ผู้ป่วยมะเร็งต้องต่อสู้กับร่างกายและจิตใจอย่างมาก โดยเฉพาะในเรื่องของอารมณ์ที่หลากหลาย ทั้งเศร้า เครียด วิตกกังวล ความกลัวที่จะรักษาไม่หาย รักษาแล้วไม่ดีขึ้น ดังนั้นการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) จึงเป็นเรื่องสำคัญในการเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้ป่วยมะเร็งและครอบครัว
การดูแลแบบประคับประคองคืออะไร
การดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) คือ การดูแลที่มุ่งเน้นการลดความทุกข์ด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม ควบคู่ไปกับการรักษาหลักของโรคมะเร็ง เป็นการดูแลแบบองค์รวมตั้งแต่ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยไปจนถึงใกล้เสียชีวิต ทำให้ผู้ป่วยเข้าใจโรค ความเสี่ยง วิธีการรักษา ประโยชน์จากการรักษา และตัดสินใจเข้ารับการรักษาได้ดียิ่งขึ้น โดยคำนึงถึงความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัวเป็นสำคัญ
5S เทคนิคดูแลประคับประคองมีอะไรบ้าง
หลักการ 5S เป็นเทคนิคดูแลประคับประคองที่ช่วยให้ผู้ป่วยมะเร็งสุขกายสบายใจหากต้องเผชิญกับความไม่สบาย ประกอบไปด้วย
1) Symptoms Control: ดูแลอาการทางกายให้สุขสบาย
ผู้ป่วยมะเร็งอาจมีอาการทางกายที่ส่งผลต่อจิตใจจึงต้องจัดการอย่างมีประสิทธิภาพตามคำแนะนำของแพทย์เฉพาะทางด้านมะเร็ง เช่น ปวด หายใจลำบาก ถ่ายเหลว ท้องผูก อ่อนแรง ปากแห้ง เบื่ออาหาร แผล ผื่นคัน เป็นต้น
2) Spring – Resilience: มีความยืดหยุ่นพร้อมปรับตัว
การเป็นคนมีความยืดหยุ่นจะช่วยการันตีความสุขสบายใจได้ในระดับหนึ่งแม้ผู้ป่วยมะเร็งจะมีความไม่สบายร่างกายแต่เลือกที่จะมีความสบายใจได้ผ่านแนวคิดที่ยืดหยุ่นและความพร้อมในการปรับตัวเมื่อเจอสถานการณ์ยากๆ
3) Social Support: ได้รับการสนับสนุนจากคนที่รัก
การรายล้อมด้วยคนที่เรารักและคนที่รักเรารวมถึงการมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อผู้คนในชีวิตอย่างสม่ำเสมอมีส่วนสำคัญในการสร้างความมั่นใจให้ผู้ป่วยมะเร็งในการใช้ชีวิตโดยจะต้องเห็นความสำคัญของตนเองมีทัศนคติที่ดีพึงพอใจในชีวิตปรับตัวง่ายช่วยเหลือผู้อื่นโดยไม่หวังผลตอบแทนและสนับสนุนการสร้างประโยชน์แก่สังคมและคนรอบข้าง
4) Spirituality: ดูแลด้านจิตวิญญาณ
เพราะความหมายของการมีชีวิตอยู่ของแต่ละคนแตกต่างกันผู้ป่วยมะเร็งควรได้รับการดูแลทางจิตวิญญาณผ่านการทำงานที่เป็นช่องทางได้ช่วยเหลือผู้คนไม่ทางใดก็ทางหนึ่งผ่านการได้รักใครบางคนอย่างเต็มหัวใจหรือผ่านการเจอเหตุการณ์ยากๆแล้วได้เรียนรู้เพื่อช่วยเหลือคนอื่นต่อไป
5) Surrogate Decision Maker and Advanced Care Plan: ผู้ตัดสินใจแทนและวางแผนการดูแลล่วงหน้า
ในกรณีที่ผู้ป่วยมะเร็งอยู่ในระยะสุดท้ายย่อมอยากวางแผนการดูแลล่วงหน้า (Advance Care Plan) เป็นการวางแผนดูแลสุขภาพที่ทำไว้ก่อนผู้ป่วยหมดความสามารถในการตัดสินใจหรืออยู่ในระยะสุดท้ายของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นแผนพินัยกรรมสุขภาพจะต้องเป็นแบบใด หากเจ็บป่วยร้ายแรงถึงขั้นต้องใส่ท่อช่วยหายใจจะใส่หรือไม่ หากหัวใจหยุดเต้นอยากให้แพทย์ช่วยปั๊มหัวใจหรือไม่ อยากเลือกรับการรักษาแบบใด ไม่รับการรักษาแบบใด เป็นต้น โดยควรมีผู้ตัดสินใจแทน (Surrogate Decision Maker) ทางสุขภาพในกรณีที่ผู้ป่วยตัดสินใจไม่ได้ ซึ่งเป็นบุคคลที่ผู้ป่วยอนุญาตให้ทำหน้าที่ตัดสินใจเลือกการรักษาแทน ซึ่งอาจใช้กระบวนการสนทนาร่วมกันระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว แพทย์ และทีมสหสาขาพิจารณาอย่างรอบคอบ
แพทย์ที่ชำนาญการด้านการดูแลประคับประคอง
พญ.ดาริน จตุรภัทรพรชนัตถ์ แพทย์ผู้ชำนาญการด้านการดูแลแบบประคับประคอง โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ
สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง
โรงพยาบาลที่ชำนาญด้านการดูแลประคับประคอง
โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ พร้อมให้การดูแลประคับประคองผู้ป่วยมะเร็ง ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญ พร้อมดูแลผู้ป่วยควบคู่กับการรักษาหลักเพื่อให้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง
References:
