ကလေးက ဘယ်လောက်အထိ မြင့်နိုင်မလဲ? ကလေးအရပ်အမြင့်တွက်ချက်နည်းနှင့် ကလေးအထူးကုဆရာဝန်မှ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုအကဲဖြတ်ခြင်း

“ကလေး မြင့်မလား?” ဆိုတာက မိဘအများစု စိုးရိမ်လေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုပါ။ အထူးသဖြင့် တူညီတဲ့အသက်အရွယ်သူငယ်ချင်းများထက် ကိုယ်ခန္ဓာသေးငယ်နေတယ်လို့ တွေ့ရတဲ့အခါ သို့မဟုတ် အရပ်အမြင့်တိုးလာမှုက သင့်သလောက်မမြန်ဘဲ နှေးနေတဲ့အခါ အာဟာရကောင်းကောင်းရရှိနေရသော်လည်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းကို ပုံမှန်လုပ်နေသော်လည်း၊ အိပ်ရေးလည်း လုံလောက်နေသော်လည်း စိုးရိမ်တတ်ကြပါတယ်

ကလေး၏အရပ်အမြင့်က မျိုးရိုးဗီဇပေါ်မှာပဲ မူတည်တာမဟုတ်ဘဲ အာဟာရ၊ အိပ်စက်မှု၊ လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းရှိ ဟော်မုန်းအမျိုးမျိုး၏ လုပ်ဆောင်မှုတို့နဲ့လည်း ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို မှန်ကန်စွာ အကဲဖြတ်ခြင်းသည် အရေးကြီးပြီး ကလေးက သူ့ရဲ့ အပြည့်အဝစွမ်းဆောင်ရည်အထိ ကြီးထွားလာနိုင်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်

ကလေးအရပ်အမြင့်ကို သက်ရောက်စေသော အချက်များ

၁။ မျိုးရိုးဗီဇ

မျိုးရိုးဗီဇသည် ကလေး၏ အရပ်အမြင့်စွမ်းဆောင်ရည်ကို သတ်မှတ်ရာတွင် အရေးကြီးဆုံးအချက်ဖြစ်ပါတယ်။ မိဘနှစ်ဦး၏ အရပ်အမြင့်က မြင့်နေပါက ကလေးလည်း အရပ်မြင့်နိုင်ခြေ များလာပြီး၊ ပြန်လည်သော် မိဘများကိုယ်ခန္ဓာသေးငယ်ပါက ကလေးလည်း အတူတူ မျိုးရိုးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုကို ရရှိနိုင်ပါတယ်

၂။ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကျန်းမာရေး

ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို အားပေးကူညီသော အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်-

• အစားအစာ အုပ်စု ၅ မျိုး ပြည့်စုံစွာ စားသောက်ခြင်း
• အသက်အရွယ်အလိုက် လုံလောက်သော အာဟာရ ရရှိခြင်း
• လေ့ကျင့်ခန်းကို ပုံမှန်လုပ်ခြင်း
• အိပ်စက်မှု လုံလောက်ခြင်း
• ကြီးထွားဟော်မုန်း (Growth Hormone) ၏ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်မှု
• သိုင်းရိုက်ဒ်ဟော်မုန်းနှင့် လိင်ဟော်မုန်းများ

ကလေးဟာ တစ်နှစ်လျှင် ဘယ်လောက်မြင့်သင့်သလဲ?

ယေဘုယျအားဖြင့် ကလေးများ၏ အသက်အရွယ်အလိုက် အရပ်အမြင့်တိုးနှုန်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်

ဆယ်ကျော်အရွယ်ကာလအတွင်း ကလေးများမှာ လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာခြင်း (Pubertal Growth Spurt) ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်

• မိန်းကလေးများ အရပ်အမြင့် ပမာဏ ၇–၁၀ စင်တီမီတာ/နှစ်ခန့် တိုးတတ်သည်
• ယောကျာ်းကလေးများ အရပ်အမြင့် ပမာဏ ၈–၁၂ စင်တီမီတာ/နှစ်ခန့် တိုးတတ်သည်

အရွယ်ရောက်ပြီးနောက် ကလေးအရပ်အမြင့်ကို တွက်ချက်နည်း

နည်းလမ်း ၁ မိဘအရပ်အမြင့်ပေါ်အခြေခံ၍ တွက်ချက်ခြင်း

သား

(အဖေအရပ်အမြင့် + အမေအရပ်အမြင့် + ၁၃) ÷ ၂

သမီး

(အဖေအရပ်အမြင့် + အမေအရပ်အမြင့် – ၁၃) ÷ ၂

ဥပမာ

• အဖေ အရပ် ၁၇၅ စင်တီမီတာ
• အမေ အရပ် ၁၅၂ စင်တီမီတာ

သား = (175 + 152 + 13) ÷ 2 = 170 စင်တီမီတာ

သမီး = (175 + 152 – 13) ÷ 2 = 157 စင်တီမီတာ

သို့သော် အမှန်တကယ်အရပ်အမြင့်သည် တွက်ချက်ထားသည့်တန်ဖိုးမှ ±8 စင်တီမီတာခန့် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်

နည်းလမ်း ၂ အရိုးအသက် (Bone age) အိတ်စ်ရေး ဓာတ်ပုံမှ အပြီးသတ်အရပ်အမြင့်ကို တွက်ချက်ခြင်း

Bone Age စစ်ဆေးခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ?

