အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း - အကြောင်းရင်းများ လက္ခဏာများ စောင့်ရှောက်မှု (High-Risk Pregnancy)

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလသည် မိခင်တိုင်းအတွက် အရေးကြီးသောအချိန်ဖြစ်ပြီး၊ အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် (High-Risk Pregnancy) သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ရှိသော ကိုယ်ဝန်သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကာ မိခင်နှင့် သန္ဓေသား၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ကိုယ်ဝန်အပ်နှံပြီး ချိန်းဆိုထားသည့်အတိုင်း ဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်တွေ့ဆုံခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ ပြောင်းလဲမှုများနှင့် မမှန်ကန်မှုများကို အမြဲစောင့်ကြည့်ခြင်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်ကျန်းမာစွာရှိစေပြီး ကလေးငယ်ကို ချောမွေ့စွာ မွေးဖွားနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ဆိုတာဘာလဲ

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်၊ မွေးဖွားချိန်၊ မွေးဖွားပြီးနောက်ကာလအတွင်း မိခင်နှင့် သန္ဓေသား၏ ကျန်းမာရေးကို သက်ရောက်စေနိုင်သော အန္တရာယ်တစ်စုံတစ်ရာရှိနေသော အခြေအနေဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်ရှိကာ သေဆုံးသည်အထိ ပြင်းထန်နိုင်ပါသည်။ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် ပြင်းထန်မှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အထူးကုဆရာဝန်မှ နီးကပ်စွာ စောင့်ရှောက်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင် အသက်ပိုကြီးလေလေ အန္တရာယ်ပိုများလေလေ ဖြစ်ပါသည်။

ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများကို စစ်ဆေးကာ ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်း

ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများကို စစ်ဆေးကာ ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် ဟူသည်မှာ

1. အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများကိုသာ ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ထိုရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်မှု အန္တရာယ်မြင့်သော ကိုယ်ဝန်ဆောင်များတွင် စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ ဆီးချိုရောဂါ ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်း၊ အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားမည့် လက္ခဏာများကို အကဲဖြတ်စစ်ဆေးခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။
2. ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးအားလုံးကို ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ဟုတ်မဟုတ် မရွေးဘဲ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အားလုံးကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ အနီရောင်သွေးဆဲလ်၏ အရွယ်အစားနှင့် လက္ခဏာများ စစ်ဆေးခြင်း၊ ABO နှင့် Rh သွေးအုပ်စု စစ်ဆေးခြင်း၊ ဆစ်ဖလစ်ကူးစက်ရောဂါ စစ်ဆေးခြင်း၊ အသည်းရောင်ဘီ ဗိုင်းရပ်စ် စစ်ဆေးခြင်း၊ HIV ဗိုင်းရပ်စ် စစ်ဆေးခြင်း၊ ဆီးတွင် ပရိုတင်းနှင့် ဂလူးကိုစ် သကြားပါဝင်မှု စစ်ဆေးခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သာလက်ဆီးမီးယား (Thalassemia) ရောဂါရှိသူ အရေအတွက် များသောကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးအားလုံးတွင် သာလက်ဆီးမီးယား ရောဂါကို ကန့်သတ်筛စစ်သင့်ပါသည်။

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်၏ လက္ခဏာအမျိုးအစားများ

• မိခင်ဘက်မှ ဖြစ်သော အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် တွင် ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးဖိအားမြင့်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်ရောဂါများ၊ အဝလွန်ခြင်း သို့မဟုတ် အလေးချိန် စံနှုန်းကျော်လွန်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် တွင် အမြွှာကိုယ်ဝန် (အနှစ်/တစ်ခါတည်း ကလေးများ)၊ အသက် 17 နှစ်အောက် သို့မဟုတ် 35 နှစ်အထက်တွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း၊ အရင်က ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျဖူးခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားဖူးခြင်း၊ မိခင်အိမ်မဟုတ်သော နေရာတွင် ကိုယ်ဝန်တည်ခြင်း (ectopic pregnancy) တို့ ပါဝင်ပါသည်။
• ပြင်ပအချက်အလက်များကြောင့် ဖြစ်သော အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် တွင် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးမပြည့်စုံသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်၏ လက္ခဏာများ

