ก้อนที่ไทรอยด์: เมื่อไหร่ที่ควรกังวล

การพบก้อนที่คอ โดยเฉพาะต่อมไทรอยด์ อาจนำมาซึ่งความวิตกกังวล แต่ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับก้อนที่ต่อมไทรอยด์ และการได้รับการวินิจฉัยตามขั้นตอนอย่างถูกต้อง สามารถช่วยให้คุณคลายความกังวลดังกล่าวลงได้

ก้อนเนื้อที่ซ่อนเร้น: ก้อนที่ต่อมไทรอยด์คืออะไร?

ต่อมไทรอยด์คืออวัยวะรูปผีเสื้อที่ตั้งอยู่บริเวณฐานลำคอ มีหน้าที่สำคัญในการสร้างไทรอยด์ฮอร์โมน (Thyroid hormone) ซึ่งเป็นสารเคมีที่ควบคุมระบบเผาผลาญของร่างกาย 

ในบางครั้งอาจเกิดการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของเนื้อเยื่อภายในต่อมไทรอยด์จนก่อตัวเป็นก้อนขึ้นมาได้

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์เป็นภาวะที่พบได้บ่อยมาก ข้อมูลทางคลินิกของสมาคมไทรอยด์แห่งสหรัฐอเมริกา (American Thyroid Association – ATA) ระบุว่าเมื่ออายุครบ 60 ปี ประชากรประมาณครึ่งหนึ่งจะมีก้อนที่ต่อมไทรอยด์ซึ่งสามารถตรวจพบได้ผ่านการทำอัลตราซาวด์ แต่ข้อเท็จจริงที่น่าเบาใจคือ กว่า 85% ถึง 90% ของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ทั้งหมดเป็นเพียงเนื้องอกธรรมดา (ไม่ใช่มะเร็ง)

สัญญาณเตือนที่คุณไม่ควรเพิกเฉย

แม้ว่าก้อนเนื้อส่วนใหญ่จะมีขนาดเล็กและไม่แสดงอาการ แต่ก้อนเนื้อเหล่านี้ก็สามารถโตขึ้นจนทำให้เกิดความรู้สึกไม่สบายทางร่างกายได้ คุณควรเข้ารับการตรวจประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหากมีอาการดังต่อไปนี้:

• มองเห็นหรือคลำพบก้อนที่บริเวณลำคอส่วนล่าง
• เสียงแหบหรือเสียงเปลี่ยนไปโดยไม่มีสาเหตุ
• กลืนลำบาก หรือรู้สึกเหมือนมี “ก้อนจุกอยู่ที่คอ”
• หายใจลำบาก โดยเฉพาะเวลานอนหงาย

การวินิจฉัยและการดูแลรักษา

แนวทางการรักษาทางคลินิกสมัยใหม่มุ่งเน้นไปที่การวินิจฉัยและรักษาที่ตรงจุด เพื่อหลีกเลี่ยงการผ่าตัดที่ไม่จำเป็น

• การตรวจค่าการทำงานของไทรอยด์ (Thyroid function test) เป็นการตรวจเลือดพื้นฐานเพื่อประเมินว่าก้อนที่ต่อมไทรอยด์มีการสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนที่ผิดปกติหรือไม่
• การตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasound): เป็นมาตรฐาน (Gold Standard) สำหรับการตรวจประเมินในระยะเริ่มต้น โดยจะใช้ระบบประเมินความเสี่ยง เพื่อจัดระดับความเสี่ยงของก้อนเนื้ออย่างแม่นยำตามลักษณะที่พบในอัลตราซาวด์
• การเจาะดูดเซลล์ด้วยเข็มขนาดเล็ก (Fine Needle Aspiration – FNA):หากพบว่าก้อนเนื้อมีลักษณะที่น่าสงสัยจากการตรวจอัลตราซาวด์แพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กเจาะดูดเซลล์ออกมาเพื่อนำไปตรวจวิเคราะห์ด้วยกล้องจุลทรรศน์
  • การใช้เข็มในขั้นตอนนี้อาจทำให้หลายคนกังวล แต่เนื่องจากใช้เข็มขนาดเล็กมากจึงเป็นหัตการที่สร้างความเจ็บปวดเพียงเล็กน้อย สามารถทำได้รวดเร็ว (เพียงไม่กี่วินาที) ที่แผนกผู้ป่วยนอก และสามารถกลับบ้านได้ทันทีหลังการตรวจ
  • ผลการตรวจเซลล์ของก้อนต่อมไทรอยด์จะเป็นตัวกำหนดแนวทางการรักษา หากพบว่าไม่ใช่มะเร็งจะช่วยป้องกันการผ่าตัดที่ไม่จำเป็นได้
• การเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด (Active Surveillance): สำหรับก้อนเนื้อขนาดเล็กที่ไม่ใช่มะเร็งและไม่มีอาการ ข้อมูลทางคลินิกสนับสนุนให้ใช้แนวทาง “เฝ้าระวังและติดตามอาการ” ผ่านการทำอัลตราซาวด์เป็นระยะ แทนการรีบทำการรักษาด้วยการผ่าตัดในทันที
• การรักษาด้วยการผ่าตัด หากพบความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งจากการตรวจเซลล์ของก้อนต่อมไทรอยด์ ก้อนมีขนาดใหญ่ หรือมีอาการจากการกดทับของก้อน การผ่าตัดอย่างระมัดระวังโดยผู้เชี่ยวชาญสามารถลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงกล่องเสียง (Recurrent Laryngeal Nerve)ซึ่งอยู่ใต้ต่อมไทรอยด์ และควรคุมการทำงานของเส้นเสียงของคุณโดยตรงได้

หากคุณกำลังกังวลใจกับก้อนที่คอ หรือต่อมไทรอยด์ สามารถเข้ารับการตรวจประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อการรักษาที่เหมาะสมได้ที่แผนก หู คอ จมูก