไปยังลูกได้เช่นกัน การตรวจ DNA จึงสามารรถยืนยันได้ว่าผู้ตรวจเป็นโรคอะไรอยู่ หรือมีความเสี่ยงโรคบางโรคกี่เปอร์เซ็นต์
Fun fact ร่างกายของเราประกอบไปด้วยเซลล์หลายล้านล้านเซลล์ โดยแต่ละเซลล์ล้วนเกิดจากเซลล์เซลล์เดียวที่แตกตัวออกเพื่อประกอบเป็นร่างกายของเราทั้งร่าง ซึ่งในเซลล์แต่ละเซลล์ก็จำเป็นต้องมีโครงสร้างของสารพันธุกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น DNA ยีน โครโมโซม ดังนั้นโครงสร้างทางพันธุกรรมในเซลล์จึงเปรียบเสมือนพิมพ์เขียวของร่างกายเราที่สารพันธุกรรมทำงานร่วมกันเพื่อกำหนดลักษณะของร่างกาย และกระบวนการทางเคมีต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นภายในร่างกายด้วย
ตรวจ DNA หรือ Genetic test คืออะไร ?
การตรวจ Genetic testing หรือบางคนอาจจะเรียกว่าตรวจ DNA เป็นเทคโนโลยีทางด้านพันธุกรรมที่ตรวจการเปลี่ยนแปลงของยีน โครโมโซม และโปรตีนในร่างกาย การตรวจ Genetic testing มีประโยชน์ในด้านการแพทย์และการวางแผนดูแลสุขภาพ โดยการตรวจสามารถยืนยันได้ว่าผู้ตรวจมีภาวะหรือโรคทางพันธุกรรมใดอยู่บ้างหรือไม่ เช่นกลุ่มอาการโครโมโซมเอ็กซ์เปราะ หรือความเสี่ยงต่อมะเร็งบางชนิด เป็นต้น ข้อมูลจากการตรวจสามารถนำมาวิเคราะห์เพื่อระบุโอกาสที่จะเป็นโรคบางโรค รวมถึงวางแผนหากมีความเสี่ยงที่จะส่งต่อโรคทางพันธุกรรมไปยังลูกหลานได้
ข้อดีของการตรวจ DNA / Genetic test
จากที่ได้กล่าวไปในหัวข้อก่อนหน้า DNA เป็นสิ่งที่สืบทอดทางพันธุกรรมได้ แม้ลักษณะทางกายภาพบางอย่างได้รับการสืบทอดมาจากพ่อแม่ทั้งส่วนที่แข็งแรงมากและแข็งแรงน้อย แต่ในระดับปัจเจกบุคคลก็มีสภาพแวดล้อมและปัจจัยที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสุขภาพแตกต่างกันออกไป บางคนเป็นโรคเดียวกับบรรพบุรุษอาจเรียกได้ว่าเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยง ดังนั้นการตรวจ DNA หรือ Genetic test จึงเป็นการตรวจวิเคราะห์รหัสพันธุกรรมอย่างละเอียดในระดับบุคคลซึ่งมีข้อดีที่โดดเด่นดังนี้
- ช่วยให้ผู้ตรวจได้ทราบชัดเจนว่าผู้ตรวจมีโรคทางพันธุกรรมหรือไม่
- ช่วยให้ผู้ตรวจได้รู้ว่ามีโอกาสส่งต่อโรคทางพันธุกรรมในการตั้งครรภ์ปัจจุบัน หรือในอนาคตมากแค่ไหน
- ช่วยวินิจฉัยโรคทางพันธุกรรมให้ผู้ตรวจ โดยเฉพาะเมื่อผู้ตรวจมีอาการของโรค
- ช่วยวางแผนป้องกันและรักษาโรคมะเร็งที่อาจจะเกิดหรือที่เกิดขึ้นแล้ว
ตรวจ DNA / Genetic test บอกโรคอะไรได้บ้าง ?
