Influenza သည် ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အသက် 65 နှစ်နှင့်အထက် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အထူးသဖြင့် နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ နာတာရှည်အဆုတ်လေပြွန်ရောဂါ၊ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်းစသည့် နာတာရှည်ရောဂါများ ရှိသူများဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာတွေ ပြင်းထန်လာပြီး ဆေးရုံတင်ထားရတဲ့အခါ သေဆုံးနိုင်ခြေရှိပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ဤအန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန်အတွက် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးထိုးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တုပ်ကွေးရောဂါ ပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ယခင်ကထက် ပိုမိုထိရောက်သော တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို တီထွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
တုပ်ကွေးကူးစက်မှုသည် ယခင်ထင်ထားသည်ထက် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ပို၍အန္တရာယ်ရှိသည်။
သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦးသည် တုပ်ကွေးရောဂါ ကူးစက်ခံရသည့်အခါ ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိခိုက်လာမည်ဖြစ်သည်။
- 23% သည် တုပ်ကွေးဖျားနာပြီးနောက် သူတို့ကိုယ်သူတို့ ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးသွားသည်။
- သာမန်လူများထက် ischemic လေဖြတ်နိုင်ခြေ ၈ ဆ ပိုများသည်။
- သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေဟာ သာမန်လူဦးရေထက် ၁၀ ဆ ပိုများပါတယ်။
- သင်ဆီးချိုဖြစ်လျှင် 75% သည် သင်၏သကြားဓာတ်နှင့်ပြဿနာများရှိလိမ့်မည်။
- ဆေးရုံတင်ထားရတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အို ၃ ယောက်မှာ ၁ ယောက် ဟာ ၁ နှစ်အတွင်း ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ပြန်မလုပ်နိုင်ကြဘူး။
တုပ်ကွေးရောဂါလက္ခဏာများ
- ဖျားခြင်း။ ကိုယ်ပူခြင်း
- ချောင်းဆိုး
- လည်ချောင်းနာသည်
- နှာရည်ယိုခြင်း
- ခန္ဓာကိုယ်ကိုက်ခဲခြင်း။
- ခေါင်းကိုက်ခြင်း။
ရောဂါလက္ခဏာ မပြင်းထန်ပါက ၃-၅ ရက်အတွင်း သူ့အလိုလို ပျောက်ကင်းသွားပါသည်။ သို့သော် နာတာရှည်ရောဂါရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ ပြင်းထန်လာပြီး ဆေးရုံတက်ရန် လိုအပ်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။
တုပ်ကွေးသည် အသက်ကြီးသူများတွင် ဖြစ်နိုင်ချေကို တိုးစေသည်။
သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ တုပ်ကွေးမိတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ပြင်းထန်ဖျားနာမှုနှင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ တိုးများလာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်-
- ယိုယွင်းနေသော ကိုယ်ခံအားစနစ် (Immunosenescence) သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ ဒီရောဂါဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်မားပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဘက်တီးရီးယား၊ မှို သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ ကူးစက်ခံရသောအခါ၊ ခန္ဓာကိုယ်သည် ဆုတ်ယုတ်သည့်အခြေအနေသို့ ရောက်သွားလိမ့်မည်။ ဟန်ချက်ပျက်ခြင်း။ ပြင်းထန်သော ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ မတားနိုင်ရင် ပြင်းထန်ပြီး သေတဲ့အထိတောင် ဖြစ်လိမ့်မယ်။
- သက်ကြီးလူနာတစ်ဦးဖျားနာသောအခါ ကုသ၍မရနိုင်သော နောက်ခံရောဂါ (Underlying Disease) ခန္ဓာကိုယ်က အားနည်းပြီး ထိန်းညှိမှုက လူငယ်တွေထက် ပိုကြာပါတယ်။ အမျိုးမျိုးသော ရှုပ်ထွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာရန် လွယ်ကူသော အန္တရာယ်ရှိပါသည်။
- သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အားနည်းခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်း (Frailty ) ချို့ယွင်းခြင်းသည် ရောဂါမဟုတ်ပါ။ ယင်းအစား ၎င်းသည် အလုပ်မလုပ်နိုင်ခြင်းနှင့် မသန်စွမ်းဖြစ်ခြင်းကြားတွင်ရှိသော ခန္ဓာကိုယ်၏အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျန်းမာနေသူများနှင့် ရောဂါရှိသူများကြားတွင် ပါဝင်သည်။ တုပ်ကွေးကူးစက်ခံရတဲ့အခါ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ ပိုအဖြစ်များပါတယ်။
သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် တုပ်ကွေးရောဂါကို ကာကွယ်ပေးခြင်း။
သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက်၊ တုပ်ကွေးရောဂါကို အကောင်းဆုံးကာကွယ်မှုမှာ နှစ်စဉ်တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နှစ်စဉ် ပိုးမွှားများ ပြောင်းလဲ၍ မျိုးပွားတတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး၏ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေသည်။ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ရောဂါကူးစက်မှု ပိုများလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် မေလတွင် မိုးရာသီမတိုင်မီ ဖြန်းရန် အကြံပြုထားသည်။ အောက်တိုဘာလတွင် ဆောင်းရာသီမတိုင်မီ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ရောဂါဖြစ်ပွားသည့် ကာလဖြစ်သည်။ တုပ်ကွေးရောဂါကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများမှ ဆေးရုံတက်ရသည့်နှုန်းကို လျှော့ချရန်။
သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို အဘယ်ကြောင့် သီးသန့်ထိုးရသနည်း။
သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးများ၏ ထိရောက်မှုနှင့် အမေရိကနှင့် ကနေဒါရှိ သာမန်အများပြည်သူအတွက် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး လေးမျိုး တို့ကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာမှုတစ်ခုမှ အချက်အလက်ရှိပါသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးသည် တုပ်ကွေးကူးစက်မှုကို 24.2% ပိုမိုကာကွယ်ပေး ကာ 27.3% အဆုတ်ရောင်ရောဂါကဲ့သို့သော ရောဂါများအတွက် ဆေးရုံတက်ခွင့် 27.3% လျော့ကျကာ နှလုံးနှင့်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါ 17.9% နှင့် တုပ်ကွေးရောဂါ 17.9% လျော့ချပေးပါသည်။ 11.7% လျော့နည်းသွားပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကဲ့သို့ ဘေးကင်းသော စံပြုကာကွယ်ဆေးဖြစ်သည့် 8.4% ဆေးရုံတက်ရောက်မှုလမ်းကြောင်း ကျဆင်းသွားသည်။
ကိုးကား-
- Baggett HC et al ။ PLoS One 2012;7(11):e48609
- Warren-Gash C, et al. ယူရိုအသက်ရှူ J. 2018
- Andrew MK, et al. J Am Geriatr Soc ၂၀၂၁။
- Samson SI, et al. J Diabetes Sci Technol 2019 ခုနှစ်
- CDC။ https://www.cdc.gov/flu/about/disease/65over.htm ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခဲ့သည် မေ ၃၁၊ ၂၀၁၈၊
- Gavazzi G. et al ။ Lancet ကူးစက်ရောဂါများ; ၂၀၀၂: ၂(၁၁)၊ ၆၅၉-၆၆၆
- Quadrivalent Influenza Vaccine (Split Virion၊ Inactivated)၊ 60 mcg HA/strain SMPC။ 2. DiazGranados CA, et al. N Engl J Med ။ 2014;371:635-645။
- Lee J, et al. ကာကွယ်ဆေး။ ၂၀၂၁
- Oh SJ၊ Lee JK၊ Shin OS။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်- Viral Infection, Immunity and Vaccine Immunogenicity အပေါ် Immunosenescence ၏သက်ရောက်မှု။ Immune Netw 2019 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 14၊ 19(6): e37။ doi- 10.4110/in.2019.19.e37။ PMID: 31921467; PMCID: PMC694317
- Amornrat Chamniansong ၊ Prasert Saichua ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ကိုယ်ခံအားစနစ်တွင် ဆဲလ်များပြောင်းလဲခြင်း ၊ Thammasat Medical Journal ၊ Vol. 16 အမှတ် 2 ၊ ဧပြီလ မှ ဇွန်လ 2016 ရက်နေ့ စစ 285-296
- https://www.ecdc.europa.eu/en/seasonal-influenza/facts/factsheet
- https://www.nfid.org/wp-content/uploads/2019/08/65-flu-fact-sheet.pdf
- http://sciencedaily.com/releases/2021/10/211015184212.htm
