လျစ်လျူမရှုသင့်သော ပခုံးအဆစ်အမြစ်ရောင်ရောဂါ (၃)မျိုး သိထားပါ။

ပခုံးအဆစ်သည် ဦးခေါင်းနှင့် ပလတ်အလွန်နက်သော အဆစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပခုံးအဆစ်ကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ပခုံးဓါးတစ်ဝိုက်ရှိ အရွတ်များနှင့် ကြွက်သားများဖြင့် စုစည်းထားသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ပခုံးအဆစ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အခြားအဆစ်များထက် ကွဲထွက်နိုင်ခြေပိုများသည်။ပခုံးအဆစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် နာကျင်မှုသည် ယာယီ သို့မဟုတ် နာတာရှည်ဖြစ်ပြီး ရောဂါတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ထူးခြားသောလက္ခဏာများရှိသည်။

ပခုံးအဆစ်နှင့်ပတ်သက်သော အဖြစ်များဆုံးနှင့် အချိန်မီကုသရန် သိထားသင့်သော ရောဂါသုံးမျိုးမှာ rotator cuff tear ၊ frozen shoulder နှင့် arthritis တို့ဖြစ်သည်။

့

1) ပခုံးအရွတ် ဆုတ်ခြင်း။

၎င်းသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများနှင့် အသက်ကြီးသူများတွင် အဖြစ်များသော ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူနာများသည် မကြာခဏ နာကျင်ကိုက်ခဲပြီး ပခုံးကို ပုံမှန်အတိုင်း အသုံးမပြုနိုင်ပါ။ အရွတ်များသည် လက်မောင်းအပေါ်ပိုင်းအရိုး (humerus) နှင့်တွဲသည့်နေရာတွင် မကြာခဏ စုတ်ပြဲတတ်သည်။ ၎င်းတွင် အရွတ်တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပါဝင်နိုင်သည်။

မျက်ရည်သည် အရွတ်ထိပ်တွင် ပွန်းပဲ့ခြင်းမှ စတင်နိုင်သည်။ (၎င်းသည် အရိုးအပေါ်ပိုင်းရှိ tartar (Acromion) အရွတ်နှင့် ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ရခြင်း) သို့မဟုတ် ယိုယွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ (Degeneration) အရွတ် သို့မဟုတ် အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သို့မဟုတ် မတော်တဆမှု။ လူနာများသည် အိပ်သည့်အခါ နာကျင်မှုကို ခံစားရတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် သင့်ဘေးမှာ လဲလျောင်းနေချိန်။ အချို့သော အနေအထားများတွင် သင့်လက်ကို မြှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် နှိမ့်လိုက်သောအခါ နာကျင်ခြင်း။ ပခုံးကို မြှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လှည့်နေစဉ် အားနည်းခြင်း။ ပခုံးလှုပ်ရှားမှုအချို့လုပ်နေစဉ် ပွတ်တိုက်သံတစ်ခုရှိသည်။ ကုသမှုသည် ဒဏ်ရာ၏တည်နေရာပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။

လက်ရှိကုသမှုကတော့ အနည်းဆုံး ထိုးဖောက်ခွဲစိတ်မှု (MIS)

့

2) Frozen ပခုံးအဆစ်

ပခုံးအဆစ်များ လှုပ်ရှားမှုနည်းသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပခုံးကို မြှောက်ခြင်း၊ ဖြန့်ခြင်း သို့မဟုတ် လှည့်ခြင်း မပြုလုပ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် စတင်သည်။ ပခုံးအဆစ်သည် ရွေ့လျားမှုနည်းသွားသည်အထိ လှုပ်ရှားမှုကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လျှော့ချပါမည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ hyperthyroidism နှလုံးရောဂါသည် သာမန်လူများထက် ပခုံး dystocia ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများသည်။ ထို့အပြင်၊ ယခင်က ပခုံးဒဏ်ရာရှိခဲ့ဖူးပြီး ၎င်းတို့၏ပခုံးအဆစ်များကို ယာယီရပ်တန့်ထားသူများသည်လည်း အေးခဲသောပခုံးဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် အခြားအသက်အရွယ်များထက် ဤရောဂါဖြစ်နိုင်ချေ ပိုများသည်။ မကုသပါက ရောဂါလက္ခဏာများစုပုံလာပြီး ပိုဆိုးလာနိုင်သည်။

