การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic – Assisted Unicompartmental Knee Arthroplasty) เป็นทางเลือกใหม่ในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมที่ตรงตำแหน่ง แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว และใกล้เคียงธรรมชาติมากขึ้น ช่วยลดความกังวลและได้ผลลัพธ์เป็นที่น่าพอใจในการผ่าตัด
ข้อเข่าเสื่อมคืออะไร
ข้อเข่าเสื่อม คือ ความผิดปกติของเข่าที่เกิดจากความเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ ส่งผลให้รูปร่าง โครงสร้าง การทำงานเปลี่ยนแปลงไปและรุนแรงเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้สูญเสียคุณภาพชีวิตที่ดี ซึ่งไม่ได้มีแค่ผู้สูงวัยที่เป็นโรคนี้ แต่ในผู้ที่อายุน้อยที่บาดเจ็บบริเวณเข่า ใช้เข่าหนักเกินไป มีน้ำหนักตัวมาก อาจข้อเข่าเสื่อมได้เช่นกัน
สัญญาณข้อเข่าเสื่อม
ข้อเข่าเสื่อมเป็นภัยเงียบที่ค่อย ๆ เปลี่ยนชีวิต โดยสัญญาณเตือนที่สามารถสังเกตผู้สูงวัยหรือคนใกล้ตัว ได้แก่
- เข่าโก่งเข่าเก
- เดินได้น้อยลง
- ลุกนั่งลำบาก
- ปวดเข่าบ่อยๆ
โรคนี้มีหลายระดับตั้งแต่ปวดเล็กน้อยเวลาเดินไกลไปจนถึงปวดขณะนอนหลับหรือกลางดึก
ปัจจัยเสี่ยงข้อเข่าเสื่อม
- พันธุกรรม
- น้ำหนักตัวเกิน
- การใช้งานข้อเข่าหนักเป็นเวลานาน
- อุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บในอดีต
แนวทางการรักษาข้อเข่าเสื่อม
การรักษาข้อเข่าเสื่อมขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรง โดยจะเริ่มจากวิธีรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัดไปจนถึงการผ่าตัด
- ปรับพฤติกรรม หลีกเลี่ยงท่าที่กดข้อเข่า เช่น นั่งยอง ๆ คุกเข่า พับเพียบ
- ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่า
- ควบคุมน้ำหนัก
- ใช้ยาบรรเทาอาการปวด
- ฉีดยาเข้าข้อในบางกรณี
- ผ่าตัดรักษาข้อเข่าเสื่อม
เมื่อไรที่ต้องผ่าตัดรักษาข้อเข่าเสื่อม
แม้ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถควบคุมอาการข้อเข่าเสื่อมได้ แต่เมื่อความปวดรบกวนชีวิตประจำวันจนทำสิ่งที่เคยทำไม่ได้ เป็นสัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม เพื่อให้กลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ ได้แก่
- เดินได้ไม่ไกลต้องหยุดพัก
- ลุกจากเก้าอี้ลำบาก
- นอนหลับไม่สนิทเพราะปวดเข่า
- คุณภาพชีวิตลดลงอย่างชัดเจน
ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนคืออะไร
ภายในข้อเข่าประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก คือ ซีกใน ซีกนอก และส่วนลูกสะบ้า การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมทั้งหมดจะเปลี่ยนครบทั้ง 3 ส่วน แต่ความจริงคือผู้ป่วยประมาณ 20 – 30% มีข้อเข่าเสื่อมเพียงส่วนเดียวเท่านั้น เพราะเมื่อเข่าเสื่อมผิวข้อเข่าฝั่งด้านในจะเริ่มสึกหรอก่อนผิวข้อเข่าทั้งหมด การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วน (Unicompartment Knee Arthroplasty – UKA) จึงเลือกเปลี่ยนเฉพาะส่วนที่เสียหายและคงส่วนที่ยังดีไว้ โดยแพทย์จะทำการผ่าตัดผิวข้อส่วนที่สึกหรอออกแล้วใส่วัสดุโลหะเข้าไปแทน โดยเก็บผิวข้อส่วนที่สภาพดีไว้ ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเป็นธรรมชาติขณะเดินหรือทำกิจกรรม ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อรอบเข่าและความเสียหายของเอ็นรอบข้อเข่า เจ็บน้อย ฟื้นตัวได้เร็ว
ข้อดีของการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วน
- เก็บโครงสร้างเข่าธรรมชาติไว้ได้
- เส้นเอ็นสำคัญยังคงอยู่
- ความรู้สึกใกล้เคียงเข่าเดิมก่อนผ่าตัด
ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดคืออะไร
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic – Assisted Unicompartmental Knee Arthroplasty) เป็นการผ่าตัดผิวข้อเข่าส่วนที่สึกหรอออกแล้วใส่วัสดุโลหะเข้าไปแทน โดยใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดช่วยวางแผนผ่าตัดล่วงหน้าผ่านภาพจำลองที่ปรากฏบนจอ คำนวณแนวแกนขาอย่างละเอียด ปรับสมดุลความตึงของเส้นเอ็น และควบคุมตำแหน่งและขนาดของข้อเข่าเทียมให้พอดีที่สุดขณะผ่าตัด ช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถผ่าตัดผิวข้อส่วนที่สึกหรอและเปลี่ยนใส่ข้อเข่าเทียมได้เตรงตำแหน่งยิ่งขึ้น ลดความเบี่ยงเบนในการวางตำแหน่งของข้อเข่าเทียม ให้ผลการรักษาเป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้
ข้อดีของการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด
- แผลเล็ก
- เสียเลือดน้อย
- ฟื้นตัวเร็ว
- ปวดน้อยหลังผ่าตัด
- รู้สึกเหมือนเข่าธรรมชาติ
- เดินได้อย่างสมดุล
- ยืดอายุการใช้งานข้อเข่าเทียม
- หลังผ่าตัดเริ่มเดินลงน้ำหนักได้เร็วและกลับไปทำกิจกรรมได้เร็วขึ้น
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมไม่ใช่เรื่องน่ากลัวและไม่ใช่ทุกคนต้องเปลี่ยนข้อเข่าเทียมทั้งข้อ ในผู้ป่วยที่ข้อเข่าเสื่อมเพียงบางส่วน การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดช่วยเพิ่มความถูกต้อง รักษาโครงสร้างธรรมชาติไว้มากที่สุด กลับไปใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ เพราะเป้าหมายของการรักษาไม่ใช่แค่หายปวด แต่คือการได้กลับไปใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ
โรงพยาบาลที่ชำนาญด้านการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด
ศูนย์ข้อสะโพกและข้อเข่า โรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล โรงพยาบาลเพื่อกระดูกและสมอง พร้อมดูแลรักษาทุกปัญหาข้อเข่าเสื่อมด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางที่มากด้วยประสบการณ์และทีมสหสาขาที่พร้อมดูแลให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด พร้อมเครื่องมือและเทคโนโลยีทันสมัยในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด เพื่อให้กลับมาเคลื่อนไหวได้อย่างมั่นใจในทุกวัน
แพทย์ที่ชำนาญการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วนด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด
นพ.ศริษฏ์ หงษ์วิไล ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านข้อเข่าและข้อสะโพก โรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล โรงพยาบาลเพื่อกระดูกและสมอง
สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง
