เครื่องพยุงหัวใจจิ๋ว IMPELLA เพิ่มโอกาสรอดจากหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack)

หากเกิดภาวะช็อกจากหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack หรือ Cardiogenic Shock) ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลวและเป็นอันตรายถึงชีวิต “การเพิ่มโอกาสรอด” คือหัวใจสำคัญของการรักษา นอกจากความชำนาญของทีมแพทย์เฉพาะทางหัวใจ การเลือกใช้เทคโนโลยีพยุงหัวใจที่ทันสมัยอย่าง Impella นวัตกรรมเครื่องปั๊มหัวใจขนาดเล็กที่ช่วยพยุงการทำงานของหัวใจผ่านสายสวน ไม่เพียงช่วยรักษาภาวะช็อก แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงของภาวะหัวใจล้มเหลว และเพิ่มโอกาสรอดชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เครื่องพยุงหัวใจ Impella คืออะไร

Impella คือ เครื่องพยุงการทำงานของหัวใจที่ใช้ในผู้ป่วยภาวะวิกฤติ เช่น ภาวะช็อกจากหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack) ภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน (Cardiogenic Shock) และภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรัง (Chronic Heart Failure) โดยเครื่อง Impella ทำหน้าที่เป็นเครื่องสูบฉีดเลือดขนาดเล็กที่สอดเข้าทางสายสวนผ่านหลอดเลือดแดงบริเวณต้นขาเข้าไปยังหัวใจห้องล่างซ้าย เพื่อช่วยสูบฉีดเลือดไปยังหลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ตา (Aorta) และส่งต่อไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญทั่วร่างกาย สามารถเพิ่มการไหลเวียนเลือดได้มากถึง 4.3 ลิตรต่อนาที ช่วยลดภาระการทำงานของหัวใจ ให้หัวใจได้พักและฟื้นตัว พร้อมทั้งช่วยให้ระบบไหลเวียนกลับมามีประสิทธิภาพในระยะเวลาอันสั้น ลดความรุนแรงของภาวะช็อก และเพิ่มโอกาสรอดชีวิตของผู้ป่วย

เครื่องพยุงหัวใจ Impella เหมาะกับใคร

1. ผู้ป่วยที่มีภาวะช็อก (Cardiogenic Shock) จากหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack) หรือหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน (Acute Heart Failure)
2. ผู้ป่วยที่มีภาวะช็อกจากภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรัง (Chronic Heart Failure) หรือภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรง (Severe Heart Failure) หรือมีความเสี่ยงสูงในการทำ PCI (Percutaneous Cardiac Intervention) เช่น เส้นเลือดหัวใจตีบซับซ้อน/ตีบหลายเส้น ลิ้นหัวใจรั่ว ฯลฯ มักมีโรคประจำตัวมาเป็นเวลานาน และต้องใช้เครื่องพยุงหัวใจ Impella ระหว่างการรักษา เพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน
3. ผู้ป่วยที่ยังไม่มีภาวะช็อก แต่มีภาวะหัวใจบีบตัวอ่อนแรงมาก กล้ามเนื้อหัวใจตายรุนแรง (MI) จนสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอ
4. ผู้ป่วยวิกฤตที่มีภาวะเส้นเลือดอุดตันในปอด ลิ่มเลือดอุดกั้นการไหลเวียนของเลือดในเส้นเลือดแดงในปอด

ระดับความรุนแรงของภาวะช็อกจากหัวใจล้มเหลว

ภาวะช็อกจากการทำงานของหัวใจล้มเหลวเป็นภาวะฉุกเฉินที่อาจอันตรายถึงชีวิต แบ่งออกเป็น

• เกรด A เสี่ยงช็อก ผู้ป่วยมีความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจวายหรือหัวใจล้มเหลว แต่ยังไม่มีสัญญาณของภาวะช็อก ความดันโลหิตและการไหลเวียนยังปกติ
• เกรด B เริ่มช็อก ความดันโลหิตต่ำ  อัตราการเต้นของหัวใจเร็วหรือช้าผิดปกติ
• เกรด C แย่ลง มีภาวะช็อกชัดเจนและเริ่มเกิดภาวะเลือดไปเลี้ยงอวัยวะไม่เพียงพอ เช่น ความดันโลหิตผิดปกติ ปัสสาวะไม่ออก ไตวาย ตับเริ่มวาย ผิวหนังเย็นหรือซีด ต้องใช้ยาหรืออุปกรณ์ช่วยการไหลเวียนของเลือดไปยังอวัยวะต่าง ๆ
• เกรด D ทรุดหนัก ไม่ตอบสนองต่อยาหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์นานกว่า 30 นาที และอาการทรุดหนักลงอย่างต่อเนื่อง
• เกรด E ภาวะวิกฤติขั้นรุนแรง หัวใจหยุดเต้น ต้องช่วยชีวิตอย่างเร่งด่วน เช่น ปั๊มหัวใจ (CPR) เครื่องช่วยหายใจ, เครื่องกระตุ้นหัวใจไฟฟ้า, เครื่องช่วยพยุงหัวใจและปอด (ECMO), เครื่องพยุงหัวใจ (Impella)

