နှလုံးအားနည်းခြင်းအခြေအနေကို သိထားကြပါ။ နှလုံးအားနည်းခြင်းရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ

နှလုံးသည် အမြဲတမ်းမရပ်မနား အလုပ်လုပ်နေသော အရေးကြီးသည့် ကိုယ်အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် နှလုံးကြွက်သားတွင် မမှန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်၍ ခန္ဓာကိုယ်တစ်လျှောက် သွေးကို လုံလောက်စွာ ပို့ဆောင်၍ မရတော့သည့်အခါ ခန္ဓာကိုယ်သည် နှလုံးအားနည်းမှု (Heart Failure) အခြေအနေသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ လူအများက “နှလုံးရပ်သွားပြီ” ဟု မှားယွင်းနားလည်လေ့ရှိသော်လည်း တကယ်တမ်းမှာ နှလုံးက ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီး စွမ်းအားကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်သည့်အထိ အလွန်အကျွံ အလုပ်လုပ်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤရောဂါ၏ ကြောက်စရာကောင်းမှုမှာ လူနာသည် မသိမသာ အချိန်ကြာမြင့်စွာ လက္ခဏာများ စုဆောင်းလာနိုင်ပြီး၊ ထို့နောက် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း၍ သွေးမလုံလောက်ခြင်း (Myocardial Ischemia) ကဲ့သို့သော အစပျိုးအချက်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ နှလုံးကြွက်သား ထိခိုက်ပျက်စီးမှုသည် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်ကာ နှလုံးအားနည်းမှု ရုတ်တရက်ဖြစ်ခြင်း သို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည်။ ၎င်းမှာ အသက်အန္တရာယ်ကြီးမားသည့် အရေးပေါ်ကာလဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများ၏ ကွာခြားချက်ကို နားလည်၍ သတိပေးအချက်များကို ကြိုတင်သိရှိနိုင်ပါက ကိုယ်တိုင်နှင့် ချစ်ခင်သူများကို အချိန်မီ ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

နှလုံးအားနည်းမှုဆိုတာဘာလဲ?

နှလုံးအားနည်းမှု (Heart Failure) သည် နှလုံး၏ ဖွဲ့စည်းပုံ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက် မမှန်ကန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လက္ခဏာစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ နှလုံးက ခန္ဓာကိုယ်လိုအပ်ချက်အတိုင်း အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးကို လုံလောက်စွာ မပို့ဆောင်နိုင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် သွေးလည်ပတ်မှုကို လုံလောက်စေရန် နှလုံးအတွင်း ဖိအားကို ပုံမှန်ထက် အလွန်မြင့်အောင် ထိန်းထားရခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။

ဤအခြေအနေသည် နှလုံးညှစ်အား မကောင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို၊ နှလုံးတင်းကျပ်မှု မမှန်ကန်၍ သွေးကို လက်ခံရန် လျော့ရဲအနားယူ၍ မပြည့်စုံနိုင်ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုကြောင့် သွေးသည် နှလုံးနှင့် သွေးကြောများအတွင်း တိုးကန့်တည်နေပြီး၊ ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း၊ တန်းလျားအနေအထားဖြင့် မအိပ်နိုင်ခြင်း၊ ခြေထောက်၊ ခြေခွာ၊ သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်တွင် ဖောင်းရောင်ခြင်း စသည်တို့ကဲ့သို့ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

နှလုံးအားနည်းမှုသည် မကြာခဏတွေ့ရသော နာတာရှည်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သော်လည်း ယနေ့တွင် လက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်၊ ဆေးရုံတက်ရမှုကို လျှော့ချပေးရန်နှင့် လူနာ၏ ဘဝအရည်အသွေးနှင့် အသက်ရှည်မှုကို အရေးပါစွာ တိုးတက်စေရန် ကူညီနိုင်သော ဆေးဝါးများနှင့် ကုသမှုနည်းပညာများ ရရှိလာပြီး ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းကတည်းက သင့်တော်စွာ ရောဂါရှာဖွေပြီး ကုသနိုင်ပါက အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ထင်ရှားသည်။

နှလုံးအားနည်းမှုမှာ အမျိုးအစားဘယ်နှမျိုးရှိသလဲ

နှလုံးအားနည်းမှုကို ရောဂါဖြစ်ပေါ်သည့် လက္ခဏာပုံစံ၊ ပြဿနာရှိသည့် နှလုံး၏ ဘက်/နေရာ၊ နှလုံးညှစ်အား၏ ထိရောက်မှု စသည့်အချက်များအပေါ် မူတည်၍ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။

ရောဂါဖြစ်ပေါ်ပုံစံအလိုက် ခွဲခြားခြင်း

• နာတာရှည် နှလုံးအားနည်းမှု (Chronic Heart Failure)
  လက္ခဏာများသည် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ စုဆောင်းလာသည်။ ဥပမာ ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်ဖောင်းခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပြီး၊ အစပိုင်းတွင် လက္ခဏာမထင်ရှားနိုင်ပါ။
• ရုတ်တရက် နှလုံးအားနည်းမှု (Acute Heart Failure)
  လက္ခဏာများသည် လျင်မြန်စွာနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဥပမာ ရုတ်တရက် အသက်ရှူကြပ်မောခြင်း၊ အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း (pulmonary edema) သို့မဟုတ် သွေးဖိအားကျခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ယင်းသည် အများအားဖြင့် ရုတ်တရက် နှလုံးကြွက်သား သွေးမလုံလောက်ခြင်း၊ ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည် နှလုံးရောဂါ ပြန်လည်ပြင်းထန်လာခြင်းတို့တွင် တွေ့ရတတ်သည်။

ပြဿနာရှိသည့် နှလုံး၏ ဘက်/နေရာအလိုက် ခွဲခြားခြင်း

• ဘယ်ဘက် နှလုံးအားနည်းမှု (Left-sided Heart Failure)
  ဘယ်ဘက် အောက်ခန်းနှလုံးက သွေးကို ကောင်းစွာ မညှစ်ထုတ်နိုင်သဖြင့် သွေးသည် အဆုတ်ဘက်သို့ ပြန်ကန့်တည်ပြီး အသက်ရှူကြပ်မောခြင်း၊ တန်းလျားမအိပ်နိုင်ခြင်းနှင့် အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

• ညာဘက် နှလုံးအားနည်းမှု (Right-sided Heart Failure)
  ညာဘက် အောက်ခန်းနှလုံးက ခန္ဓာကိုယ်မှ ပြန်လာသော သွေးကို လက်ခံ၍ ပြန်ပို့ရာတွင် မပြည့်စုံသဖြင့် သွေးသည် သွေးပြန်ကြောအတွင်း ကန့်တည်ကာ ခြေထောက်၊ ခြေဖျား၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းကြီးခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

နှလုံးညှစ်အား ထိရောက်မှု (Ejection Fraction: EF) အလိုက် ခွဲခြားခြင်း

• HFrEF: နှလုံးညှစ်အား လျော့နည်းသည့် နှလုံးအားနည်းမှု
  နှလုံးက သွေးညှစ်ထုတ်နိုင်မှုသည် ထင်ရှားစွာ လျော့နည်းနေပြီး EF တန်ဖိုးသည် များသောအားဖြင့် 40% အောက်ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များ ရှင်းလင်းပြီး ဆေးဝါးအမျိုးအစားများစွာကို ကောင်းစွာ တုံ့ပြန်နိုင်သည်။

• HFpEF: EF တန်ဖိုး ပုံမှန် သို့မဟုတ် ပုံမှန်နီးပါးရှိသည့် နှလုံးအားနည်းမှု
  နှလုံးသည် သွေးလက်ခံရန် လျော့ရဲအနားယူမှု မကောင်းသော်လည်း EF သည် ပုံမှန်အကန့်အသတ်အတွင်း ရှိနေတတ်သည်။ အသက်ကြီးသူများ၊ အမျိုးသမီးများ၊ သွေးဖိအားမြင့်လူနာများ၊ ဆီးချို၊ အဝလွန်ရောဂါရှိသူများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရသည်။

• HFmrEF: EF တန်ဖိုး အနည်းငယ် လျော့နည်းသည့် နှလုံးအားနည်းမှု
  EF တန်ဖိုးသည် HFrEF နှင့် HFpEF အကြားတွင် ရှိပြီး၊ အုပ်စုနှစ်ခု၏ လက္ခဏာပေါင်းစပ်ပုံစံ ရှိသည်။

မှတ်ချက်: လူနာအချို့တွင် နှလုံးအားနည်းမှု လက္ခဏာပုံစံ တစ်မျိုးထက်ပို၍ တပြိုင်နက် တွေ့နိုင်သည်။ ဥပမာ နာတာရှည် နှလုံးအားနည်းမှုဖြစ်သကဲ့သို့ ဘယ်ဘက် နှလုံးအားနည်းမှုလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သင့်တော်သော ကုသမှုအစီအစဉ် ချမှတ်ရန် အထူးကုဆရာဝန်၏ ရောဂါရှာဖွေမှုသည် အရေးကြီးသည်။

သတိပေးလက္ခဏာများကို စစ်ဆေးပါ—ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေက ကိုက်ညီပြီး ရုတ်တရက်အခြေအနေကို သတိထားရမလဲ

လက္ခဏာများသည် အဆင့်နှင့် ပြင်းထန်မှုအလိုက် ကွာခြားနိုင်ပြီး အောက်ပါအတိုင်း မမှန်ကန်မှုများကို သတိပြုနိုင်သည်။

နှလုံးအားနည်းမှု၏ လက္ခဏာများ (နာတာရှည်—တဖြည်းဖြည်းဖြစ်လာခြင်း)

• ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း၊ ကိုယ်အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ယခင်က အဆင်ပြေစွာ လုပ်နိုင်သော လှုပ်ရှားမှုများကို လုပ်သည့်အခါ ပုံမှန်ထက် အသက်ရှူပင်ပန်းလာခြင်း
• တန်းလျားအနေအထားဖြင့် အိပ်သည့်အခါ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း၊ ခေါင်းအုံးများများ သုံးရန်လိုခြင်း သို့မဟုတ် အလယ်ညအချိန်တွင် အသက်မဝဖြစ်၍ လန့်နိုးလာခြင်း
• ခြေဖျား၊ ခြေခွာ၊ ခြေရှေ့ပိုင်း (shin) သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်တွင် ဖောင်းရောင်ခြင်း
• ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ကိုယ်အလေးချိန် လျင်မြန်စွာ တိုးလာခြင်း—ဥပမာ 3 ရက်အတွင်း 2 ကီလိုဂရမ်ကျော် တိုးလာခြင်း သို့မဟုတ် 1 ပတ်အတွင်း 2–3 ကီလိုဂရမ်ကျော် တိုးလာခြင်း (ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရေကန့်တည်မှုကြောင့်)
• ညပိုင်း ဆီးသွားမကြာခဏ ဖြစ်လာခြင်း
• အစာမစားချင်ခြင်း၊ လွယ်လွယ်နှင့် ဝဖြစ်ခြင်း၊ မအီမသာဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်တင်းတိပ်ခြင်း

အန္တရာယ်သတိပေးအချက်များ—ရုတ်တရက် နှလုံးအားနည်းမှု၏ လက္ခဏာများ 

ဤလက္ခဏာများကို တွေ့ရှိပါက လူနာကို အရေးပေါ်ဌာနသို့ ချက်ချင်းပို့ဆောင်ပါ သို့မဟုတ် 1669 သို့ ချက်ချင်း ဖုန်းခေါ်ပါ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် နှလုံးအားနည်းမှု ပြင်းထန်စွာ ပြန်လည်ပြင်းထန်လာခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေ၏ သတိပေးအချက်များ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

