โรคอารมณ์สองขั้ว (BIPOLAR DISORDER)

รู้จักโรคอารมณ์สองขั้ว

โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar Disorder) คือ โรคที่มีความผิดปกติทางอารมณ์ โดยมีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ระหว่างช่วงอารมณ์ซึมเศร้า (Depression) สลับกับช่วงที่อารมณ์ดีหรือหงุดหงิดมากกว่าปกติ (Mania) ระยะเวลาในแต่ละช่วงอาจอยู่เป็นสัปดาห์หรือเดือน โดยมีช่วงอารมณ์ปกติคั่นกลางได้ ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ด้วยอาการซึมเศร้าและคิดว่าตนเองเป็นโรคซึมเศร้า อย่างไรก็ตามแพทย์จะซักประวัติและติดตามลักษณะอาการขณะรักษาเพื่อใช้วินิจฉัยในการแยกโรค

อาการอารมณ์สองขั้ว

• ช่วงอารมณ์ดีหรือหงุดหงิดมากกว่าปกติ

1. มั่นใจในตัวเองเพิ่มมากขึ้นหรือคิดว่าตนเองยิ่งใหญ่

2. นอนน้อย

3. พูดมากกว่าปกติหรือพูดอย่างไม่หยุด

4. ความคิดแล่นเร็ว

5. วอกแวกง่าย

6. อยากทำอะไรหลาย ๆ อย่างในช่วงเวลานั้น

7. หมกมุ่นอย่างมากกับกิจกรรมที่ทำให้เกิดปัญหา เช่น ใช้จ่ายหรือลงทุนเยอะ ไม่ยับยั้งใจเรื่องเพศ ฯลฯ
   
   

• ช่วงอารมณ์ซึมเศร้า

1. ซึมเศร้าเป็นส่วนใหญ่ของวัน แทบทุกวัน

2. ความสนใจในกิจกรรมต่าง ๆ ลดลง

3. เบื่ออาหารหรือรับประทานอาหารมากเกิน

4. นอนไม่หลับหรือหลับมากไป

5. กระสับกระส่ายหรือเชื่องช้ามากขึ้น

6. อ่อนเพลีย

7. รู้สึกตนเองไร้ค่า

8. สมาธิลดลง

9. คิดถึงเรื่องการตายอยู่เรื่อย ๆ
   
   

สาเหตุโรคอารมณ์สองขั้ว

สาเหตุโรคอารมณ์สองขั้วเชื่อว่าเกิดจากหลายปัจจัย เช่น

1. มีความผิดปกติของสารสื่อประสาทหรือโครงสร้างในสมอง

2. ความเครียด

3. พันธุกรรม มีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคไบโพลาร์ 
   
   

รักษาโรคอารมณ์สองขั้ว

• การรักษาด้วยยา 

กลไกของยา คือ การปรับสารเคมีในสมอง ยาจะช่วยทำให้อารมณ์มั่นคงและสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักกังวลกับผลข้างเคียงของยา ประเด็นนี้ผู้ป่วยสามารถปรึกษาและร่วมแสดงความคิดเห็นกับแพทย์ระหว่างที่ปรึกษา เพื่อปรับยาให้เหมาะสมในแต่ละราย กลุ่มยาที่ใช้ในโรคอารมณ์สองขั้ว ได้แก่ 

• ยาควบคุมอารมณ์

• ยาต้านโรคจิต

• ยาต้านเศร้า (มักใช้ช่วงสั้น ๆ ในระยะที่มีอาการซึมเศร้า)
  
  

•  การรักษาด้วยจิตบำบัด

ผู้ป่วยโรคอารมณ์สองขั้วมักเจอกับปัญหาในด้านต่าง ๆ ที่เป็นผลจากโรค การทำจิตบำบัดจึงมีประโยชน์มาก ผู้ป่วยจะเรียนรู้เกี่ยวกับตัวเองและการจัดการปัญหาต่าง ๆ ที่เข้ามาในชีวิตได้ดีขึ้น นอกจากนั้นยังมีกิจกรรมบำบัดอื่น ๆ ที่มีประโยชน์ เช่น ดนตรีบำบัด ศิลปะบำบัด และโยคะ

​

​

​

 

• การรักษาด้วยไฟฟ้า

ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรงมาก หรือตัวโรคตอบสนองต่อยาไม่ดีเท่าที่ควร ECT เป็นตัวเลือกหนึ่งที่มีประสิทธิภาพดี โดยกระแสไฟฟ้าจะกระตุ้นสมองเพื่อปรับสารเคมีต่าง ๆ ผู้ป่วยจะต้องนอนโรงพยาบาลเพื่อติดตามอาการอย่างใกล้ชิด บางรายอาจมีปัญหาด้านความจำช่วงสั้น ๆ แต่ยังไม่พบว่า ECT มีผลเสียต่อสมองในระยะยาว

ลองสังเกตตนเองและคนใกล้ตัว ถ้าเข้าข่ายโรคไบโพลาร์ให้รีบไปตรวจวินิจฉัยและรีบรักษาแต่เนิ่น ๆ หากรู้ ยอมรับตัวเองได้ และเข้ารับการรักษาก็จะสามารถกลับมาใช้ชีวิตตามปกติได้