*ตั้งแต่เกรด C ขึ้นไปแพทย์ผู้ชำนาญการมักเริ่มใช้การบอลลูนปั๊มหัวใจ (Intra – Aortic Balloon Pump หรือ IABP), เครื่องช่วยพยุงหัวใจและปอด (ECMO) หรือเครื่องพยุงหัวใจ (Impella) ทั้งนี้การตัดสินใจเลือกใช้ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคและภาวะช็อกของผู้ป่วยแต่ละราย

เครื่องพยุงหัวใจ Impella ช่วยผู้ป่วยหัวใจวิกฤติได้อย่างไร

เครื่องพยุงหัวใจ Impella เป็นเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อพยุงการทำงานของหัวใจโดยตรงในผู้ป่วยภาวะวิกฤติ ช่วยให้หัวใจได้ “พัก” และมีโอกาสฟื้นตัว ตัวเครื่องทำงานโดยสูบฉีดเลือดจากหัวใจห้องล่างซ้าย (Left Ventricle) ไปยังหลอดเลือดแดงใหญ่ (Aorta) ทำให้การไหลเวียนเลือดกลับมามีประสิทธิภาพอย่างรวดเร็ว ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มการไหลเวียนโลหิตได้ดีกว่าบอลลูนปั๊มหัวใจ (IABP) ในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจอ่อนแรงอย่างรุนแรง ปลายสายของ Impella ถูกออกแบบเป็นลักษณะม้วนกลม (Pigtail) เพื่อลดการสัมผัสกับผนังหัวใจโดยตรง ช่วยลดโอกาสเกิด Suction Perforation ทำให้เลือดไหลเข้าสู่ตัวปั๊มได้รอบทิศทางอย่างสม่ำเสมอ และช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือดภายในหัวใจ นอกจากนี้เครื่องยังสามารถปรับระดับความเร็วในการสูบฉีดเลือดได้ตามสภาวะของผู้ป่วย ทำให้สามารถควบคุมการไหลเวียนโลหิตให้เหมาะสมและกลับสู่ภาวะสมดุลได้ในระยะเวลาอันสั้น การใช้ Impella จำเป็นต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทางด้านหัวใจที่มีความชำนาญเพื่อให้การรักษามีความปลอดภัยและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ป่วย

เครื่องพยุงหัวใจ Impella ใช้ในขั้นตอนไหนของการรักษา

• ใส่เครื่องพยุงหัวใจ Impella เพื่อขยายหลอดเลือดหัวใจที่ซับซ้อนและความเสี่ยงสูง (Complex High – Risk Indicated PCI หรือ CHIP – PCI) ในกรณีที่น้ำท่วมปอด หลอดเลือดหัวใจตีบหลายจุด กล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวอ่อนแรง ภาวะแทรกซ้อนขณะทำบอลลูนขยายหลอดเลือดหัวใจ เพื่อพยุงการทำงานของหัวใจ มักใส่จนเสร็จสิ้นการทำหัตถการและผู้ป่วยฟื้นตัวได้ดีโดยไม่มีภาวะแทรกซ้อน
• ใส่เครื่องพยุงหัวใจ Impella เพื่อรักษาภาวะช็อกจากการทำงานของหัวใจ (Cardiogenic Shock) ในกรณีที่กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน หัวใจหยุดสูบฉีดเลือด เพื่อพยุงความดันโลหิตและเพิ่มการไหลเวียนเลือดชั่วคราว โดยจะใส่จนกว่าผู้ป่วยจะฟื้นตัวในระยะสั้นไม่เกิน 7 วัน
• ใส่เครื่องพยุงหัวใจ Impella ร่วมกับเครื่อง ECMO เพื่อพยุงปอดและหัวใจในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง ลดความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือด ลดภาระการทำงานของหัวใจขณะรอฟื้นตัว เพราะหากใช้เครื่อง ECMO อย่างเดียวจะเพิ่ม Afterload กับหัวใจ (เพิ่มภาระให้กับหัวใจ)  มีประโยชน์เพียงฟอกเลือดกับเพิ่ม Oxygen ผ่าน Membrane ไปยังหลอดเลือดที่เข้าหัวใจ
• ใส่เครื่องพยุงหัวใจ Impella หลังผ่าตัดหัวใจ เพื่อพยุงหัวใจในเวลาสั้น ๆ ในกรณีที่ผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจแล้วหลังผ่าตัดหัวใจทำงานได้ไม่ดี
• ใส่เครื่องพยุงหัวใจ Impella ระหว่างรอปลูกถ่ายหัวใจหรือใส่เครื่องช่วยพยุงหัวใจในระยะยาว เพื่อดูแลผู้ป่วยขณะรอการรักษาที่มีความซับซ้อนสูง

