โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ (PTSD)

โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ (PTSD) คืออะไร?

โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ หรือ PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) คือ ภาวะทางจิตที่เกิดขึ้นหลังจากที่บุคคลประสบกับเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจอย่างรุนแรง เช่น อุบัติเหตุร้ายแรง การถูกทำร้ายทางร่างกายหรือจิตใจ, หรือการเผชิญกับภัยธรรมชาติที่ไม่คาดคิด เช่น สึนามิ หรือแผ่นดินไหว

แม้ว่าเหตุการณ์เหล่านี้จะผ่านไปแล้ว แต่บางคนอาจยังคงรู้สึกเหมือนกลับไปอยู่ในเหตุการณ์นั้นซ้ำ ๆ จนกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของพวกเขา PTSD ไม่ใช่แค่ความรู้สึกเศร้าเสียใจชั่วคราว แต่เป็นภาวะที่สามารถทำให้เกิดอาการทางจิตที่ยืดเยื้อและส่งผลต่อความสามารถในการทำงานและการมีความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม

อาการของ PTSD

ผู้ที่มีภาวะ PTSD มักจะมีอาการต่าง ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ซึ่งรวมถึง:

1. ความทรงจำที่รุกราน (Intrusive Memories): เช่น การจำภาพเหตุการณ์ที่เคยเผชิญซ้ำ ๆ หรือการฝันร้ายเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
2. อาการหวาดระแวง (Hyperarousal): รู้สึกตื่นตัวตลอดเวลา ตกใจง่าย หรือมีปัญหาการนอนหลับ
3. หลีกเลี่ยงสถานการณ์ (Avoidance): หลีกเลี่ยงสถานที่ ผู้คน หรือกิจกรรมที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
4. อารมณ์หดหู่และหมดหวัง (Negative Mood): รู้สึกว่าตัวเองไม่สามารถมีความสุขได้ หรือรู้สึกห่างเหินจากคนรอบข้าง

สาเหตุที่ทำให้เกิด PTSD

การเกิด PTSD นั้นมีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นทุกคนที่เผชิญกับเหตุการณ์สะเทือนใจจะมีอาการนี้ สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิด PTSD ได้แก่:

• ลักษณะของเหตุการณ์: เหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจรุนแรง เช่น การสูญเสียบุคคลใกล้ชิดอย่างกะทันหัน การถูกทำร้าย หรือเหตุการณ์รุนแรงทางธรรมชาติ
• ประสบการณ์ในวัยเด็ก: ผู้ที่เคยมีประสบการณ์การถูกทารุณกรรมในวัยเด็กมักมีความเสี่ยงที่จะพัฒนา PTSD
• ความช่วยเหลือจากสังคม: คนที่ไม่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวหรือเพื่อนฝูงอาจมีความเสี่ยงสูงขึ้นในการพัฒนา PTSD
• พันธุกรรม: บางครั้งอาการ PTSD อาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม โดยการตอบสนองต่อความเครียดอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

วิธีการรักษา PTSD

โชคดีที่ PTSD สามารถรักษาได้ และการได้รับการดูแลที่เหมาะสมสามารถช่วยให้ผู้ที่เป็นโรคนี้กลับมาดำเนินชีวิตได้ตามปกติ โดยวิธีการรักษามีหลายแบบ ได้แก่:

1. การบำบัดทางจิตวิทยา (Psychotherapy): การบำบัด เช่น การบำบัดความรู้ความเข้าใจและพฤติกรรม (Cognitive Behavioral Therapy หรือ CBT) ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเข้าใจและจัดการกับความคิดและอารมณ์ที่เกิดขึ้นหลังจากเหตุการณ์สะเทือนใจ
2. การใช้ยา: ยาบางชนิด เช่น ยาต้านซึมเศร้า อาจช่วยลดอาการวิตกกังวลและอาการที่เกี่ยวข้องกับ PTSD
3. การสนับสนุนจากสังคม: การมีครอบครัวหรือเพื่อนที่พร้อมให้การสนับสนุนสามารถช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกมีความมั่นคงและลดความเครียด

การป้องกัน PTSD

แม้ว่าจะไม่สามารถป้องกัน PTSD ได้ 100% แต่การได้รับการสนับสนุนที่ดีตั้งแต่แรกเริ่มของการประสบเหตุการณ์สะเทือนใจอาจช่วยลดความรุนแรงของอาการและช่วยให้คนเราฟื้นฟูได้เร็วขึ้น การพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ หรือเข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนหลังจากเหตุการณ์สำคัญสามารถช่วยให้กระบวนการฟื้นตัวเกิดขึ้นได้เร็วขึ้น

สรุป

โรค PTSD เป็นภาวะที่เกิดขึ้นจากการเผชิญกับเหตุการณ์สะเทือนใจที่รุนแรง ซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วย แต่หากได้รับการรักษาที่เหมาะสม ผู้ป่วยสามารถฟื้นฟูและกลับมามีชีวิตที่มีความสุขได้ การเข้าใจและรับการสนับสนุนจากคนรอบข้างจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับมายืนหยัดในสังคมได้อีกครั้ง.

นัดหมายแพทย์และปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ 039-319888