ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral Regurgitation: MR) เป็นหนึ่งในโรคลิ้นหัวใจที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคหัวใจหรือภาวะหัวใจล้มเหลวร่วมด้วย ภาวะลิ้นหัวใจรั่วในระดับปานกลางถึงรุนแรงอาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อยง่าย หายใจลำบาก นอนราบไม่ได้ หรือมีภาวะน้ำท่วมปอดหากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม
ปัจจุบัน “MitraClip” หรือการซ่อมลิ้นหัวใจไมตรัลผ่านสายสวน (Transcatheter Edge to Edge Repair: TEER) เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง ไม่สามารถผ่าตัดเปิดหน้าอกได้ วิธีนี้ได้รับการยอมรับในระดับสากลและใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลกมากว่า 20 ปี
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วคืออะไร
ลิ้นหัวใจไมตรัลทำหน้าที่ควบคุมการไหลของเลือดจากหัวใจห้องบนซ้ายลงสู่ห้องล่างซ้าย เมื่อเกิดการรั่ว เลือดบางส่วนจะไหลย้อนกลับ ส่งผลให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นและอาจเกิดอาการผิดปกติตามมา หากรุนแรงอาจเกิดน้ำท่วมปอดหรือภาวะหัวใจล้มเหลวได้
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วมีกี่ประเภท
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ซึ่งการทราบประเภทของลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว มีความสำคัญต่อการเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสม ได้แก่
- Primary MR เกิดจากลิ้นหัวใจเสื่อม ย้อย หรือโครงสร้างลิ้นผิดปกติ
- Secondary MR เกิดจากภาวะหัวใจห้องล่างซ้ายผิดปกติ ทำให้ลิ้นหัวใจปิดไม่สนิท
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วอาการเป็นอย่างไร
- เหนื่อยหรืออ่อนเพลียง่าย
- หายใจลำบาก โดยเฉพาะเมื่อนอนราบ
- ใจสั่นจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ขาบวม
ตรวจวินิจฉัยลิ้นหัวใจรั่วอย่างไร
แพทย์จะประเมินลิ้นหัวใจรั่วด้วยการตรวจหลายวิธีร่วมกัน ได้แก่
- Echocardiogram การอัลตราซาวนด์หัวใจ ซึ่งเป็นการตรวจหลัก
- TEE การอัลตราซาวนด์หัวใจผ่านหลอดอาหารเพื่อดูโครงสร้างลิ้นหัวใจอย่างละเอียด
- เอกซเรย์ทรวงอกเพื่อประเมินปอดและหัวใจ
- Electrocardiogram (ECG) การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
- ตรวจร่างกายและประเมินอาการโดยแพทย์เฉพาะทางหัวใจ
โดยผลการประเมินจากการตรวจวินิจฉัยเหล่านี้จะช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุด
วิธีการรักษาลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
การรักษาลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วแบ่งออกเป็น 3 วิธี ได้แก่
- การรักษาด้วยยา ใช้บรรเทาอาการ เช่น เหนื่อย หายใจลำบาก แต่ไม่สามารถแก้ไขลิ้นหัวใจรั่วได้โดยตรง
- การซ่อมลิ้นหัวใจผ่านสายสวน (TEER / MitraClip) เหมาะกับผู้ป่วยที่มีลิ้นหัวใจรั่วระดับรุนแรงและมีความเสี่ยงสูงต่อการผ่าตัด
- การผ่าตัดหัวใจเปิดหน้าอก เป็นมาตรฐานในผู้ป่วยที่เหมาะสม แต่ผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคร่วมหลายโรคอาจมีความเสี่ยงสูงต่อการผ่าตัด