ภาวะ Cardiogenic Shock คืออะไร

ภาวะช็อกจากการทำงานของหัวใจล้มเหลว (Cardiogenic Shock) คือ ภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่เกิดขึ้นเมื่อ หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้เพียงพอ หากขาดออกซิเจนอาจนำไปสู่ภาวะอวัยวะล้มเหลวอันตรายถึงขั้นเสียชีวิต มักมีสาเหตุจากภาวะหัวใจล้มเหลว การเต้นของหัวใจผิดปกติ เคยมีอาการหัวใจวายมาก่อน อาการที่พบคือ ชีพจรอ่อนลง ผิวหนังรู้สึกเย็นและชื้น ความดันโลหิตต่ำ จังหวะการเต้นของหัวใจผิดปกติ มีเสียงฟู่ในหัวใจ 

รักษาภาวะ Cardiogenic Shock อย่างไร

การรักษาภาวะช็อกจากการทำงานของหัวใจล้มเหลว (Cardiogenic Shock) ต้องรีบไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุดเพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือดและป้องกันการล้มเหลวของอวัยวะสำคัญ แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของโรค โดยแพทย์เฉพาะทางจะพิจารณาวิธีที่เหมาะสม อาทิ การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและใส่ขดลวด (PCI), การผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจ (CABG), การซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจ, การใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจหรืออุปกรณ์ควบคุมจังหวะหัวใจ เป็นต้น ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรงอาจจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงการทำงานของหัวใจและปอด อย่างบอลลูนปั๊มหัวใจ (IABP), เครื่องพยุงหัวใจ Impella, เครื่องพยุงการทำงานของหัวใจและปอดเทียม ECMO ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญ ลดภาระการทำงานของหัวใจ และเพิ่มโอกาสรอดชีวิตในผู้ป่วยภาวะวิกฤติ

เทคโนโลยีพยุงหัวใจในภาวะวิกฤติ: บอลลูนปั๊มหัวใจ IABP กับ เครื่องพยุงหัวใจ Impella กับเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจและปอดเทียม ECMO ต่างกันอย่างไร

แม้การใช้บอลลูนปั๊มหัวใจ IABP, เครื่องพยุงหัวใจ Impella และเครื่องพยุงการทำงานของหัวใจและปอดเทียม ECMO จะถูกใช้เพื่อพยุงหัวใจในภาวะวิกฤติ เพื่อเพิ่มโอกาสรอดชีวิต แต่มีหลักการทำงานและบทบาทที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

ในผู้ป่วยภาวะวิกฤติบางรายอาจพิจารณาใช้เครื่องพยุงการทำงานของหัวใจและปอดเทียม (ECMO) ร่วมกับ เครื่องพยุงหัวใจ Impella ไปพร้อมกัน หรือที่เรียกว่า ECPELLA เพื่อเสริมประสิทธิภาพการพยุงระบบไหลเวียนโลหิต พร้อมลดภาระการทำงานของหัวใจในเวลาเดียวกัน ช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิตและสนับสนุนการฟื้นตัวของหัวใจอย่างมีประสิทธิภาพ

โรงพยาบาลที่รักษาหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack) ด้วยเครื่องพยุงหัวใจ Impella ที่ไหนดี

ศูนย์ศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ พร้อมดูแลรักษาผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack) เพื่อเพิ่มอัตราการรอดชีวิตด้วยเทคโนโลยีช่วยชีวิตหัวใจวิกฤติ ทั้งเครื่องพยุงหัวใจ Impella, บอลลูนปั๊มหัวใจ IABP (Intra – Aortic Balloon Pump), เครื่องพยุงการทำงานของหัวใจและปอดเทียม ECMOโดยทีมแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจที่มีความชำนาญและทีมสหสาขาที่มากด้วยประสบการณ์ ตลอดจนอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ทันสมัย เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดี

แพทย์ที่ชำนาญการรักษาหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack) ด้วยเครื่องพยุงหัวใจ Impella

ศ.คลินิก นพ.ดำรัส ตรีสุโกศล อายุรแพทย์หัวใจและผู้อำนวยการอาวุโส โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ

สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง