โภชนบำบัดหลังผ่าตัดไส้เลื่อน

ไส้เลื่อนสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งกับผู้ชายและผู้หญิง เป็นภาวะที่ลำไส้บางส่วนเลื่อนออกจากผนังกล้ามเนื้อหน้าท้อง ซึ่งจำเป็นจะต้องทำการรักษาโดยเร็วด้วยการผ่าตัด หลังจากผ่าตัดแล้วผู้ป่วยควรดูแลด้านโภชนบำบัดให้ถูกวิธีเพื่อฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาแข็งแรงโดยเร็ว

รับประทานอาหารเหลวใสหลังผ่าตัดช่วงแรก

หลังผ่าตัดช่วงแรก ๆ ผู้ป่วยที่มีอาการไม่สุขสบาย เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ แพทย์อาจให้รับประทานอาหารเหลวใส เช่น น้ำซุปใส น้ำผลไม้ที่ไม่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น น้ำแอปเปิล น้ำชา เจลลี่ แม้ว่าอาหารเหลวใสจะมีสารอาหารและพลังงานน้อย แต่ช่วยป้องกันการขาดน้ำหลังผ่าตัดได้

รับประทานอาหารป้องกันท้องผูก

การขาดการออกกำลังกาย การเคลื่อนไหวร่างกายที่ลดลง รวมถึงการรับประทานยาระงับปวด เป็นสาเหตุของอาการท้องผูกในผู้ป่วยหลังผ่าตัดไส้เลื่อน จึงควรดื่มน้ำให้มาก ปริมาณน้ำที่ควรดื่มขึ้นกับกิจกรรมที่ทำและสภาพอากาศ โดยเฉลี่ยอย่างน้อย 8 แก้ว / วัน นอกจากน้ำเปล่าแล้วอาจเลือกดื่มน้ำผลไม้ 100% ชา กาแฟชนิดไม่หวานที่สกัดเอาคาเฟอีนออก หรือน้ำซุปใสที่เค็มน้อย และเลือกรับประทานอาหารที่มีใยอาหารสูง เช่น ผลไม้ ผัก ฯลฯ ธัญพืชที่ไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต ลูกเดือย ข้าวโอ๊ต ฯลฯ

รับประทานอาหารให้สมดุลฟื้นฟูร่างกาย

เลือกรับประทานอาหารให้สมดุลเพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูร่างกายให้ครบ 5 หมู่ ได้แก่ ผลไม้ ผัก ธัญพืช อาหารที่ให้โปรตีน เช่น ปลา เนื้อสัตว์ ไข่ เต้าหู้ ถั่วเมล็ด นม และผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับนม เช่น นม โยเกิร์ต เนยแข็ง ฯลฯ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ให้พลังงานและไขมันสูง แต่มีคุณค่าทางโภชนาการน้อย เช่น น้ำหวาน มันฝรั่งทอด ขนมหวาน ฯลฯ

รับประทานโปรตีนซ่อมแซมกล้ามเนื้อ

การรับประทานโปรตีนให้เพียงพอจำเป็นต่อระบบภูมิคุ้มกันและช่วยลดการอักเสบ เพื่อส่งเสริมการซ่อมแซมกล้ามเนื้อ หลังผ่าตัดควรรับประทานโปรตีน 1 – 1.2 กรัมทุกๆ 1 กิโลกรัมของน้ำหนักตัว เช่น น้ำหนัก 70 กิโลกรัมควรรับประทานโปรตีน 70 – 84 กรัม แหล่งของโปรตีนคุณภาพดี ได้แก่ เนื้อปลา เนื้อหมู เป็ด ไก่ ไข่ อาหารทะเล ถั่วเมล็ดแห้ง เต้าหู้ นม และผลิตภัณฑ์ที่มีไขมันต่ำ

ตัวอย่างชนิดและปริมาณอาหารที่ให้โปรตีน 7 กรัม

• เนื้อปลา 2 ช้อนโต๊ะ
• เนื้อสันในหมู 2 ช้อนโต๊ะ
• เนื้อเป็ด 2 ช้อนโต๊ะ
• เนื้อไก่ 2 ช้อนโต๊ะ
• ไข่ 1 ฟอง
• ไข่ขาว 2 ฟอง
• เนื้อปู 2 ช้อนโต๊ะ
• ปลาหมึก (ขนาด 5 นิ้ว) 1 ตัว
• กุ้ง (ขนาด 2 นิ้ว) 4 – 6 ตัว
• ลูกชิ้น 5 – 6 ลูก
• ถั่วเมล็ดแห้งสุก ½ ถ้วยตวง
• เนยแข็ง 1 แผ่น
• เต้าหู้แข็ง ½ แผ่น
• เต้าหู้อ่อน ¾ หลอด

การใส่ใจดูแลโภชนบำบัดหลังผ่าตัดไส้เลื่อนไม่เพียงช่วยฟื้นฟูร่างกายได้ในเร็ววันยังช่วยให้เลือกรับประทานอาหารได้อย่างเหมาะสมเพื่อการมีสุขภาพที่แข็งแรงในระยะยาว

References & Resources 

• Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons: Patient Information for Laparoscopic Inguinal Hernia Repair from SAGES

• University Hospitals Case Medical Center: Open Inguinal Hernia Surgery Care Instructions

• University of Wisconsin-Madison School of Medicine and Public Health: Home Care after Laparoscopic Hernia Repair

• Academy of Nutrition and Dietetics: Clear Liquid Diet

• Academy of Nutrition and Dietetics: Nutrition Therapy for Constipation

• Nutrition Northwest: Surgery Increases Protein Demands in the Body

• Hospital for Special Surgery: Nutrition for Healing