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า การตรวจ DNA หรือ Genetic test บางครั้งผลตรวจบ่งบอกถึงสัญญานของบางโรคเท่านั้น และผลตรวจที่เป็น positive ก็ไม่ได้แปลว่าป่วยเป็นโรคนั้น ๆ เสมอไป การตรวจอาจตรวจอาจพบข้อบ่งชี้บางอย่าง ซึ่งมีประโยชน์ในการจำแนกโรคที่เป็นและโรคที่อาจเกิดขึ้นเช่น
- ดาวน์ซินโดรม Down syndrome
- โรคฮันติงตัน Huntington’s disease
- โรคซิสติกไฟโบรซิส Cystic fibrosis
- โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว Sickle cell disease
- โรคฟีนิลคีโตนูเรีย Phenylketonuria
- โรคมะเร็งลำใส้ใหญ่ Colorectal cancer
- โรคมะเร็งเต้านม Breast cancer
ตรวจ DNA / Genetic test ตรวจจากอะไร
ผู้ที่เข้าตรวจ DNA การทดสอบทางพันธุกรรมหรือ Genetic test เป็นการตรวจที่มีหลายประเภทขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ตรวจ ดังนั้นการใช้ตัวอย่างเพื่อนำไปวิเคราะห์ก็จะแตกต่างกันเช่น การเจาะเลือด เก็บเซลล์เยื่อบุกระพุ้งแก้ม น้ำคร่ำ เป็นต้น เมื่อเก็บตัวอย่างได้แล้วขั้นตอนถัดไปคือการนำตัวอย่างไปวิเคราะห์รหัสพันธุกรรมในห้องปฏิบัติการ สำหรับระยะเวลาในการวิเคราะห์ผลอาจใช้เวลา 30 วัน หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับจุดประสงค์ในการตรวจและขั้นตอนของผู้ให้บริการ
ชุดตรวจ Circle DNA จากโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาแตกต่างจากการตรวจ DNA ทั่วไปอย่างไร ?
โดยทั่วไปแล้วการตรวจ DNA หรือ Genetic test มีหลากชนิดตามจุดประสงค์ที่ต้องการตรวจแตกต่างกันไป สำหรับชุดตรวจ Circle DNA คือชุดตรวจที่เจาะลึกสุขภาพจากสารพันธุกรรมในระดับปัจเจกบุคคล ตรวจจากตัวอย่างเซลล์เยื่อบุกระพุ้งแก้ม Circle DNA สามารถประเมินความเสี่ยงโรคร้ายที่จะเกิดในร่างกาย ผลตรวจสามารถช่วยแนะนำการดูแลสุขภาพ เช่น โภชนาการที่เหมาะสม การเลือกทานอาหาร การควบคุมน้ำหนัก การออกกำลังกายและการเผาผลาญ การนอนหลับที่ดี ระดับฮอร์โมนเพศ ความไวต่อมลพิษต่าง ๆ เป็นต้น
การตรวจ DNA เป็นการตรวจที่มีความแม่นยำ โรคบางโรคผลตรวจอาจตอบได้ชัดเจนว่าเป็นหรือไม่เป็น บางโรคอาจตรวจจับในระดับหนึ่ง ซึ่งอาจให้ผลตรวจที่ไม่ถูกใจ หรือมีข้อมูลที่คาดไม่ถึง เนื่องจากบางครั้งผู้ก็อาจจะไม่ทราบประวัติสุขภาพของครอบครัวรุ่นก่อน ๆ อย่างไรก็ตามผลตรวจที่ออกมาแพทย์สามารถให้คำแนะนำเพิ่มเติมได้ทั้งในกรณีที่เสี่ยงโรค หรือกรณีที่ผู้ตรวจต้องการวางแผนดูแลสุขภาพได้เช่นกัน
สามารถทำนัด สอบถามข้อมูลหรือปรึกษากับทีมศูนย์เวชศาสตร์ชะลอวัย ได้ที่ทุกช่องทางการติดต่อของโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา
Reference,
Mayo Clinic Staff. (2020). Genetic testing. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/genetic-testing/about/pac-20384827
Cleveland Clinic. (2022). DNA, Genes & Chromosomes. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/body/23064-dna-genes–chromosomes
Centers for Disease Control and Prevention. (2022). Genetic Testing. CDC. https://www.cdc.gov/genomics/gtesting/genetic_testing.htm