MitraClip คืออะไรและทำงานอย่างไร
MitraClip เป็นอุปกรณ์คลิปขนาดเล็กที่ใช้หนีบขอบลิ้นหัวใจบริเวณที่รั่วเข้าหากัน ทำให้ลิ้นหัวใจปิดได้ดีขึ้นและลดการไหลย้อนของเลือด โดยทำผ่านเส้นเลือดที่ขาหนีบ ไม่ต้องเปิดกระดูกหน้าอก วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงจากการผ่าตัดแบบเดิม
ผู้ที่เหมาะกับการรักษาด้วย MitraClip
แพทย์จะประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล ซึ่งผู้ป่วยทุกรายจะผ่านการประเมินจากทีมแพทย์หัวใจหลายสาขา (Heart Team) โดยพิจารณาจาก
- ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วระดับปานกลางถึงรุนแรง
- ความเสี่ยงสูงต่อการผ่าตัดแบบเปิด
- ภาวะหัวใจล้มเหลวที่ยังมีอาการแม้ใช้ยาตามมาตรฐาน
- โครงสร้างหัวใจและลิ้นหัวใจเหมาะสม ประเมินด้วยการอัลตราซาวนด์หัวใจผ่านหลอดอาหาร (TEE)
ขั้นตอนการทำ MitraClip เป็นอย่างไร
- ดมยาสลบและใส่สายสวนที่เส้นเลือดขาหนีบ
- ใช้การอัลตราซาวนด์หัวใจผ่านหลอดอาหาร (TEE) นำทางอุปกรณ์อย่างละเอียด
- วางคลิปหนีบบริเวณที่รั่ว
- ประเมินผลการไหลของเลือด หากได้ตำแหน่งเหมาะสมจะปล่อยคลิป
- ปิดแผลเล็กที่ขาหนีบ
การทำหัตถการใช้เวลาประมาณ 1 – 3 ชั่วโมง และพักโรงพยาบาลประมาณ 1 – 2 วัน
ดูแลหลังทำ MitraClip อย่างไร
- หลีกเลี่ยงการงอขามากในช่วงแรก
- ดูแลแผลให้แห้งและสะอาด
- รับประทานยาตามแพทย์สั่ง เช่น ยาต้านเกล็ดเลือด
- ตรวจติดตามด้วยการอัลตราซาวนด์หัวใจตามนัดหมายแพทย์
- สังเกตอาการผิดปกติ เช่น หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หรือแผลบวมแดง
ข้อดีของการรักษาด้วย MitraClip
- แผลเล็ก ไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าอก
- ฟื้นตัวเร็ว
- อาการเหนื่อยหรือหายใจไม่สะดวกดีขึ้น
- ลดโอกาสนอนโรงพยาบาลซ้ำในผู้ป่วยหัวใจล้มเหลว
ผลลัพธ์ของแต่ละรายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับโครงสร้างหัวใจและโรคร่วม
เมื่อไรควรพบแพทย์
หากมีอาการเหนื่อยง่าย นอนราบไม่ได้ หรือสงสัยว่ามีลิ้นหัวใจรั่ว ควรเข้ารับการประเมินโดยแพทย์หัวใจ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการรักษาด้วยยา การผ่าตัด หรือการซ่อมลิ้นหัวใจผ่านสายสวนแบบ MitraClip
โรงพยาบาลที่ซ่อมลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วแบบไม่ผ่าตัดด้วย MitraClip
คลินิกอายุรกรรมโรคหัวใจ โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ พร้อมดูแลรักษาลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วด้วยไมตรัลคลิป(MitraClip) ผ่านสายสวนโดยไม่ต้องผ่าตัด ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจที่มีความชำนาญและทีมสหสาขาที่มากด้วยประสบการณ์ ตลอดจนอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ทันสมัย เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดี
แพทย์ที่ชำนาญการซ่อมลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วแบบไม่ผ่าตัดด้วย MitraClip
นพ.ชาติทนง ยอดวุฒิ อายุรแพทย์หัวใจ หัวหน้าศูนย์ตรวจสมรรถภาพหัวใจ โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ
สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง
