ภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) ส่งผลให้หลอดอาหารไม่สามารถลำเลียงอาหารและของเหลวไปยังกระเพาะอาหารได้ตามปกติ การส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็งโดยไม่ต้องผ่าตัดจึงเป็นทางเลือกการรักษาที่ช่วยคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้กลับมาอีกครั้ง
ภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) คืออะไร
ภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) คือ ภาวะที่กล้ามเนื้อหูรูดส่วนล่างของหลอดอาหารไม่คลายตัว ทำให้อาหารค้างอยู่ในหลอดอาหาร ไม่สามารถลงกระเพาะได้ตามปกติ สาเหตุเกิดจากความผิดปกติของเส้นประสาทที่ควบคุมการบีบตัวของหลอดอาหาร ซึ่งโรคนี้ไม่สามารถรักษาให้หายขาด แต่สามารถควบคุมอาการและคุณภาพชีวิตได้
อาการภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia)
- กลืนลำบาก (Dysphagia)
- เจ็บแน่นหน้าอกขณะกลืน
- อาหารย้อนขึ้นมา (Regurgitation)
- สำลักหรือไอเวลากลางคืน
- น้ำหนักลด
- ขาดสารอาหาร
อาการมักเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ หากไม่ได้รับการรักษา
ความรุนแรงของภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia)
อาการของภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) มีตั้งแต่เล็กน้อยจนถึงรุนแรง บางรายมีอาการเป็นครั้งคราว บางรายเป็นต่อเนื่อง ส่งผลต่อการใช้ชีวิตอย่างมาก ควรได้รับการวินิจฉัยและรักษาโดยเร็ว
ตรวจวินิจฉัยภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia)
แพทย์จะใช้การตรวจหลายวิธีร่วมกัน โดยการวินิจฉัยหลักอ้างอิงตาม Chicago Classification (v4.0) ได้แก่
- Barium Swallow ดูการกลืนและการอุดตัน
- ส่องกล้องทางเดินอาหาร (EGD) ตรวจหาการอุดกั้นหรือมะเร็ง
- High – Resolution Manometry (HRM) เป็นการตรวจมาตรฐานในการวินิจฉัย
- Manometry with Impedance ประเมินการเคลื่อนไหวและการผ่านของอาหาร
แนวทางการรักษาภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia)
การรักษาภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) มีหลายวิธี ขึ้นกับความรุนแรงของโรค ได้แก่
- การรักษาด้วยยา สำหรับอาการเล็กน้อย
- Botulinum Toxin Injection – ลดการหดเกร็งชั่วคราว
- Balloon Dilation (Pneumatic Dilation) – ขยายหูรูด
- การผ่าตัด (Heller Myotomy)
- POEM ส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) โดยไม่ต้องผ่าตัด ทั้งนี้ตามแนวทาง ACG / ASGE แนะนำ POEM เป็นหนึ่งในวิธีหลักในการรักษา
POEM ส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็งคืออะไร
POEM (Peroral Endoscopic Myotomy) คือ การรักษาภาวะหลอดอาหารหดเกร็งผิดปกติ (Achalasia) ด้วยการส่องกล้องผ่านทางปาก โดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าท้อง แพทย์จะใช้กล้องส่องเข้าไปตัดกล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหารส่วนล่าง เพื่อช่วยให้อาหารและน้ำผ่านลงสู่กระเพาะอาหารได้ดีขึ้น เป็นวิธีการรักษาแบบ Minimally Invasive แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว
ขั้นตอนการส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM)
การส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM) ไม่มีแผลภายนอก ทำภายใต้การดมยาสลบ มีขั้นตอนดังนี้
- ส่องกล้องเข้าไปในหลอดอาหาร
- สร้างช่องในชั้นใต้เยื่อบุ (Submucosal Tunnel)
- ตัดกล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหาร (Myotomy)
- ปิดแผลด้วย Clip
ข้อดีของ POEM ส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง
- ไม่ต้องผ่าตัด
- ไม่มีแผลภายนอก
- เจ็บน้อย
- ฟื้นตัวเร็ว
- นอนโรงพยาบาลสั้น (1 – 3 วัน)
- อัตราความสำเร็จสูง (>90%)
*ได้ผลดีในการรักษาภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) ทุกชนิด รวมถึง Type III (Spastic Type)
ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนของการส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM)
- เลือดออก
- ลมรั่วในช่องอก / ช่องท้อง (Pneumoperitoneum)
- การติดเชื้อ (พบได้น้อย)
- กรดไหลย้อนหลังทำ (GERD)
*อัตราภาวะแทรกซ้อนต่ำเมื่อทำโดยแพทย์ผู้ชำนาญการ
ดูแลหลังส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM)
- งดอาหาร 1 – 2 วันแรก
- เริ่มอาหารอ่อน
- รับประทานยาลดกรด
- ตรวจติดตาม
*หากมีไข้ เจ็บหน้าอกรุนแรง กลืนลำบากมากขึ้น ควรมาพบแพทย์ทันที
โรงพยาบาลที่ชำนาญการส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM)
ศูนย์โรคทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลกรุงเทพ พร้อมให้การตรวจวินิจฉัยและดูแลรักษาภาวะหลอดอาหารหดเกร็ง (Achalasia) ด้วยการส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM) โดยแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญส่องกล้องขั้นสูง พยาบาล และทีมสหสาขาวิชาชีพที่มีประสบการณ์การรักษาเคสซับซ้อน พร้อมด้วยอุปกรณ์และเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อให้ฟื้นตัวได้เร็วและกลับไปมีคุณภาพชีวิตที่ดีในทุกวัน
แพทย์ที่ชำนาญการส่องกล้องรักษาหลอดอาหารหดเกร็ง (POEM)
นพ.อรุณ ศิริปุณย์ อายุรแพทย์โรคระบบทางเดินอาหาร ศูนย์โรคทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลกรุงเทพ
สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง
