အသည်းအဆီဖုံးခြင်းသည် အာရှတိုက်နှင့် ထိုင်းလူမျိုးများတွင် အဖြစ်များသော အသည်းရောဂါဖြစ်သည်။ အသည်းရောင်အသားဝါဘီပိုးအပြင်၊ အသည်းရောင် C ပိုး အရက်သောက်ခြင်းကြောင့် အသည်းခြောက်ခြင်း ၊ လက်ရှိတွင် ထိုင်းလူနာများတွင် အသည်းအဆီဖုံးခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းအဆီဖုံးခြင်း ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း တိုးလာနေသေးသည်။ လက်ရှိတွင်၊ ဆရာဝန်များသည် ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် မျက်နှာပြင်အန္တရာယ်အုပ်စုများကို ထိထိရောက်ရောက်ရှာဖွေရန် ကူညီပေးသည့် CAP (Controlled Attenuation Parameter) ပါရှိသော Fibroscan ကိရိယာတစ်ခုရှိသည် ။
ဖြစ်ပွားမှုများကြောင့် အသည်းအဆီဖုံးရောဂါသည် အမေရိကတွင် ပထမဆုံးတွေ့ရှိပြီးနောက် လွန်ခဲ့သည့် 10 နှစ်အတွင်း လူကြိုက်များသောရောဂါတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အသည်းတန်ဖိုးမြင့်သော အဝလွန်သူများအုပ်စုမှ။ ဤလူနာအုပ်စုတွင် သေသေချာချာ စစ်ဆေးသောအခါ၊ အသည်းတစ်ခွင်လုံးမှာ အဆီတွေ ရှိနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ လက်ရှိတွင် ထိုကဲ့သို့သော ရောဂါများ ဖြစ်ပွားမှုမှာ သိသိသာသာ တိုးလာနေသေးသည်။ အထူးသဖြင့် ပိန်ပိန်သေးသေး၊ လူနေမှုပုံစံကြောင့် ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်သူများ၊ ကောင်းကောင်းစား၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် မကြိုက်သော အာရှလူမျိုးများတွင် အထူးသဖြင့်။ အသည်းအဆီဖုံးခြင်းသည် ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ ကိုလက်စထရောများခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပိုနေခြင်း နှင့် ခါးပတ်လည်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ သို့မဟုတ် စုပေါင်းခေါ်သည်။ Metabolic Syndrome ဆိုတာ သိသာပါတယ်။
အသည်းအတွင်း အဆီစုပုံခြင်း အခြေအနေကို သိပါ။
အသည်းအဆီဖုံးခြင်းဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင် triglycerides ပုံစံဖြင့် အသည်းဆဲလ်များအတွင်း အဆီများစုပုံနေသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ အချို့လူနာများတွင် အသည်းရောင်ခြင်းကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အသည်းရောင်တာကို နာတာရှည် မထားခဲ့ရင် အသည်း fibrosis သို့မဟုတ် cirrhosis ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အသည်းအဆီဖုံးတာ ပြင်းထန်ပုံမပေါ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အစောပိုင်းအဆင့်တွေမှာ အသည်းခြောက်နိုင်ခြေကို ပြသပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဝလွန်သူများ သို့မဟုတ် အဝလွန်သူများ။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ ဒါပေမယ့် ပိန်တဲ့သူတွေက အန္တရာယ်မရှိဘူးလို့ မဆိုလိုပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အသွင်အပြင်ကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝလွန်သူတွေ၊ အုပ်စု ၄ ခုမှာ ၁ ယောက်ဟာ အသည်းထဲမှာ အဆီတွေ စုပုံနေတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။
အသည်းအဆီဖုံးခြင်းကိုဖြစ်စေသော အရေးကြီးသောအချက်များ
အသည်းအဆီဖုံးခြင်း၏ အဓိကအချက်မှာ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အသည်းဆဲလ်သေခြင်းကဲ့သို့သော အခြားလှုံ့ဆော်မှုဆိုင်ရာ ယန္တရားများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော အင်ဆူလင်ကို ခုခံခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လူနာအများစုသည် ထင်ရှားသောလက္ခဏာများ မပြတတ်ပါ။ အချိန်အတော်ကြာ ခံဖူးသူအချို့သည် ညာဘက်နံရိုးတွင် တင်းကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်ကျယ်ခြင်းကဲ့သို့သော အသည်းခြောက်ခြင်း၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာများ ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ ယခင်က အသည်းအဆီဖုံးခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းအဆီဖုံးခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လူနာများ၊ အစပိုင်းအဆင့်များတွင် ဆရာဝန်သည် မူမမှန်မှုများကိုသိရှိရန် အသည်းအသားစယူစစ်ဆေးပြီး ကုသမှုပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤအတောအတွင်း၊ ယခုအခါ ဆေးသိပ္ပံသည် အသားစယူစစ်ဆေးခြင်းအစား အာထရာဆောင်းနည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ ရှင်းလင်းသောခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုရလဒ်များကို ပေးစွမ်းနိုင်သော Fibroscan with CAP (Controlled Attenuation Parameter) ဖြင့် အသည်း elasticity meter ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ နာကျင်မှုကိုလျှော့ချရန် လူနာများသည် ကုသမှုအတွက် အချိန်ဖြုန်းနေရန် မလိုအပ်ပါ။
အသည်းအဆီဖုံးရောဂါရှာဖွေခြင်း။
အသည်းအတွင်းရှိ fibrosis အခြေအနေကိုကြည့်ရှုရန်ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာအသစ်တစ်ခု CAP (Controlled Attenuation Parameter) ဖြင့် Fibroscan ။ ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီးသည် အန္တရာယ်များသော လူနာများကို ရောဂါရှာဖွေရန် ဤနည်းပညာကို ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုသည့် ဆေးရုံဖြစ်သည်။ နောက်ဆက်တွဲ အပါအဝင် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် အသည်းခြောက်သော လူနာများတွင် အသည်း fibrosis အခြေအနေကို အကဲဖြတ်နိုင်ခြင်းအပြင်၊ အသည်းအသားစဥ်စစ်ဆေးခြင်းအစား အသည်းအသားစယူစစ်ဆေးခြင်းအစား အသည်းခြောက်သောလူနာများတွင် ကုသမှုအစီအစဉ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်စေရန်အတွက် ပြင်းထန်မှုအဆင့်ကို အကဲဖြတ်ရန်လည်း ကူညီပေးပါသည်။ အသည်းအဆီဖုံးခြင်းဖြစ်နိုင်ချေရှိသော လူနာများအတွက် အသည်းအတွင်း စုဆောင်းထားသော အဆီပမာဏကို လျင်မြန်ရှင်းလင်းစွာ အကဲဖြတ်ပြီး ပြသနိုင်သည်။
CAP စက်ဖြင့် Fibroscan သည် အသည်းအတွင်း စုဆောင်းထားသော အဆီပမာဏကို ဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး အသည်းအကြောပြတ်ခြင်းကို သိရှိနိုင်သည်။ ကိုလက်စထရောနှင့် triglyceride ပမာဏ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသမှုရလဒ်များကို အတည်ပြုခြင်းဆီသို့ ဦးတည်ရန် အချိန်မီကုသမှုခံယူသော လူနာများသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို နှောင့်နှေးစေပြီး အသည်းရောင်ရမ်းခြင်းအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အနာဂတ်မှာ အသည်းခြောက်တယ်။”
ဘယ်သူတွေ စမ်းသပ်သင့်လဲ။
အထူးအသည်းစစ်ဆေးရန် လိုအပ်သော လူနာများမှာ- နာတာရှည်အသည်းရောင်ရောဂါရှိသူ သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သောအသည်း၏လုပ်ဆောင်မှုတန်ဖိုးများသည် 6 လထက်ပို၍ သွေးထဲရှိသွေးဥများနည်းခြင်းကဲ့သို့သော အစောပိုင်းအသည်းခြောက်ခြင်းကို ညွှန်ပြသောအခြေအနေများရှိသည်။ အသည်းတန်ဖိုး အနည်းငယ် မြင့်လာပြီး သရက်ရွက် အနည်းငယ် ကျယ်လာသည်။ ဤစက်သည် အသည်းခြောက်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိနိုင်သည်။
အသည်းအဆီဖုံးရောဂါသည် ပိုမိုပြင်းထန်ပြီး ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောဂါနှင့် ကွဲပြားသည်။ ဆေးမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လေ့ကျင့်ခန်းအပြင် စားသောက်မှုအလေ့အထကို ပြောင်းလဲပါ။ ကစီဓာတ်နဲ့ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေကို လျှော့စားပါ။ အဆိုပါလူနာအများစုသည် ငြိမ်သက်နေပြီး ၎င်းတို့သည် သန်မာကျန်းမာဆဲဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်နေကြပြီး ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်ပွားသည့်အချိန်အထိ ဆရာဝန်နှင့်ပြသချိန်အထိ စောင့်ဆိုင်းနေရသည်မှာ နောက်ကျနေပြီဖြစ်သည်။သို့သော် လက်ရှိအချိန်တွင် အသည်းအဆီဖုံးခြင်းကို ကုသရန် ဆေးဝါးမရှိသေးသော်လည်း၊ သို့သော် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဆရာဝန်များနှင့် သုတေသီများသည် အသည်းခြောက်ခြင်း၏အကြောင်းအရင်းအဖြစ် နောက်ပိုင်းတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းမှ စောစီးစွာစတင်ခြင်း fibrosis ကို ကာကွယ်ရန် ဆေးဝါးများကို သုတေသနပြု၍ တီထွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
