အစာအိမ်အပေါ်ပိုင်း endoscopy မလုပ်မီ လူနာအကြံပေးချက်

Esophagogastroduodenoscopy၊ EGD

1. အခြေခံအချက်အလက်

အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်း endoscopy သည် အစာပြွန်၊ အစာအိမ်နှင့် duodenum ၏ အတွင်းပိုင်းကို စစ်ဆေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ သေးငယ်သော၊ လိုက်လျောညီထွေရှိသော၊ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော ပြွန်ငယ်တစ်ခုပါရှိသော သေးငယ်သောကင်မရာနှင့် အလင်းရောင်ကို ပါးစပ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းထားပြီး အသံအိုး၊ အစာပြွန်၊ အစာအိမ်နှင့် အူဒွန်နမ်တို့၏ ပုံများကို ပံ့ပိုးပေးပါသည်။ ဆရာဝန်သည် ရောဂါ၏ အရင်းခံအကြောင်းအရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် မော်နီတာ သို့မဟုတ် အဏုကြည့်မှန်ဘီလူးကို ကြည့်သည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သောနေရာကို အသားစယူစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရောဂါရှာဖွေမှုကို အတည်ပြုပြီး ပိုမိုတိကျပြီး တိကျသောကုသမှုကို ပေးနိုင်ပါသည်။

2. ကုသမှု၏ အန္တရာယ်များနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

၂.၁။ အထွေထွေအန္တရာယ်များ

• ကင်မရာပွတ်တိုက်မှုကြောင့် လည်ချောင်းနာခြင်း။

• ထုံဆေးကြောင့် လည်ပင်းထုံခြင်း။

• ဝမ်းလျှောခြင်း- ခွဲစိတ်ခန်းအတွင်း ဆရာဝန်သည် အစာအိမ်ထဲသို့ လေမှုတ်ပေးရသောကြောင့် ဤလက္ခဏာများ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။ သို့သော် ဤလက္ခဏာသည် ယာယီမျှသာဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ ဓာတ်ငွေ့များကို ထုတ်လွှတ်သည့်အခါ သက်သာလာမည်ဖြစ်သည်။

၂.၂။ တိကျသောအန္တရာယ်များ

• အစာအိမ်နှင့် အစာမျိုပြွန်ဖောက်ခြင်းသည် အလွန်ရှားပါးသောအန္တရာယ် (1:1,000)။ ဤအန္တရာယ်ဖြစ်ပေါ်သောအခါ လူနာအား ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ပြုပြင်ခြင်းမှတဆင့် ကုသမှုခံယူရန် ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ရမည်။

• အသားစယူစစ်ဆေးခြင်းကြောင့် အစာအိမ်အတွင်း သွေးထွက်ခြင်း။ ပုံမှန်အားဖြင့် အသားစယူစစ်ဆေးခြင်းမှ ဒဏ်ရာသည် သေးငယ်ပြီး သွေးထွက်ခြင်းမှာ သူ့အလိုလို ရပ်သွားပါသည်။ သို့သော် လူနာသည် သွေးကျဲဆေးသောက်ပါက အစာအိမ်အတွင်း သွေးထွက်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။ သွေးထွက်လွန်ပါက ဆရာဝန်သည် endoscopy သို့မဟုတ် ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း သို့မဟုတ် သွေးထွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရန် ခွဲစိတ်ခြင်းဖြင့် ကုသပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။

• ရေလုံလောက်စွာမရရှိခြင်းနှင့် အစာစားသုံးခြင်းကြောင့် အဆုတ်ထဲသို့ အစားအစာများ ဝမ်းသွားခြင်းဖြစ်နိုင်ချေ 1:10,000 ထက်နည်းပါသည်။

• အိပ်ဆေး၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်သုံးခြင်းနှင့် ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် မူးဝေခြင်း၊ ဤအခြေအနေသည် ၁:၁၀,၀၀၀ ခန့်တွင် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သို့မဟုတ် အိပ်ဆေးကို စောင့်ကြည့်ပြီး ကုသနိုင်သည်။

• သွားများကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် နေရာရွှေ့ပြောင်းခြင်း။ အကယ်၍ လူနာတွင် သွားများ ယိုယွင်းနေပါက သို့မဟုတ် မပြုပြင်ထားသော သွားအံများ ရှိနေပါက၊ ၎င်းတို့ကို endoscopy မလုပ်မီ ဖယ်ရှားသင့်သည်။

https://www.shutterstock.com/th/image-vector/medical-illustration-esophagogastroduodenoscopy-two-details-showing-2249641089

3. ရှေ့နှင့်နောက် အပြုအမူ

၃.၁။ endoscopy မလုပ်မီ လူနာအပြုအမူ

၃.၁.၁။ စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ ညသန်းခေါင်မှ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး 6-8 နာရီအတွင်း အစာနှင့် အစာအမှုန်များ အန်ခြင်းစသည့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အစာနှင့်ရေအားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ အခြားဆေးများသောက်ရန် လိုအပ်ပါက စစ်ဆေးရေးဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ခန်းဝန်ထမ်းများအား အကြောင်းကြားပါ။

၃.၁.၂။ ခံတွင်းနှင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းရေး (စစ်ဆေးမှု မတိုင်မီ ညနှင့် စစ်ဆေးမှု နံနက်ပိုင်း) တွင် ခံတွင်း နှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း အပေါ်ပိုင်း ပိုးဝင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်။ ဖြုတ်တပ်နိုင်သော သွားတုများ ၀တ်ဆင်ရာတွင် ချော်ထွက်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အံမှန်ရိုက်ခြင်း မပြုမီ ၎င်းတို့အား ဖယ်ရှားပါ။

၃.၁.၃။ သင့်တွင် နာတာရှည်ရောဂါများ သို့မဟုတ် ထုံဆေး၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ၊ အိပ်ဆေးများကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများနှင့် ဓာတ်မတည့်မှု ရာဇဝင်ရှိပါက ဆရာဝန်ထံ အကြောင်းကြားသင့်သည်။ အကယ်၍ လူနာသည် အက်စပရင်၊ clopidogrel (Plavix), pletaal, သို့မဟုတ် anti-coagulant Orfarin, Warfarin ကဲ့သို့သော ဆီးကျိတ်ကျဆေးများကို သောက်သုံးနေပါက၊ သွေးထွက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ဤဆေးများကို စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ အနည်းဆုံး 7 ရက်ခန့် သောက်သုံးခြင်းကို ရပ်တန့်သင့်ပါသည်။ သင်၏ပုံမှန်ဆေးများသည် စစ်ဆေးမှုအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမရှိ သံသယရှိပါက စစ်ဆေးသောဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။

၃.၁.၄။ ဓာတ်မှန်ရိုက်သည့်နေ့တွင် အဖိုးတန်ပစ္စည်းများကို ဆေးရုံသို့ မပို့သင့်ပါ။ အံကပ် သို့မဟုတ် မျက်ကပ်မှန်တပ်ထားသူများသည် စာမေးပွဲခန်းသို့မဝင်မီ ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားသင့်သည်။

၃.၁.၅။ စာမေးပွဲမဖြေမီ အနည်းဆုံး ၁ နာရီ (ဆွေမျိုးတစ်ဦးနှင့်) ဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိလာသင့်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ယာဉ်ဖြင့် ခရီးသွားသည့်အခါတွင်၊ စိုးရိမ်သောကဆန့်ကျင်ဆေး သို့မဟုတ် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများသောက်ပြီးနောက်၊ သင်၏မောင်းနှင်နိုင်မှုမှာ 24 နာရီအတွင်း လျော့နည်းသွားသောကြောင့် ယင်းအစား ယာဉ်ကိုမောင်းနှင်နိုင်သည့် ဆွေမျိုးတစ်ဦးရှိရပါမည်။

၃.၂။ endoscopy ပြီးနောက် လူနာ၏အပြုအမူ

၃.၂.၁။ လူနာအား ကုတင်ပေါ်တွင် မိနစ် 30 မှ 60 မိနစ်ခန့် (သို့) အပြည့်အဝ နိုးလာသည်အထိ လက္ခဏာများ သတိပြုပါ။

၃.၂.၂။ ပြင်းထန်ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းများသွေးထွက်ခြင်း၊ အသက်ရှုကြပ်ခြင်း၊ အသက်ရှုကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရပ်ခြင်း၊ သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ မူးမေ့လဲခြင်း သို့မဟုတ် နိုးထရန်ခက်ခဲသော အိပ်ရေးဝဝအိပ်ခြင်းစသည့် ပုံမှန်မဟုတ်သည့်လက္ခဏာများကို သတိပြုပါ။ ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်းအကြောင်းကြားပါ။

၃.၂.၃။ လည်ချောင်း ထုံကျင်ခြင်း သည် ၁ နာရီအတွင်း ပျောက်သွားလိမ့်မည်။ ဒီအချိန်မှာ ထုံကျင်တာ ပျောက်သွားတဲ့အထိ အစာနဲ့ ရေကို ရှောင်ပါ။

၃.၂.၄။ လည်ချောင်း ထုံကျင်တာ ပျောက်သွားတဲ့အခါ မုန့်စားကြည့်ပါ။ နှာစေးခြင်း မရှိပါက ပျော့သော အစာကို စားပါ။ အချို့လူများသည် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းထည့်ခြင်းကြောင့် လည်ချောင်းတွင် အနည်းငယ်နာကျင်ခြင်းကို ခံစားရနိုင်သော်လည်း မကြာမီ လက္ခဏာများ ပျောက်ကွယ်သွားမည်ဖြစ်သည်။

၃.၂.၅။ လူနာများသည် အချိန်ဇယားအတိုင်း ဆရာဝန်ထံ လာရောက်ပြသသင့်သည် (အထူးသဖြင့် ရလဒ်များကြားသိရန် အသားစဥ်စစ်ဆေးခြင်း ပေးပို့ခံရသည့်ကိစ္စများတွင်)။ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများရှိပါက သို့မဟုတ် ဆေးသောက်နေပါက ရက်ချိန်းမတိုင်မှီ ဆရာဝန်ထံ လာရောက်ပြသပါ။

၃.၂.၆။ ဆရာဝန်က လူနာကို အိမ်ပြန်ခွင့်ပြုတဲ့အခါ အပြန်ခရီးမှာ သူတို့ကို စောင့်ရှောက်ပေးမယ့်သူ ရှိသင့်ပါတယ်။ စက်ယန္တရားများဖြင့် မောင်းနှင်ခြင်း သို့မဟုတ် အလုပ်မလုပ်ပါနှင့်။ အထူးသဖြင့် endoscopy လုပ်နေစဉ်အတွင်း အိပ်ဆေး သို့မဟုတ် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ လက်ခံရရှိသူများသည် ၂၄ နာရီအတွင်း မြင့်မားသောနေရာများသို့ မသွားပါနှင့်။ လူနာအိမ်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ သူနာပြုသည် ဓါတ်မှန်ရိုက်ပြီးနောက် လူနာ၏အခြေအနေကို စစ်ဆေးရန် ဖုန်းဆက်မည်ဖြစ်သည်။

4. အခြားရွေးချယ်စရာများ

၄.၁။ ဘေရီယမ် မျိုချခြင်းဖြင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်း။

၄.၂။ (UGI Barium လေ့လာမှု) ဖြင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်း