อุปกรณ์การอาบน้ำทารก
ได้แก่ อ่างอาบน้ำสำหรับทารก, ผ้าขนหนูสะอาด, สบู่เหลวและแชมพูสูตรอ่อนโยนสำหรับทารก, เสื้อผ้า, แพมเพิร์ส, ผ้าอ้อม, สำลีชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้วสำหรับเช็ดตาทารก, แอลกอฮอล์ 70%และสำลีหรือไม้พันสำลีสำหรับเช็ดสะดือ, แปรงหวีขนอ่อนนุ่ม
ขั้นตอนการอาบน้ำทารก
1. จัดเตรียมอุปกรณ์ดังข้างต้นให้ครบถ้วนและวางไว้ใกล้มือ เพื่อป้องกันการลุกออกจากลูกระหว่างอาบน้ำ และลดความเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุ
2. เตรียมน้ำอุ่น อุณหภูมิที่เหมาะสมคือ 36-37 องศาเซลเซียส โดยสามารถใช้หลังมือหรือข้อศอกแตะน้ำเพื่อตรวจสอบอุณหภูมิ
3. วางลูกน้อยนอนบนผ้ารองและถอดเสื้อผ้าออก โดยยังไม่ต้องถอดแพมเพิร์ส จากนั้นใช้ผ้าขนหนูผืนใหญ่ห่อตัวทารกไว้เพื่อเริ่มสระผม
4. การสระผม สำหรับคุณแม่ที่ถนัดมือขวา ให้อุ้มลูกด้วยมื้อซ้ายโดยใช้แขนหนีบที่ตัวลูกทั้งลำตัว และใช้มือซ้ายจับประคองท้ายทอยและไหล่ โดยใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วกลางปิดที่ใบหูทั้งสองข้าง มือขวาใช้สระผมลูก โดยเริ่มจากใช้น้ำชโลมให้ผมเปียก ระวังอย่าให้น้ำเข้าหู จากนั้นจึงลูบไล้แชมพูลงบนผมทารกและล้างออกให้สะอาด ตามด้วยการเช็ดให้แห้ง
5.ขั้นตอนการอาบน้ำ เริ่มจากการถอดผ้าห่อตัวและแพมเพิร์สออก จากนั้นช้อนตัวลูกน้อย โดยให้ศีรษะและคอพาดบนข้อมือและใช้นิ้วมือจับที่หัวไหล่ ส่วนมืออีกข้างช้อนก้น จับไว้ที่ต้นขา ประคองทารกลงในน้ำ
6. ใช้มือที่ช้อนก้น เปลี่ยนมาลูบน้ำทำความสะอาดตัวลูก จากนั้นใช้มือลูบสบู่เพียงเล็กน้อย นำมาลูบตัวลูกทีละส่วน แล้วล้างออกตั้งแต่แขน ทีละข้าง ซอกคอ ลำตัว จนถึงขาทั้ง 2 ข้าง แล้วจึงใช้น้ำล้างสบู่ออกให้หมด
7. การทำความสะอาดด้านหลัง จะเริ่มจากการพลิกตัวลูก โดยใช้มืออีกข้างจับที่หัวไหล่ เพื่อเปลี่ยนเป็นท่าอุ้มคว่ำ ให้อกลูกพาดที่แขน จากนั้นเริ่มล้างด้านหลัง โดยลูบสบู่ให้ทั่วหลัง ก้นและขา แล้วล้างออกให้สะอาด
8. พลิกลูกในท่านอนหงาย โดยใช้มืออีกข้างจับประคองบริเวณไหล่แล้วหงายตัวทารกขึ้นกลับมาเป็นท่าเดิมคอลูกพาดบนข้อมือ ก่อนอุ้มลูกขึ้นจากอ่างอาบน้ำ วางบนผ้าขนหนูที่ปูบนที่นอน แล้วใช้ผ้าขนหนูอีกผืน คลุมตัวลูกแล้วซับน้ำให้แห้ง โดยเฉพาะตามซอกข้อพับต่างๆ และโคนสะดือ แล้วห่อตัวลูกไว้ให้อบอุ่น
9.ใช้สำลีชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้วเช็ดตาโดยเช็ดจากหัวตาไปหางตา ไม่เช็ดย้อนไปมา ถ้ายังไม่สะอาดให้เปลี่ยนสำลีก้อนใหม่ จากนั้นใช้สำลีก้อนใหม่หรือไม้พันสำลีเช็ดบริเวณใบหูทีละข้าง แต่ไม่ต้องเช็ดลึกถึงในรูหู เพราะอาจเกิดอันตรายได้
10. ทำความสะอาดสะดือลูกด้วยไม้พันสำลีชุบแอลกอฮอล์ 70 % โดยจับที่สายสะดือขึ้นตรงๆ แล้วเช็ดทำความสะอาดให้ทั่วฐานสะดือถึงรอยต่อของสะดือกับผิวหนัง
11. ใส่เสื้อให้ลูกและห่อผ้าอ้อม ถ้าอากาศเย็นควรใส่ถุงมือ ถุงเท้า
