ไม่มีใครอยากสูญเสียอวัยวะของร่างกาย โดยเฉพาะอวัยวะบนใบหน้าและช่องปากที่ส่งผลต่อบุคลิกภาพและความมั่นใจในชีวิต ทันตกรรมประดิษฐ์ขากรรไกรและใบหน้า (Maxillofacial Prosthodontics) จึงเป็นสาขาวิชาที่ช่วยในการประดิษฐ์หรือสร้างอวัยวะเทียมให้กับผู้ป่วยเพื่อเติมเต็มคุณภาพชีวิตให้กลับมาดีขึ้นอีกครั้ง
รู้จักทันตกรรมประดิษฐ์ขากรรไกรและใบหน้า
ทันตกรรมประดิษฐ์ขากรรไกรและใบหน้า (Maxillofacial Prosthodontics) เป็นสาขาหนึ่งของทันตแพทย์ที่มีการใช้องค์ความรู้หลากหลายด้านเพื่อประดิษฐ์หรือสร้างอวัยวะเทียมให้กับผู้ป่วยที่สูญเสียอวัยวะบริเวณใบหน้าและช่องปาก โดยแบ่งสาเหตุในการทำอวัยวะเทียมบนใบหน้าและช่องปากออกเป็น
- พิการแต่กำเนิด (Congenital Missing) เช่น โรคปากแหว่งเพดานโหว่หรือมีใบหูเพียงข้างเดียว
- สูญเสียอวัยวะจากอุบัติเหตุ (Trauma)
- สูญเสียอวัยวะจากโรคมะเร็ง (Cancer)
อวัยวะเทียมใบหน้าและช่องปาก
เน้นเฉพาะขากรรไกรและใบหน้า ได้แก่
- อวัยวะเทียมภายในช่องปาก (Intraoral) เช่น เพดานเทียม อุปกรณ์ช่วยกลืน อุปกรณ์ช่วยออกเสียง ฯลฯ
- อวัยวะเทียมภายนอกช่องปาก (Extraoral) เช่น ตา เบ้าตา จมูก หู ไปจนถึงกะโหลกเทียม ฯลฯ
นอกจากนี้ยังรวมถึงการประดิษฐ์อวัยวะส่วนต่างๆ อาทิ มือ นิ้วมือ เป็นต้น แต่ไม่รวมแขนหรือขาเทียม
สิ่งสำคัญในการรักษา
- อวัยวะเทียมภายในช่องปาก (Intraoral)
คำนึงถึงการใช้งานเป็นสำคัญ ได้แก่ การพูด การออกเสียง การกลืน การเคี้ยว วัสดุที่ใช้เป็นอะคริลิกเพื่อความทนทาน โดยในการรักษาจะมีการพิมพ์ปากทั้งด้านในและด้านนอก มีการใช้เทคนิคและขั้นตอนต่างจากอวัยวะเทียมภายนอกช่องปาก กระบวนการทำมีความซับซ้อนมากกว่า ใช้ระยะเวลาในการทำอวัยวะเทียมบริเวณนี้ประมาณ 1 เดือน
- อวัยวะเทียมภายนอกช่องปาก (Extraoral)
คำนึงถึงความสวยงามเป็นสำคัญ และต้องดูเป็นธรรมชาติทั้งขนาด สี และรูปร่าง วัสดุที่ใช้เป็นซิลิโคนที่มีความยืดหยุ่น กระบวนการทำไม่ซับซ้อน แต่ขึ้นอยู่กับความพึงพอใจของผู้ป่วยเป็นสำคัญ ใช้ระยะเวลาในการทำอวัยวะเทียมบริเวณนี้ภายใน 2 – 4 สัปดาห์
ขั้นตอนการเปลี่ยนอวัยวะเทียมบนใบหน้าและช่องปาก
- พิมพ์อวัยวะที่หายไปบนใบหน้าหรือพิมพ์ภายในและภายนอกช่องปาก
- ใส่ถาดพิมพ์ลงไปในบริเวณที่อวัยวะหายไป เมื่อวัสดุพิมพ์แข็งให้ดึงออกมา อาจมีการวัดขนาดเพิ่มเติมขึ้นอยู่กับอวัยวะส่วนนั้น ๆ เพื่อนำไปดูรายละเอียดให้ตรงกัน
- ทันตแพทย์ทำการสร้างสรรค์ปรับแต่งอวัยวะเทียมบนใบหน้าให้สวยงามเสมือนจริงและขนาดตรงกับอวัยวะของผู้ป่วย
- ทันตแพทย์ทำการนัดผู้ป่วยมาใส่อวัยวะเทียม
ประโยชน์ของอวัยวะเทียม
- ฟื้นฟูบูรณะให้ใช้งานได้
- มีความสวยงาม
- มั่นใจในการใช้ชีวิต
- คืนคุณภาพชีวิตที่ดี
การให้ความสำคัญกับการดูแลรักษาอวัยวะเทียมบนใบหน้าและช่องปากด้วยการทำความสะอาดให้ถูกวิธีตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัดคือสิ่งสำคัญที่จะช่วยยืดอายุการใช้งาน และควรพบทันตแพทย์ตามนัดหมายเพื่อติดตามตรวจเช็กอวัยวะเทียมบนใบหน้าและช่องปากอยู่เสมอ
ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลกรุงเทพ พร้อมเติมเต็มคุณภาพชีวิตผู้ป่วย ด้วยทีมทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาทันตกรรมประดิษฐ์ขากรรไกรและใบหน้าที่มีทักษะ ความชำนาญ และมากด้วยประสบการณ์ พร้อมให้การดูแลรักษาและวางแผนตั้งแต่เริ่มทำการประดิษฐ์ ครอบคลุมทุกรายละเอียด ไปจนถึงเป้าหมายในการรักษา เพื่อผลลัพธ์ที่ดีและเสริมสร้างความมั่นใจให้กับผู้ป่วย อีกทั้งตอบสนองความต้องการของผู้ป่วยอย่างเต็มที่ในทุก ๆ ด้าน