ပုခုံးအေးရခြင်းအကြောင်းရင်းမှာ ပခုံးအဆစ်များ ရောင်ရမ်းခြင်းဟုခေါ်သော ပခုံးအဆစ်ပတ်ပတ်လည်တစ်ရှူးများ ရောင်ရမ်းခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပခုံးအဆစ်အမြှေးပါးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အတော်လေး လိုက်လျောညီထွေရှိပြီး ပခုံးအဆစ်၏ ရွေ့လျားမှုနှင့်အတူ ချဲ့ထွင်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ကျုံ့နိုင်သည်။ ပခုံးအဆစ်တွေ ယားလာတဲ့အခါ အခြေနေတွေ ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ပခုံးအဆစ်သည် ရောင်ရမ်းလာပြီး ပျော့ပြောင်းမှုမရှိတော့သည့်တိုင်အောင် ကျုံ့သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ပခုံးအဆစ်များ လှုပ်ရှားမှုနည်းလာပြီး ပခုံးအဆစ်များတွင် ရက်သတ္တပတ်များစွာ နေ့ရောညပါ နာကျင်စေသည်။ လူနာအများစုသည် ပခုံးအဆစ်များအစား scapula ကို ရွှေ့ခြင်းဖြင့် နေ့စဉ်အသက်ရှင်ရန် ၎င်းတို့၏လက်များကို အသုံးပြုနိုင်သေးသည်။ သို့သော် ပခုံးအဆစ်များကို အတင်းအကျပ် ကွေးညွှတ်ရန် ကြိုးစားခြင်းသည် ရောင်ရမ်းမှုကို တိုးစေပြီး အရိုးနှင့် အဆစ်များကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရစေနိုင်သည်။

ကုသမှုတွင် ပခုံးအဆစ်များကို ပိုမိုရွေ့လျားစေပြီး နာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးပါသည်။ အထူးသဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံးဖြင့် အိပ်သည့်အခါ နာကျင်မှုကို ခံစားရသည်။ ပခုံးအဆစ်များ၏ ကပ်ငြိမှုကို လျှော့ချရန် လှုပ်ရှားမှုများများထည့်ပါ။ ပူခြင်း သို့မဟုတ် အေးခြင်း သို့မဟုတ် အာထရာဆောင်း (Ultrasound) နှင့် တွဲဖက်၍ နာကျင်မှုသည် ပြင်းထန်ပြီး နာတာရှည်ဖြစ်နေပါက ဆေးသောက်ပါ။ အတွင်းပိုင်းအတွင်းထိုးဆေးကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ သို့မဟုတ် ရောဂါ၏အကြောင်းရင်းပေါ်မူတည်၍ ပိုမိုကောင်းမွန်သောလှုပ်ရှားမှုကိုရရှိစေရန် ပခုံးအိတ်ကိုချဲ့ရန် ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ခြင်း။

့

၃) ပခုံးအဆစ်ရောင်ခြင်း။

တွေ့ရများသော အမျိုးအစား ၂ မျိုး ရှိပါသည်။

1) Osteoarthritis သို့မဟုတ် နာတာရှည် အဆစ်အမြစ်ရောင်ခြင်း။ (Osteoarthritis)၊
အဆစ်တွေကို ဖုံးအုပ်ထားတဲ့ အရိုးနုတွေ တဖြည်းဖြည်း ယိုယွင်းလာတာကြောင့် ရွေ့လျားတဲ့အခါ အဆစ်တွေ အချင်းချင်း ပွတ်တိုက်မိပြီး အဆစ်တွေ တောင့်တင်းလာစေပါတယ်။ အဆစ်နေရာကို နာကျင်စေသည်။ အထူးသဖြင့် ရာသီဥတုအေးနေချိန်။

2) Rheumatoid Arthritis
အကြောင်းရင်းအတိအကျကို မသိရသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အဖြစ်များတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေကတော့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ် မူမမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တာပါ။ မိမိအရိုးအဆစ်များ ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော ရောဂါဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားများထက် ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ချေ ပိုများသည်။ နာတာရှည်ရောဂါတစ်ခုလည်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။ အများစုမှာ ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်ထက် များနေသူများဖြစ်သည်။ ဒါမှမဟုတ် သန်မာတဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာရှိတဲ့ အားကစားသမားတွေတောင် ရနိုင်ပါတယ်။ အဆစ်အမြစ်ရောင်တာကို ဆေးဝါးနဲ့ ကုသပြီး အဆစ်တွေကို ထိခိုက်စေတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို လျှော့ချပါ။ ပျော့ပြောင်းမှုကို တိုးမြှင့်ဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ အဆစ်များအတွက် (Flexibility) လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်မှုအဆင့်နိမ့် (Low-Intensity) ဖြစ်သည့် ရွရွပြေးခြင်း။ စက်ဘီးစီးခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်မှုအလယ်အလတ်အဆင့်အထိ (Moderate – Intensity)၊

ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ပခုံးပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်ပါက အထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် သင့်လျော်သောကုသမှုကို စီစဉ်ပါ။ ပျက်စီးသွားတဲ့ ပခုံးအဆစ်တွေကို အမြန်ပြုပြင်ခြင်းက ပြင်းထန်မှုကို လျော့ပါးစေတဲ့အတွက် ပေါ့ပါးသွက်လက်တဲ့ ဘဝကို တစ်ဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။