• ထိုင်ပြီး အနားယူနေသော်လည်း ပြင်းထန်စွာ အသက်ရှူကြပ်မောခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူမရသလို ခံစားရခြင်း
• တန်းလျားမအိပ်နိုင်ဘဲ ထထိုင်ပြီး အသက်ရှူရခြင်း သို့မဟုတ် အလယ်ညတွင် အသက်ရှူကြပ်မော၍ နိုးလာခြင်း
• ရင်ဘတ်တင်းကျပ်နာကျင်ခြင်း (အထူးသဖြင့် နှလုံးကြွက်သား သွေးမလုံလောက်ခြင်းကို သံသယရှိပါက)
• မူးဝေခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း
• နှလုံးခုန်မြန်လွန်းခြင်း၊ ပြင်းထန်သော ရင်ခုန်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးခုန် မညီမညာ ဖြစ်ခြင်း
• ချောင်းဆိုးပြင်းထန်ခြင်း၊ ပန်းရောင်သလိပ် သို့မဟုတ် ဖော့ထွက်သလို သလိပ်ရှိခြင်း (အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း၏ သတိပေးအချက်ဖြစ်နိုင်)

နှလုံးအားနည်းမှု ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များ

နှလုံးအားနည်းမှုသည် များသောအားဖြင့် ရုတ်တရက်မဖြစ်ပေါ်ဘဲ၊ နှလုံးကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသော သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အလုပ်ပိုလုပ်စေသော ရောဂါ/အခြေအနေများ၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ တွေ့ရများသော အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

• နှလုံးသွေးကြောရောဂါနှင့် နှလုံးကြွက်သား သွေးမလုံလောက်ခြင်း
  နှလုံးအားနည်းမှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ သွေးမလုံလောက်သည့် နှလုံးကြွက်သား သို့မဟုတ် ယခင်က နှလုံးကြွက်သားသေဆုံးမှု (myocardial infarction) ဖြစ်ဖူးသော နှလုံးကြွက်သားသည် သွေးညှစ်ထုတ်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းသွားသည်။
• သွေးဖိအားမြင့်ရောဂါ
  သွေးဖိအားမြင့်မှု ရေရှည်ရှိနေပါက နှလုံးသည် ပိုမိုအလုပ်လုပ်ရပြီး နှလုံးကြွက်သား ထူလာခြင်း၊ တင်းကျပ်လာခြင်းတို့ ဖြစ်စေကာ အနာဂတ်တွင် နှလုံးအားနည်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။
• ဆီးချိုရောဂါ၊ အဝလွန်ရောဂါနှင့် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ
  ယနေ့တွင် ဤရောဂါအုပ်စု 3 မျိုးသည် နှလုံး-ကျောက်ကပ်-မက်တာဘော်လစ် (Cardiovascular-Kidney-Metabolic Syndrome; CKM Syndrome) ၏ အရေးပါသော အချက်များအဖြစ် လက်ခံလာပြီး၊ နှလုံးအားနည်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေကို ထင်ရှားစွာ တိုးစေသည်။
• နှလုံးဗာဗ်ရောဂါ
  နှလုံးဗာဗ် ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် ယိုစိမ့်ခြင်းကြောင့် သွေးလည်ပတ်မှု မမှန်ကန်လာပြီး ရေရှည်တွင် နှလုံးအလုပ်လုပ်ပမာဏ ပိုမိုတိုးလာသည်။
• နှလုံးကြွက်သားရောဂါ (Cardiomyopathy)
  မျိုးရိုးဗီဇ၊ ကူးစက်ရောဂါ၊ ရောင်ရမ်းမှု သို့မဟုတ် အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး နှလုံးကြွက်သား အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် တင်းကျပ်မှု မမှန်ကန်ခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။
• နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း
  အထူးသဖြင့် အထက်ခန်းနှလုံး တုန်ခါမှု (Atrial Fibrillation) သို့မဟုတ် ဆက်တိုက် နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းတို့သည် နှလုံးလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။
• အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်း (Obstructive Sleep Apnea)
  တွေ့ရများသော်လည်း လျစ်လျူရှုခံရတတ်သော အန္တရာယ်အချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သွေးဖိအားမြင့်စေကာ နှလုံးအလုပ်ပမာဏကို တိုးစေသည်။
• အပြုအမူနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံအချက်များ
  ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း၊ အားကစားမလုပ်ခြင်းနှင့် မသင့်လျော်သော ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းချုပ်မှုတို့သည် နှလုံးအားနည်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။

ရောဂါပြင်းထန်မှုအဆင့်ကို အကဲဖြတ်ခြင်း

နှလုံးအားနည်းမှု၏ ပြင်းထန်မှုသည် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကွာခြားနိုင်သည်။ ဆရာဝန်များသည် များသောအားဖြင့် NYHA (New York Heart Association Classification) စံနှုန်းအရ အကဲဖြတ်ပြီး နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုကို တိုင်းတာကာ ကုသမှုအစီအစဉ် ချမှတ်သည်။ 

• NYHA Class I: နှလုံးရောဂါ သို့မဟုတ် နှလုံးအားနည်းမှု ရှိသော်လည်း နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို ပုံမှန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ပင်ပန်းခြင်း၊ အသက်ရှူကြပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း မဖြစ်ပေါ်ပါ။
• NYHA Class II: ယေဘုယျလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း ပုံမှန်ထက် အလုပ်ပိုလုပ်ရသည့်အခါ ပင်ပန်းခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
•  NYHA Class III: လှုပ်ရှားမှုလုပ်ဆောင်ရာတွင် ကန့်သတ်ချက် များစွာရှိသည်။ တောင့်တင်းသော လှုပ်ရှားမှုမဟုတ်သည့် ပေါ့ပါးသည့် လှုပ်ရှားမှုများ—ဥပမာ အကွာအဝေးတို လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်အလုပ်လုပ်ခြင်း—ပြုလုပ်သော်လည်း ပင်ပန်းခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူကြပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
•  NYHA Class IV: အနားယူနေချိန်တွင်ပင် ပင်ပန်းခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း ရှိပြီး၊ လှုပ်ရှားမှုများကို လက္ခဏာမဖြစ်ပေါ်ဘဲ မလုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။

လက္ခဏာအကဲဖြတ်မှုအပြင် ယနေ့တွင် ဆရာဝန်များသည် ACC/AHA Stages A–D ဟုခေါ်သော ရောဂါအဆင့်ခွဲခြားမှုစနစ်ကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းသည် လက္ခဏာမပေါ်မီကတည်းက နှလုံးအားနည်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး အစပိုင်းအဆင့်ကတည်းက ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်းကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ 

• Stage A: ဆီးချို၊ သွေးဖိအားမြင့်၊ အဝလွန်ကဲ့သို့ အန္တရာယ်အချက်များ ရှိသော်လည်း နှလုံးရောဂါ မရှိသေးပါ။ 
• Stage B: နှလုံးတွင် မမှန်ကန်မှု ရှိလာပြီ သော်လည်း လက္ခဏာ မရှိသေးပါ။ 
• Stage C: နှလုံးမမှန်ကန်မှု ရှိပြီး နှလုံးအားနည်းမှု လက္ခဏာများ စတင်ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ 
• Stage D: အလွန်ပြင်းထန်သော နှလုံးအားနည်းမှု အဆင့်ဖြစ်ပြီး အဆင့်မြင့် ကုသမှုများ လိုအပ်သည်။ 

နှလုံးအားနည်းမှုကို ဘယ်လိုစစ်ဆေး၍ ရောဂါရှာဖွေသလဲ?

လူနာသည် သံသယဖြစ်စရာ လက္ခဏာများဖြင့် ဆရာဝန်ကို တွေ့ဆုံလာပါက ဆရာဝန်သည် ရောဂါသမိုင်းမေးမြန်းခြင်းနှင့် အခြေခံ ခန္ဓာကိုယ်စစ်ဆေးခြင်း ပြုလုပ်ပြီး၊ အတည်ပြုရန်၊ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန်နှင့် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို အကဲဖြတ်ရန် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများကို ထပ်မံညွှန်ကြားမည်ဖြစ်သည်။ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

