เด็กที่ดูแข็งแรง ร่าเริง วิ่งเล่นได้เหมือนปกติ… อาจมี “โรคหัวใจ” ซ่อนอยู่โดยที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ทันสังเกต เพราะโรคหัวใจในเด็กบางชนิดแทบไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก การรู้เท่าทันสัญญาณเตือนตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะนอกจากจะช่วยให้ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาอย่างเหมาะสมแล้ว ยังช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มโอกาสให้เด็กได้เติบโตอย่างแข็งแรงสมวัยในระยะยาว
นพ. อนุสรณ์ ศรินโรจน์ (ว. 33726) กุมารแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจ โรงพยาบาลกรุงเทพหัวหิน กล่าวว่า โรคหัวใจในเด็ก สาเหตุสำคัญที่พบบ่อย ได้แก่ พันธุกรรม หรือความผิดปกติของโครโมโซม การติดเชื้อระหว่างตั้งครรภ์ เช่น หัดเยอรมัน พัฒนาการของหัวใจทารกผิดปกติในครรภ์ การติดเชื้อหลังคลอด เช่น ไวรัสที่ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ หรือภาวะแทรกซ้อนจากโรคอื่น เช่น โรคภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ โดยสามารถพบได้ตั้งแต่วัยทารกจนถึงวัยรุ่น แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่
1. โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด เกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจตั้งแต่อยู่ในครรภ์ เช่น ผนังหัวใจรั่ว ลิ้นหัวใจผิดปกติ หรือหลอดเลือดหัวใจผิดตำแหน่ง
2. โรคหัวใจที่เกิดภายหลัง อาจเกิดจากการติดเชื้อ เช่น กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ภาวะแทรกซ้อนจากโรคไข้รูมาติก ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือโรคคาวาซากิ
สัญญาณเตือนที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรมองข้าม
อาการของโรคหัวใจในเด็กแตกต่างกันตามช่วงวัยและความรุนแรงของโรค โดยส่วนหนึ่งมาด้วยการตรวจพบเสียงหัวใจผิดปกติโดยบังเอิญ และยังไม่มีอาการอื่น ส่วนในรายที่มีอาการ มักพบได้ดังนี้
ทารกและเด็กเล็ก
- ดูดนมหรือรับประทานอาหารได้น้อย
- น้ำหนักขึ้นช้า โตช้ากว่าเกณฑ์
- หายใจเร็ว เหงื่อออกมาก โดยเฉพาะเวลาให้นมหรือเล่น
- ริมฝีปาก ปลายมือปลายเท้าเขียวคล้ำ
เด็กโต
- เหนื่อยง่ายกว่าปกติ ออกกำลังกายได้น้อย
- เจ็บหน้าอก ใจสั่น
- เป็นลมหมดสติ
- ติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อย
แม้อาการบางอย่างอาจดูคล้ายโรคทั่วไป แต่หากเกิดซ้ำบ่อยหรือผิดสังเกต ผู้ปกครองควรพาเด็กมารับการตรวจประเมินโดยกุมารแพทย์โรคหัวใจ เพราะอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของปัญหาหัวใจที่ซ่อนอยู่ บางโรคไม่มีอาการตั้งแต่แรกเกิด แต่มาตรวจเจออาการเมื่ออายุมากขึ้น เช่น รูรั่วผนังหัวใจห้องบน (ASD)
การตรวจวินิจฉัยโรคหัวใจในเด็ก
การตรวจหัวใจในเด็ก ปัจจุบันมีความปลอดภัยและแม่นยำมากขึ้น ช่วยให้สามารถค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยแพทย์จะพิจารณาตามอาการและช่วงวัยของเด็ก เช่น
- การตรวจร่างกายและฟังเสียงหัวใจ, วัดความดันแขน-ขา, วัดระดับออกซิเจนปลายนิ้ว
- เอกซเรย์ทรวงอก
- การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG / ECG)
- การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ หรือที่เรียกว่า การทำอัลตราซาวด์หัวใจ (Echocardiogram) เป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมินโครงสร้างและการทำงานของหัวใจ
นอกจากนี้ในบางรายอาจต้องตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจสมรรถภาพหัวใจ การติดตามการเต้นของหัวใจ การทำ MRI หรือการสวนหัวใจ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ละเอียดและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม
โรคหัวใจในเด็ก รักษาได้หรือไม่?
โรคหัวใจในเด็กจำนวนมากสามารถรักษาและควบคุมอาการได้ดี หากได้รับการวินิจฉัยและดูแลอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยมีแนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับชนิดและความรุนแรงของโรค เช่น การติดตามอาการอย่างใกล้ชิดในรายที่ไม่รุนแรง การใช้ยารักษา เช่น ยาควบคุมการเต้นหัวใจ ยาขับปัสสาวะ การทำหัตถการผ่านสายสวนหัวใจ (Intervention) โดยไม่ต้องผ่าตัดใหญ่ หรือการผ่าตัดหัวใจในกรณีจำเป็น เด็กหลายคนหลังได้รับการรักษาสามารถกลับไปใช้ชีวิต เรียนหนังสือ และทำกิจกรรมได้ใกล้เคียงปกติ
การดูแลเด็กโรคหัวใจที่บ้าน
คุณพ่อคุณแม่มีบทบาทสำคัญในการช่วยดูแลสุขภาพหัวใจของลูก โดยควรให้เด็กรับประทานยาอย่างเคร่งครัดและมาตรวจตามนัดสม่ำเสมอ ดูแลโภชนาการให้เหมาะสมตามวัย สังเกตอาการผิดปกติ เช่น เหนื่อยง่าย หายใจเร็ว หรือใจสั่น ส่งเสริมการพักผ่อนและกิจกรรมที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงการติดเชื้อ โดยเฉพาะในเด็กเล็ก
สิ่งสำคัญคือไม่ควรวิตกกังวลจนเกินไป เพราะเด็กที่เป็นโรคหัวใจจำนวนมากสามารถมีพัฒนาการและคุณภาพชีวิตที่ดีได้ หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง
“หากคุณพ่อคุณแม่กังวลว่าลูกอาจมีความผิดปกติเกี่ยวกับหัวใจ สามารถมาปรึกษากุมารแพทย์โรคหัวใจ เพื่อให้คำแนะนำและช่วยให้ได้รับการประเมินอย่างเหมาะสม ที่นี่เราพร้อมดูแลเด็กทุกช่วงวัยด้วยการตรวจวินิจฉัยที่ได้มาตรฐาน และวางแผนการดูแลรักษาที่ตรงจุดเฉพาะราย เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่มั่นใจได้ว่า ลูกน้อยจะได้รับการดูแลหัวใจอย่างเหมาะสมและเติบโตได้อย่างแข็งแรงตามวัย” นพ. อนุสรณ์ ศรินโรจน์ กล่าวทิ้งท้าย
**************************************************************************
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม หรือทำนัดหมายพบแพทย์ กรุณาติดต่อ :
โทร. 032-616-800 Call Center โรงพยาบาลกรุงเทพหัวหิน
โทร. 032-616-883 แผนกกุมารเวช (8.00 – 19.00 น.)
ข่าวสาร & โปรโมชั่น >> Line : @bangkokhuahin