Bone Age စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးအသက် အကဲဖြတ်ခြင်းသည် ကလေး၏ အပြီးသတ်အရပ်အမြင့်ကို ပိုမိုတိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန် ကူညီပေးသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်

စစ်ဆေးနည်း

ဆရာဝန်သည် ဘယ်ဘက်လက်နှင့် လက်ကောက်ဝတ်ကို အိတ်စ်ရေးရိုက်ကာ ထို့နောက် ဓာတ်ပုံကို အရိုးအသက် စံနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်ဖြင့် ကူညီ၍ ခွဲခြမ်းဆန်းစစ်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီး အရိုးကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် အရိုးပြား (Growth Plate) ပိတ်သိမ်းမှုကို အကဲဖြတ်ပါမယ်

စစ်ဆေးရလဒ်က ကလေးမှာ အရပ်အမြင့်ကို နောက်ထပ် ဘယ်လောက်တိုးနိုင်သေးလဲ ဆိုတာကို ပြောပြနိုင်ပြီး ဆရာဝန်အတွက်လည်း သင့်တော်သလို ကုသမှုအစီအစဉ်ရေးဆွဲရာတွင် ကူညီပေးပါတယ်

ဘယ်ကလေးအုပ်စုတွေက Bone Age စစ်ဆေးသင့်သလဲ?

အရွယ်မတိုင်မီ လူကြီးဆန်လာမှု သံသယရှိသော ကလေးများ

• မိန်းကလေးမှာ အသက် ၈ နှစ်မတိုင်မီ ရင်သားဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း
• ယောကျာ်းကလေးမှာ အသက် ၉ နှစ်မတိုင်မီ ဝှေးစေ့ကြီးလာခြင်း
• အက်နီ၊ အမွှေးအမျှင် သို့မဟုတ် ကိုယ်နံ့ ပုံမှန်ထက် စောစီးစွာ ဖြစ်လာခြင်း

အရပ်ပု သို့မဟုတ် ကြီးထွားနှေးကွေးသော ကလေးများ

• အရပ်အမြင့်သည် စံသတ်မှတ်ချက်အောက် ကျနေခြင်း
• နှစ်စဉ်အလိုက် အရပ်အမြင့်တိုးလာမှုသည် ပုံမှန်ထက် နည်းနေခြင်း

ကုသမှုခံယူနေစဉ် ကလေးများ

• Growth Hormone ဖြင့် ကုသနေခြင်း
• အရွယ်မတိုင်မီ လူကြီးဆန်လာမှုကို ကြီးထွားမှုနှေးစေသော ဆေးဖြင့် ကုသနေခြင်း

Bone Age စစ်ဆေးရလဒ်က ဘာကို ပြောပြနိုင်သလဲ?

အရိုးအသက်က အမှန်တကယ်အသက်ထက် ပိုကြီးနေခြင်း

အရွယ်မတိုင်မီ လူကြီးဆန်လာမှုရှိသော ကလေးများ သို့မဟုတ် အဝလွန်မှုရှိသော ကလေးများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရတတ်ပြီး အရိုးပိတ်သိမ်းမှု မြန်လာစေကာ အပြီးသတ်အရပ်အမြင့်သည် စွမ်းဆောင်ရည်အရပ်အမြင့်ထက် နိမ့်သွားနိုင်ပါတယ်

အရိုးအသက်က အမှန်တကယ်အသက်ထက် နည်းနေခြင်း

အာဟာရချို့တဲ့မှု၊ ကြီးထွားဟော်မုန်းချို့တဲ့မှု သို့မဟုတ် Constitutional Delay of Growth and Puberty မျိုးအစားဖြစ်သော ကြီးထွားနှေးကွေးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်

ဘယ်အချိန်မှာ ကလေးကို ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ဆီ ခေါ်သင့်သလဲ?

ကလေး၏ အရပ်အမြင့်တိုးလာမှုက ပုံမှန်ထက်နှေးနေတယ်လို့ သတိပြုမိပါက၊ တူညီတဲ့အသက်အရွယ်သူငယ်ချင်းများထက် ပုနေပါက၊ သို့မဟုတ် ဆယ်ကျော်အရွယ်ဝင်ခြင်း အစောလွန်သည့် လက္ခဏာများရှိပါက ကလေးအထူးကုဆရာဝန်နှင့် အကဲဖြတ်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေပြီး စောစီးစွာ သင့်တော်တဲ့ စောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ် ချမှတ်နိုင်ရန် ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းမှာ ကလေး၏ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးနိုင်သော အချိန်ကာလမှာ ကန့်သတ်ထားပြီး အချိန်မီစောင့်ရှောက်မှုက ကလေးကို သူ့ရဲ့ အမြင့်ဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်အထိ ကြီးထွားလာစေနိုင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်

အကိုးအကားအချက်အလက်ရင်းမြစ်များ:

• ထိုင်းနိုင်ငံ ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်အရွယ် အင်ဒိုကရိုင်း (အတွင်းအဆင်း) အဖွဲ့အစည်း
• Children and adolescents with short stature: Diagnostic approach. UpToDate. Retrieved June 15, 2026
• Evaluation of Short Stature in Children. American Family Physician (AFP) Journal. 2015;92(1):43-50