เวลาที่มีผื่นขึ้นตามร่างกายหลายคนอาจมองว่าหายเองได้และชะล่าใจที่จะทำการรักษาหรือไปพบแพทย์ รู้ตัวอีกทีอาจรุนแรงและเรื้อรังจนยากเกินรับมือ เพราะฉะนั้นการสังเกตอาการของโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังที่พบบ่อยในคนไทยจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลยเพื่อจะได้ดูแลอย่างถูกวิธี
รู้ทันโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง
โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic Dermatitis) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่มักเป็น ๆ หาย ๆ มีหลายปัจจัยที่ทำให้เกิดโรค อาทิ ความผิดปกติทางพันธุกรรม สภาพแวดล้อม สารเคมีต่าง ๆ แมลง เชื้อโรค เป็นต้น พบได้ในคนทุกเพศทุกวัยแบ่งออกเป็นระยะเฉียบพลัน มักจะคันมาก มีผื่นบวมแดงและตุ่มน้ำขนาดเล็ก ระยะกึ่งเฉียบพลัน มักจะคันมาก มีผื่นแดง ตุ่มน้ำ แห้งเป็นสะเก็ด มีขุยบ้าง และระยะเรื้อรัง มักจะคันมาก ผื่นออกสีน้ำตาล อาจนูนหนา เห็นร่องผิวชัดเจน นอกจากอาการคันที่ชวนรำคาญแล้ว ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังยังทำให้เกิดร่องรอยบริเวณต่าง ๆ ของร่างกาย ทำให้กังวลและขาดความมั่นใจ จึงควรสังเกตตนเองและพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยและรักษาโดยเร็ว ซึ่งการรักษาจะแตกต่างกันตามปัจจัยที่เป็นสาเหตุ อาการที่ปรากฏ และความรุนแรงของโรคเป็นสำคัญ
คันตอนกลางคืน
ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังเป็นโรคที่มีความโดดเด่นด้านความคัน โดยเฉพาะเวลากลางคืนที่กำลังจะเข้านอน เมื่อไม่มีแสง สี เสียงมาช่วยเบี่ยงเบนความสนใจ ความคันจากผื่นภูมิแพ้ผิวหนังจะยิ่งเพิ่มขึ้น ทำให้ทรมานจนหยุดเกาได้ยาก บางคนคันจนนอนไม่หลับ บางคนละเมอเกาจนตื่นขึ้นมามีแผลถลอกจากการเกา
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคภูมิแพ้ผิวหนังมีทั้งด้านพันธุกรรมด้านพฤติกรรมเช่นการสัมผัสกับสารที่ทำให้ระคายเคืองผิวเช่นสบู่น้ำยาล้างจานฯลฯและด้านปัจจัยกระตุ้นเช่นการอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่อากาศแห้งไรฝุ่นการติดเชื้อฯลฯ
การรักษาเมื่อมีอาการคันผิวหนังตอนกลางคืน เนื่องจากโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังเป็นโรคเรื้อรัง เป้าหมายการรักษาคือดูแลให้โรคสงบและไม่กำเริบขึ้นมา ในสมัยนี้มียาใหม่ ๆ เช่น กลุ่มยาพุ่งเป้า ยา Biologics, Small Molecules ที่มีประสิทธิภาพดีมากและผลข้างเคียงน้อยกว่าสเตียรอยด์ หรือในรายที่เป็นไม่มากมียาทาที่มีประสิทธิภาพดีหลายชนิดที่สามารถนำมาใช้ได้ โดยการเลือกใช้ยาจะแตกต่างกันตามอาการและความรุนแรงของผู้ป่วยแต่ละคน
คันเพราะแพ้ยุง
แพ้ยุงเป็นการที่ร่างกายของผู้ป่วยมีการตอบสนองต่อการโดนแมลงกัดเยอะกว่าคนปกติอาจจะแดงกว่าพบตุ่มน้ำที่ผิวหนังคันกว่าหรือเป็นอยู่นานกว่าคนทั่วไปแต่ไม่ใช่การแพ้ที่เหมือนกับการแพ้ยามีงานวิจัยที่พบว่าเด็กที่เป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนังจะมีอาการแพ้ยุงมากกว่าเด็กทั่วไปเนื่องจากทั้งสองโรคนี้เกิดจากการทำงานผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันชนิดเดียวกันในมนุษย์
การรักษาในเบื้องต้นอาจใช้ยาทาที่มีสเตียรอยด์ทาในบริเวณที่โดนยุงกัดเพื่อช่วยบรรเทาอาการได้แต่หากมีจำนวนตุ่มเยอะหรือมีตุ่มน้ำมีอาการคันเยอะควรมาพบแพทย์เฉพาะทางที่โรงพยาบาลเพื่อเข้ารับการรักษาที่เหมาะสมก่อนที่โรคภูมิแพ้ผิวหนังที่ผู้ป่วยเป็นอยู่จะกำเริบขึ้นมา
คันเพราะแพ้อากาศ
สภาวะอากาศเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้เกิดการเห่อของโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังไม่ว่าจะร้อนเกินไปหรือหนาวเกินไปและเมื่อมีความชื้นในอากาศน้อยผื่นก็จะยิ่งแย่ลงประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศเขตร้อนความชื้นสัมพัทธ์สูงชาวต่างชาติหลายคนที่เดินทางมาประเทศไทยพบว่าผื่นภูมิแพ้ผิวหนังนั้นดีขึ้น
การดูแลเมื่อเป็นผื่นแพ้อากาศโดยเฉพาะผื่นแพ้หน้าฝนผู้ป่วยควรสังเกตว่าอากาศเริ่มหนาวเย็นขึ้นหมั่นทามอยส์เจอร์ไรเซอร์เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวและมาพบแพทย์เพื่อรับยาตั้งแต่ตอนที่ผื่นเริ่มเห่อแรกๆไม่ควรปล่อยให้เกิดผื่นนานๆจนเรื้อรัง
เพราะผื่นภูมิแพ้ผิวหนังไม่เพียงสร้างความรำคาญหากปล่อยทิ้งไว้อาจรุนแรงและเรื้อรังจนส่งผลต่อคุณภาพชีวิตจึงควรพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อทำการรักษาโดยเร็วเพื่อควบคุมอาการและหายจากโรคได้ในอนาคต