• ဗိုက်နာပြီး မသက်သာခြင်း
• ဖျားနာပြီး အပူချိန်မြင့်ခြင်း
• ခေါင်းကိုက်ခဏခဏနှင့် ပြင်းထန်ခြင်း
• မူးဝေခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း သို့မဟုတ် မေ့လဲခြင်း
• ရင်ဘတ်နာခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း၊ အသက်ရှုခက်ခဲခြင်း
• အလွန်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
• ရင်ပူရင်အောင့်၊ ဗိုက်တင်းကျပ်ခြင်း၊ ဗိုက်အရွယ်အစား ပုံမှန်ထက် သေးခြင်း သို့မဟုတ် ကြီးခြင်း
• သန္ဓေသား လှုပ်ရှားမှု ရပ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် နှေးကွေးလာခြင်း
• အန်ချင်ခြင်း၊ အန်ခြင်းသည် ပုံမှန်ကိုယ်ဝန်အန်ခြင်းထက် ပိုဆိုးခြင်း
• မျက်နှာ သို့မဟုတ် လက်/ခြေများတွင် ဖောနီခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း
• လိင်အင်္ဂါမှ သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် အဖြူရည်ထွက်ခြင်း
• ကိုယ်ဝန် 5 – 6 လရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ကလေးမကန်သေးခြင်း
• ကိုယ့်ကိုယ်ကို သို့မဟုတ် သန္ဓေသားကို အန္တရာယ်ပြုလိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်အချက်များ

1. မိခင်နှင့် ကျန်းမာရေးဘက်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်များ ဥပမာ
   • အဝလွန်ခြင်း
   • သာလက်ဆီးမီးယား (Thalassemia)
   • နဂိုရှိပြီးသား ရောဂါများ ဥပမာ ဆီးချို၊ သွေးဖိအားမြင့်၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ နှင့် နှလုံးရောဂါ စသည်တို့
   • ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် မိခင်၏ အသက် အလွန်ကြီး သို့မဟုတ် အလွန်ငယ်ခြင်း ဥပမာ အသက်ကြီးစဉ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက် 18 နှစ်အောက်တွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း
2. ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် အန္တရာယ်အချက်များ ဥပမာ
   • အမြွှာကိုယ်ဝန်
   • ကိုယ်ဝန်အန်ခြင်း ပြင်းထန်ခြင်း
   • ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ ဆီးချို
3. ကိုယ်ဝန်ဆောင်မှုသမိုင်းမှ အန္တရာယ်အချက်များ တွင်
   • ကိုယ်ဝန် အကြိမ်ကြိမ် ဆောင်ဖူးခြင်း
   • ယခင်က ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျဖူးခြင်း (ကလေးပျက်ကျခြင်း 2 ကြိမ်နှင့်အထက်)
   • အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားဖူးခြင်း သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ရက်ကျော်ပြီးမွေးဖွားဖူးခြင်း