• သွေးစစ်ခြင်း:  နှလုံးအပေါ် သက်ရောက်နိုင်သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို အကဲဖြတ်ရန် ကူညီပေးသည်—ဥပမာ ကျောက်ကပ်၊ အသည်း၊ သွေးကာယအင်္ဂါ (blood cells) နှင့် သိုင်းရိုက်ဂလန် စသည်တို့။ ထို့အပြင် NT-proBNP အဆင့်ကို စစ်ဆေးခြင်းလည်း ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် နှလုံးအလုပ်ပိုလုပ်လာသည့်အခါ နှလုံးမှ ထုတ်လွှတ်သော ဓာတ်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ပုံမှန်ထက် မြင့်မားပါက နှလုံးအားနည်းမှုကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ 
• နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်း စစ်ဆေးခြင်း (Electrocardiogram): နှလုံးခုန်သံစဉ်ကို အကဲဖြတ်ရန်၊ နှလုံးခုန်မမှန်မှုကို ရှာဖွေရန်၊ သို့မဟုတ် နှလုံးသွေးကြောရောဂါနှင့် နှလုံးကြွက်သားရောဂါ၏ အလက္ခဏာများကို စစ်ဆေးရန် အသုံးပြုသည်။ 
• ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် (Chest X-ray): နှလုံးအရွယ်အစားကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် အဆုတ်တွင်း ရေကန့်တည်မှု သို့မဟုတ် အဆုတ်အကျိန်အထုပ် အတွင်း ရေရှိမှု (pleural effusion) ကို စစ်ဆေးရန် ကူညီပေးသည်။ 
• အသံလှိုင်းဖြင့် နှလုံးစစ်ဆေးခြင်း (Echocardiogram): နှလုံးအားနည်းမှု ရောဂါရှာဖွေရာတွင် အရေးကြီးသည့် စစ်ဆေးမှုဖြစ်ပြီး၊ နှလုံး၏ ညှစ်ခြင်းနှင့် လျော့ရဲခြင်း၊ Ejection Fraction (EF) တန်ဖိုး၊ နှလုံးခန်းအရွယ်အစားနှင့် နှလုံးဗာဗ်မမှန်ကန်မှုများကို အကဲဖြတ်နိုင်သည်။ 
• နှလုံးသွေးကြော စစ်ဆေးခြင်း: နှလုံးသွေးကြောရောဂါကို သံသယရှိသော လူနာများတွင် ဆရာဝန်က ထပ်မံစစ်ဆေးရန် စဉ်းစားနိုင်သည်—ဥပမာ CT Coronary Angiography သို့မဟုတ် Coronary Angiography (သွေးကြောထဲသို့ ဆေးရောင်ထိုး၍ စုံစမ်းခြင်း) 

နှလုံးအားနည်းမှုကို ဘယ်လိုကုသသလဲ?

ကုသမှု၏ ရည်မှန်းချက်မှာ လက္ခဏာများကို သက်သာစေခြင်း၊ နှလုံး၏ အလုပ်ပမာဏကို လျှော့ချခြင်းနှင့် 합병ဆိုးကျိုးများကို ကာကွယ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အောက်ပါ လမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း ဆောင်ရွက်သည်။

1. နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုသမှု

ကိုယ်တိုင်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုသည် ကုသမှု၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ လူနာများသည် အစားအသောက်တွင် ဆိုဒီယမ်ပမာဏကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ဆရာဝန်အကြံပြုချက်အတိုင်း အားကစားလုပ်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် အရက်သောက်မှုကို ကန့်သတ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သင့်သည်။

ဆေးဝါးပိုင်းတွင် ယနေ့တွင် လက္ခဏာများကို လျှော့ချရန်၊ ဆေးရုံတက်ရမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် အသက်ရှင်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးနိုင်သော ဆေးအုပ်စုများစွာ ရှိသည်။ ဥပမာ SGLT2 inhibitors, ACE inhibitors, ARBs သို့မဟုတ် ARNI, Beta-blockers, Mineralocorticoid Receptor Antagonists (MRAs) နှင့် ရေဖောင်းခြင်း/ရေကန့်တည်မှု လက္ခဏာလျှော့ရန် ဆီးဆေး (diuretics) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

ဆရာဝန်သည် လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင့်တော်သော ဆေးရွေးချယ်ပြီး ဆေးဒို့စ်ကို ချိန်ညှိပေးမည်ဖြစ်သည်။ လူနာသည် ဆရာဝန်အကြံပြုချက်မရှိဘဲ ဆေးကို ကိုယ်တိုင်မရပ်သင့်ပါ။

2. ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကိရိယာများဖြင့် ကုသမှု

နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ် မမှန်ကန်မှုရှိသူ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်မမှန်မှု အန္တရာယ်ရှိသူအချို့တွင် အထူးကိရိယာများဖြင့် ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။ ဥပမာ—

• နှလုံးအတွင်းထည့်သွင်းထားသော လျှပ်စစ်နှလုံးခုန်ပြန်လည်ညှိကိရိယာ (Implantable Cardioverter-Defibrillator): ပြင်းထန်သော ခုန်မမှန်မှုကို တွေ့ရှိသည့်အခါ စောင့်ကြည့်ပြီး လျှပ်စစ်ဖြင့် နှလုံးခုန်ကို ပြန်ညှိပေးကာ သေဆုံးမှုကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးသည်။
• နှလုံးညှစ်အားညှိနှိုင်းကိရိယာ  (Cardiac Resynchronization Therapy): ဘယ်နှင့်ညာ အောက်ခန်းနှလုံးတို့ကို လျှပ်စစ်သင်္ကေတဖြင့် ညှိနှိုင်းကာ ထိရောက်စွာ တပြိုင်တည်း ညှစ်စေပြီး သွေးညှစ်ထုတ်နိုင်စွမ်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် ကူညီပေးသည်။

3. နှလုံးခွဲစိတ်ကုသမှုနှင့် အခြားလုပ်ငန်းဆောင်တာများ

နှလုံးအားနည်းမှုသည် ပြင်ဆင်ကုသနိုင်သော နှလုံးရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကိစ္စများတွင် ဆရာဝန်က အကြောင်းရင်းကို တိုက်ရိုက်ကုသရန် စဉ်းစားနိုင်သည်။ ဥပမာ—

• နှလုံးသွေးကြော ချဲ့ထွင်ခြင်း (Balloon angioplasty) သို့မဟုတ် နှလုံးသွေးကြော လမ်းလွှဲခွဲစိတ်ခြင်း (Coronary Artery Bypass Grafting; CABG) : နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းမှုကို ဖြေရှင်းရန်
• နှလုံးဗာဗ် ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားထိုးခွဲစိတ်ခြင်း : နှလုံးဗာဗ်လုပ်ဆောင်မှု မမှန်ကန်မှုကို ပြင်ဆင်ရန်
•  နှလုံးလျှပ်စစ်ဖြင့် မီးရှို့ကုသခြင်း (Ablation) : နှလုံးခုန်မမှန်မှုကို ပြင်ဆင်ရန်
• ယေဘုယျကုသမှုများကို မတုံ့ပြန်သော ပြင်းထန်သော နှလုံးအားနည်းမှု လူနာများအတွက် အဆင့်မြင့်ကုသမှုများကို စဉ်းစားနိုင်သည်။ ဥပမာ—
•  ဘယ်ဘက်အောက်ခန်းနှလုံး အကူညီပေးကိရိယာ (Left Ventricular Assist Device; LVAD) : ခွဲစိတ်စောင့်ဆိုင်းနေသော လူနာများတွင် နှလုံး၏ သွေးညှစ်ထုတ်မှုကို ကူညီရန်
•  နှလုံးအစားထိုးခြင်း (Heart Transplantation): ပြင်းထန်၍ အခြားကုသမှုများကို မတုံ့ပြန်သော လူနာများအတွက် ရွေးချယ်စရာဖြစ်ပြီး အလှူရှင်၏ နှလုံးကို လိုအပ်သည်။

နှလုံးအားနည်းမှုကို ဘယ်လိုကာကွယ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဘယ်လိုပြုစုစောင့်ရှောက်သလဲ?

