1. โรคอ้วนคืออะไร
โรคอ้วนเป็นสภาวะทางการแพทย์ที่มีการสะสมไขมันในร่างกายมากถึงขนาดที่อาจมีผลเสียต่อสุขภาพ ทำให้มีอายุสั้นลง และมีปัญหาสุขภาพเพิ่มขึ้น หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง
2. จะทราบได้อย่างไรว่าเราเป็นโรคอ้วนหรือยัง
การพิจารณาว่าบุคคลใดอ้วนนั้นพิจารณาจาก
2.1. ดัชนีมวลกาย (BMI: Body mass index) ซึ่งเป็นการวัด มีค่าเท่ากับน้ำหนัก (หน่วยเป็นกิโลกรัม) หารด้วยส่วนสูง (หน่วยเป็นเมตร) ยกกำลังสอง
2.2. ปริมาณไขมันสะสมในร่างกาย โดยใช้เครื่อง Body Composition Evaluation
2.3. การวัดรอบพุงตามเกณฑ์มาตรฐาน
- ค่าปกติของเส้นรอบเอวสำหรับผู้หญิง ไม่ควรเกิน 80 เซนติเมตร หรือ 32 นิ้ว
- ค่าปกติของเส้นรอบเอวสำหรับผู้ชาย ไม่ควรเกิน 90 เซนติเมตร หรือ 36 นิ้ว
3. อันตรายจากโรคอ้วนมีอะไรบ้าง
ผู้ป่วยที่น้ำหนักตัวเกิน และเป็นโรคอ้วน จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะต่อไปนี้
- โรคระบบหลอดเลือดหัวใจ และ หลอดเลือดสมอง
- โรคเรื้อรังในกลุ่ม เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
- โรคนิ่วในถุงน้ำดี
- โรคข้อกระดูกเสื่อม
- โรคระบบทางเดินหายใจ เช่นมีปัญหาในการหายใจ มักเป็นโรคนอนหลับแล้วหยุดหายใจ (Sleep apnea)
- โรคมะเร็งหลายระบบ เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งเยื่อบุมดลูก มะเร็งลำไส้ใหญ่
- ปัญหาทางด้านสังคม ทั้งกับตัวผู้ป่วยเองและครอบครัว และมีความเสี่ยงเพิ่มต่อโรคซึมเศร้า
4. ทำไมเราถึงอ้วน
จริงอยู่ที่ว่า กรรมพันธุ์เป็นส่วนหนึ่งที่เป็นปัจจัยส่งเสริมให้อ้วนได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว โรคอ้วนมักเกิดจากการที่ร่างกายเราได้รับพลังงานมากกว่าใช้พลังงาน นั่นคือ จากพฤติกรรมของคนเราเองที่กินมากเกินไป ไม่ค่อยออกกำลังกาย แต่ก็มีส่วนน้อยของผู้ป่วยโรคอ้วนที่มีสาเหตจากการที่มีฮอร์โมนผิดปกติ หรือกินยาบางอย่างเช่นยากลุ่มเสตียรอยด์
5. อ้วนแล้วจะลดน้ำหนัก ได้อย่างไร
แนวทางการรักษาน้ำหนักตัวเกินและโรคอ้วนของแพทย์ ขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น สาเหตุโรคอ้วน อายุ สุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย ทั้งนี้ การรักษาโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกินมักใช้หลายๆวิธีการร่วมกัน ซึ่งวิธีการรักษาโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกินมีตั้งแต่
5.1. การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต (การควบคุมปริมาณและประเภทอาหาร และ การออกกำลังกาย)
5.2. การใช้ยาลดการอยาก อาหาร/ยาลดความอ้วน
5.3. การผ่าตัดกระเพาะอาหาร (Bariatric surgery) ซึ่งในการแนะนำการผ่าตัด จะขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ และปัจจัยต่างๆดังกล่าวแล้วในตอนต้นของหัวข้อนี้