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ

• ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ ဆီးချို ဟော်မုန်း သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းများက အင်ဆူလင်၏ လုပ်ဆောင်မှုကို တားဆီးသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး မိခင်တွင် ကိုယ်ဝန်အဆိပ်တက်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း၊ အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားခြင်း အန္တရာယ်တိုးစေနိုင်ပါသည်။ သန္ဓေသားတွင်လည်း သန္ဓေထဲတွင် သေဆုံးနိုင်မှု၊ ကလေးအရွယ်အစား ပုံမှန်ထက်ကြီးလွန်းခြင်းကြောင့် မွေးဖွားခက်ခဲခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျနိုင်မှု တိုးလာခြင်းတို့အပြင် မွေးရာပါ ချို့ယွင်းမှုများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် ရေဖောကိုယ်ဝန် (hydrops) သို့မဟုတ် ရေမြှုပ်ရည် များလွန်းခြင်း (polyhydramnios) ဖြစ်နိုင်ပြီး ထိုကြောင့် အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားနိုင်မှုနှင့် ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်စေပါသည်။
• အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားခြင်း သည် ကိုယ်ဝန်အသက် 37 ပတ်မပြည့်မီ မွေးဖွားလာသော အခြေအနေဖြစ်၍ ကိုယ်အင်္ဂါများ အပြည့်အဝ မလုပ်ဆောင်နိုင်သေးပါ။ သန္ဓေသားတွင် သေဆုံးနိုင်ခြေရှိပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် မမှန်ကန်မှုများဖြစ်သည့် ကိုယ်ဝန်အဆိပ်တက်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ကူးစက်ရောဂါဝင်ခြင်း၊ နာတာရှည်ရောဂါများ စသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သန္ဓေသားတွင် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ပြီး ဥပမာ သွေးကြောထဲနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ်တွင် ကူးစက်ရောဂါလွယ်ကူခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်းကြောင့် အဆုတ်နာတာရှည်ရောဂါနှင့် အဆုတ်ကူးစက်ရောဂါ အန္တရာယ်ရှိခြင်း၊ ဦးနှောက်သွေးယိုခြင်း၊ မျက်စိရဲ့ ရေတီးကပ်စနစ် (retina) မမှန်ကန်ခြင်း၊ မွေးဖွားပြီးနောက် အသားဝါခြင်း၊ အူမလုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားခြင်းသည် နောင်ကိုယ်ဝန်များတွင် ထပ်မံဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါသည်။
• ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတွင် သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်၏ သွေးဖိအား 140/90 mmHg သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်နေသော အခြေအနေဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဝန် 20 ပတ်နှင့်အထက် အမျိုးသမီးများတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး သေဆုံးသည်အထိ အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းရင်း မသေချာသေးသော်လည်း သားအိမ်အချောင်း (placenta) မမှန်ကန်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါသည်။ မိခင်ဘက်တွင် အတက်ရောဂါ (ချောင်းဆိုးတက်)၊ ဦးနှောက်သွေးယိုခြင်း၊ သားအိမ်အချောင်း ပြုတ်ကျခြင်း (placental abruption) စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး အချိန်မီ မကုသပါက သေဆုံးနိုင်ပါသည်။ သန္ဓေသားဘက်တွင် သားအိမ်အချောင်းမှ သွေးလည်ပတ်မှု လျော့နည်းသဖြင့် ကလေးကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်း၊ မမှန်ကန်ခြင်းနှင့် သန္ဓေထဲတွင် သေဆုံးနိုင်ပါသည်။ စိုးရိမ်စရာမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတွင် သွေးဖိအားမြင့်ခြင်းသည် ထပ်မံဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး နောင်ကိုယ်ဝန်များတွင်လည်း ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ လုံခြုံရေးအတွက် ဆရာဝန်က ကိုယ်ဝန်ကို ရပ်တန့်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
• ကိုယ်ဝန်အဆိပ်တက်ခြင်း သည် ကိုယ်ဝန်အသက် 20 ပတ်နှင့်အထက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်အင်္ဂါများသို့ သွေးပေးပို့မှု ပမာဏ လျော့နည်းလာပါသည်။ ကိုယ်ဝန်ပထမဆုံးဆောင်သူ အသက်ငယ်သော အမျိုးသမီးများတွင် ပိုတွေ့ရတတ်ပါသည်။ မပြင်းထန်သောအဆင့်တွင် သွေးဖိအား 140/90 mmHg ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်အဆိပ်တက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ သည် အလယ်အလတ်ဖောခြင်းဖြင့် စတင်ကာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာမရှိနိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သောအဆင့်တွင် သွေးဖိအား 160/110 mmHg ဖြစ်ပြီး ခေါင်းကိုက်ပြင်းထန်ခြင်း၊ မျက်စိမရှင်းခြင်း၊ ရင်ပူရင်အောင့်/အူကြပ်လိမ့်ခြင်း (epigastric tightness)၊ သွေးခဲဖောက်ကန့် (platelet) နည်းခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အပြင်းထန်ဆုံးအဆင့်မှာ ကိုယ်ဝန်အဆိပ်တက်ခြင်း ပြင်းထန်ပြီးနောက် အတက်ဖြစ်ခြင်း၊ တင်းကျပ်ခြင်း၊ မေ့မြောခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ မိခင်အတွက် အရေးကြီးသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများမှာ ဦးနှောက်သွေးယိုခြင်း၊ သားအိမ်အချောင်း ပြုတ်ကျခြင်း၊ အာရုံကြောစနစ် မမှန်ကန်ခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ အဆုတ်ရေဝင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။ သန္ဓေသားတွင် သားအိမ်အချောင်း ပြုတ်ကျခြင်းကြောင့် အောက်စီဂျင်လျော့နည်းနိုင်ပြီး မိခင်နှင့် သန္ဓေသား တို့နှစ်ဦးလုံး သေဆုံးနိုင်သည့်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• သန္ဓေထဲတွင် ကလေးကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်း ဆိုသည်မှာ ကလေးအလေးချိန် ပုံမှန်ထက် နည်းပြီး ကိုယ်ခန္ဓာသေးငယ်သော အခြေအနေဖြစ်ကာ သေဆုံးနိုင်ခြေ မြင့်ပါသည်။ အကြောင်းရင်းများတွင် သားအိမ်အချောင်း ယိုယွင်းခြင်း၊ မိခင်၏ မျိုးရိုးဗီဇ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ကူးစက်ရောဂါဝင်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ထိုကြောင့် အောက်စီဂျင်နှင့် သွေးတွင်းသကြားနည်းခြင်း၊ ကိုယ်အပူချိန် မမှန်ကန်ခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားနည်းခြင်း၊ အသက်ရှူစနစ် ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး မွေးရာပါ ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ တိုးလာပါသည်။ ပြင်းထန်ပါက သန္ဓေထဲတွင် သေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် မွေးဖွားနေစဉ်အတွင်း သေဆုံးခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်း

1. ကိုယ်ဝန်အပ်နှံမှု သမိုင်း ဆရာဝန်သည် အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်အုပ်စုအဖြစ် စစ်ကန့်သတ်ရန်အတွက် မိခင်၏ သမိုင်းကို အသေးစိတ် မေးမြန်းကာ နီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပါမည်။
2. သားအိမ်အပေါ်ဆုံးအမြင့် (fundal height) ကို တိုင်းတာခြင်း သားအိမ်အပေါ်ဆုံးမှ မီးခိုးအရိုး (pubic bone) အပေါ်ဘက်အထိ မီတာတန်းဖြင့် တိုင်းတာခြင်းသည် သန္ဓေထဲတွင် ကလေးကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်းကို ကန့်သတ်筛စစ်ရာတွင် အသုံးဝင်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အာထရာဆောင်း (ultrasound) ဖြင့် အတည်ပြုစစ်ဆေးပါသည်။
3. အထူးအချက်အလက်အခြေပြု အာထရာဆောင်း (Targeted Ultrasound) အကြည်အလင်မြင့် အာထရာဆောင်းဖြင့် သန္ဓေသား၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အသေးစိတ် အကဲဖြတ်၍ မွေးရာပါ မမှန်ကန်မှုများကို ရှာဖွေပြီး အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်အုပ်စုတွင် သန္ဓေသားကြီးထွားမှုကို လိုက်နာစစ်ဆေးပါသည်။
4. Cell-Free DNA Screening ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်း မိခင်သွေးမှ မျိုးဗီဇကို စစ်ဆေး၍ သန္ဓေသား၏ ခရိုမိုဆိုမ် မမှန်ကန်မှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော အန္တရာယ်ကို အကဲဖြတ်ပါသည်။ ဥပမာ ဒေါင်းစင်ဒရုမ်း (Trisomy 21)၊ အက်ဒဝါ့ဒ်စင်ဒရုမ်း (Trisomy 18)၊ ပါတောစင်ဒရုမ်း (Trisomy 13) နှင့် လိင်ကို သတ်မှတ်သော ခရိုမိုဆိုမ် (X နှင့် Y) မမှန်ကန်မှုများ ပါဝင်ပါသည်။
5. ရေမြှုပ်ရည် စုပ်ယူခြင်း (Amniocentesis) နှင့် သားအိမ်အချောင်း အစိတ်အပိုင်း ဖြတ်ယူခြင်း (Chorionic villus sampling) ဒုတိယ သုံးလပတ်တွင် ရေမြှုပ်ရည် စုပ်ယူခြင်းနှင့် ကိုယ်ဝန် 10 – 12 ပတ်အတွင်း သားအိမ်အချောင်း အစိတ်အပိုင်း ဖြတ်ယူ၍ စစ်ဆေးကာ ခရိုမိုဆိုမ် မမှန်ကန်မှုများနှင့် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာ ရောဂါများ ဥပမာ သွေးအားနည်းခြင်း၊ သာလက်ဆီးမီးယား စသည်တို့ကို ကန့်သတ်筛စစ်ပါသည်။
6. သားအိမ်ခေါင်းအရှည် တိုင်းတာခြင်း အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားနိုင်မှု အန္တရာယ်ကို အကဲဖြတ်ရန်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အန္တရာယ်မြင့် မိခင်များ သို့မဟုတ် လက္ခဏာမမှန်ကန်မှုရှိသူများတွင် အရေးကြီးပါသည်။
7. သန္ဓေသား၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ကျန်းမာရေးကို လိုက်နာရန် အာထရာဆောင်း စစ်ဆေးခြင်း ကြီးထွားမှု၊ လှုပ်ရှားမှု၊ နှလုံးခုန်နှုန်း၊ ရေမြှုပ်ရည် ပမာဏ၊ ကလေးကန်ခြင်း၊ သန္ဓေသား၏ တည်နေရာကို အကဲဖြတ်၍ ကိုယ်ဝန်အသက်အဆင့်တိုင်းတွင် သင့်လျော်သော ဖွံ့ဖြိုးမှုရှိကြောင်း သေချာစေရန် ဖြစ်ပါသည်။
8. ဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးမှု ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ၊ ဆစ်ဖလစ်၊ HIV ကူးစက်မှုတို့ကို စစ်ဆေးရန် ဖြစ်ပါသည်။

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ကို စောင့်ရှောက်ကုသခြင်း

• ကိုယ်ဝန်အပ်နှံမှုကို သားဖွား-မီးယပ် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြုလုပ်၍ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ မိခင်၏ အန္တရာယ်အချက်များကို လျော့ချခြင်းနှင့် သန္ဓေသား၏ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို သင့်လျော်စွာ မြှင့်တင်ပေးခြင်း
• နဂိုရှိပြီးသား ရောဂါရှိပါက ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်များကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာရမည်
• သန္ဓေသားကန်ခြင်း အကြိမ်ရေကို ရေတွက်ခြင်း၊ တစ်နေ့လျှင် 12 နာရီအတွင်း အနည်းဆုံး 10 ကြိမ်နှင့်အထက် ကန်သင့်ပါသည်
• ချိန်းဆိုထားသည့်အတိုင်း သားဖွား-မီးယပ် ဆရာဝန်နှင့် အကြိမ်တိုင်း တွေ့ဆုံ၍ သန္ဓေသား၏ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလအတွင်း အခြားလက္ခဏာများကို လိုက်နာစစ်ဆေးခြင်း၊ ရှိနေသော နဂိုရောဂါများကို လိုက်နာကြည့်ရှုနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း
• အိမ်တွင် သွေးဖိအားကို ပုံမှန်တိုင်းတာခြင်း
• မိခင်နှင့် ကလေးတို့၏ အခြေအနေသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိပါက ဆရာဝန်က မွေးဖွားမှုကို လှုံ့ဆော်ခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မွေးဖွားခြင်းကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်

အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်ကို ကာကွယ်ခြင်း

• ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ မိခင်နှင့် ဖခင်တို့သည် ကျန်းမာရေးကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိပါက ကိုယ်ဝန် စီစဉ်မီ ကုသခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ထားရမည်။ ဥပမာ သွေးဖိအားမြင့်သူများသည် ပုံမှန်အဆင့်သို့ ထိန်းချုပ်ထားရမည်၊ အလေးချိန်စံနှုန်းကျော်လွန်ပါက စံအတိုင်း လျှော့ချရမည် စသည်တို့
• ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ 2 – 3 လ ကြိုတင်၍ ဖိုလစ်အက်ဆစ် (Folic acid) ကို သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ကလေးတွင် အချို့မမှန်ကန်မှုများ ဥပမာ ကျောရိုးဖောက်ခြင်း (spina bifida) ကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်
• ကိုယ်ဝန်ရှိသည်ဟု သိသည်နှင့်တပြိုင်နက် သားဖွား – မီးယပ် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း ကိုယ်ဝန်အပ်နှံရမည်။ စောင့်ရှောက်ကုသမှု အစီအစဉ်ရေးဆွဲနိုင်ရန် ကိုယ်ရေးရာဇဝင်နှင့် ကျန်းမာရေးသမိုင်းကို ဆရာဝန်အား အသေးစိတ် အသိပေးပြီး ချိန်းတိုင်း လိုက်နာတွေ့ဆုံရမည်
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် ခန္ဓာကိုယ် ပြောင်းလဲမှုများကို အမြဲစောင့်ကြည့်သင့်ပြီး မမှန်ကန်မှု ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်း သွားရောက်ပြသရမည်

MFM ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သော အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်

• ကိုယ်ဝန်အန်ခြင်း ပြင်းထန်၍ အလေးချိန်အလွန်လျော့၊ အစားမစားနိုင်ခြင်း
• လိင်အင်္ဂါမှ သွေးယိုခြင်း
• အောက်ဗိုက်အလွန်နာခြင်း
• ဖျားပြီး အပူချိန်မြင့်ခြင်း
• ကလေးကန်နည်းခြင်း သို့မဟုတ် မကန်ခြင်း
• ရေချိုးသွားခြင်း၊ ရေပြာပြာလင်းလင်း လိင်အင်္ဂါမှ စီးထွက်လာခြင်း၊ ရေမြှုပ်အိတ် ပေါက်ခြင်း
• ကိုယ်ဖောခြင်း၊ ရင်ပူရင်အောင့်/အူကြပ်လိမ့်ခြင်း၊ မျက်စိမရှင်းခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ပြင်းထန်ခြင်း
• ကိုယ်ဝန်အသက် 37 ပတ်မပြည့်မီ မွေးဖွားနာကျင်မှု (labor pain) ဖြစ်ခြင်း

MFM ဆရာဝန်နှင့် ကိုယ်ဝန်အပ်နှံခြင်း၏ အားသာချက်များ

• အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန် စောင့်ရှောက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှု အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးစဉ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သူများ၊ ဆီးချို၊ သွေးဖိအားမြင့်၊ နှလုံးရောဂါ စသည့် နဂိုရောဂါရှိသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ၊ အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားဖူးသူ၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျဖူးသူ၊ ကိုယ်ဝန်အဆိပ်တက်ဖူးသူများတွင် ဖြစ်ပါသည်။
• အကြည်အလင်မြင့် အာထရာဆောင်းကိရိယာ အသုံးပြုရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှု သန္ဓေသား၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အတွင်းအင်္ဂါများကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးကာ သားအိမ်အချောင်းနှင့် ချောင်းတိုင် (umbilical cord) ၏ သွေးလည်ပတ်မှုကို အကဲဖြတ်နိုင်သည်
• အဆင့်မြင့် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာ မမှန်ကန်မှုများကို ကန့်သတ်筛စစ်ခြင်းနှင့် အတည်ပြုရောဂါရှာဖွေခြင်းတွင် ကျွမ်းကျင်မှု လိုအပ်ပါက ရေမြှုပ်ရည် စုပ်ယူခြင်း၊ သားအိမ်အချောင်း အစိတ်အပိုင်း စုပ်ယူခြင်း၊ သန္ဓေသား ချောင်းတိုင်သွေး စုပ်ယူစစ်ဆေးခြင်း စသည်တို့ကို ထပ်မံ စစ်ဆေးရန် လိုနိုင်ပါသည်
• အမိဝမ်းအတွင်းရှိနေစဉ် သန္ဓေသားကို ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှု မမှန်ကန်မှုတွေ့ရှိပါက မမွေးဖွားသေးခင်ကတည်းက သန္ဓေသားအတွက် ကုသမှုအစီအစဉ်ရေးဆွဲခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ဥပမာ သန္ဓေသားတွင် ရေဖောခြင်း၊ နှလုံးခုန်စည်းကမ်း မမှန်ခြင်း စသည်တို့