နှလုံးအားနည်းမှုသည် နာတာရှည်ရောဂါဖြစ်သော်လည်း သင့်တော်သော ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုဖြင့် လက္ခဏာများ လျော့နည်းစေနိုင်ပြီး ဆေးရုံတက်ရမှုကို လျှော့ချနိုင်ကာ ရောဂါတိုးတက်မှုကို နှေးကွေးစေနိုင်သည်။ အရေးကြီးသော လမ်းညွှန်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

1.       ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆေးကို ပုံမှန်သောက်ပါ
   ဆရာဝန်မတိုင်ပင်ဘဲ ဆေးရပ်ခြင်း၊ ဆေးပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင် ဆေးဝယ်သောက်ခြင်း မလုပ်သင့်ပါ။
2.       ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် မမှန်ကန်သော လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ပါ
   နေ့စဉ် အချိန်တူတူတွင် ကိုယ်အလေးချိန်တိုင်းသင့်သည်။ 3 ရက်အတွင်း 2 ကီလိုဂရမ်ကျော် တိုးလာပါက သို့မဟုတ် ဖောင်းရောင်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူကြပ်မောမှု ပိုတိုးလာပါက ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း တိုင်ပင်ပါ။
3.       အစားအစာထိန်းချုပ်ပြီး ဆိုဒီယမ်လျှော့ပါ
   ခပ်ငန်ငန်အစားအစာများ၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာများနှင့် ဆိုဒီယမ်မြင့်သော အစားအစာများကို ရှောင်ရှားပါ—ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ရေကန့်တည်မှုကို လျှော့ရန် ဖြစ်သည်။
4.       အခြားရောဂါများကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ပါ
   သွေးဖိအား၊ သွေးချိုအဆင့်၊ သွေးအတွင်း အဆီဓာတ်နှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါကို သင့်တော်သောအဆင့်တွင် ထိန်းထားပါ။
5.       သင့်တော်သလို အားကစားလုပ်ပါ
   လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့မှ အလယ်အလတ်အဆင့် အဲရိုဘစ်လေ့ကျင့်ခန်းများကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ခြင်းက ကိုယ်ခံအားနှင့် ဘဝအရည်အသွေးကို တိုးတက်စေနိုင်သည်။ အားကစားအစီအစဉ် စတင်မီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။
6.       ဆေးလိပ်ဖြတ်ပြီး အရက်အလွန်အကျွံသောက်မှုကို ရှောင်ရှားပါ
   ဤအချက်များသည် နှလုံး၏ ဆုတ်ယုတ်မှုကို မြန်ဆန်စေပြီး 합병ဆိုးကျိုး အန္တရာယ်ကို တိုးစေနိုင်သည်။
7.       အိပ်ရေးဝအောင်အိပ်ပြီး အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်းကို စောင့်ရှောက်ပါ
   ဟောက်သံကျယ်ခြင်း၊ နေ့ဘက်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်လောက်အောင် အလွန်အမင်း အိပ်ငိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်းကို သံသယရှိပါက ထပ်မံအကဲဖြတ်ရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။
8.       အကြံပြုထားသည့် ကာကွယ်ဆေးများကို ထိုးပါ
   အထူးသဖြင့် ဖလူးကာကွယ်ဆေးနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးများသည် နှလုံးအားနည်းမှု ပြန်လည်ပြင်းထန်လာနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။

ကိုယ့်လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ ပုံမှန်စစ်ဆေးလိုက်နာခြင်းနှင့် အရင်းခံရောဂါကို ဆက်လက်ကုသခြင်းတို့သည် နှလုံးအားနည်းမှုနှင့် အရည်အသွေးရှိသော ဘဝကို အတူတကွနေထိုင်နိုင်ရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။

နှလုံးအားနည်းမှု ကုသရေး အထူးပြု ဆရာဝန်များ

Kriengkrai Hengrussamee, MD Bangkok Heart Hospital ၏ ဒါရိုက်တာ

မိမိကိုယ်တိုင် ချိန်းဆိုရန်ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ။

Wasupol Manomaiphan, MD ၊ နှလုံးရောဂါအတွင်းရေး ဆရာဝန်၊ Bangkok Heart Hospital

မိမိကိုယ်တိုင် ချိန်းဆိုရန်ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ။ 

နှလုံးအားနည်းမှု ကုသရေး အထူးကျွမ်းကျင်သော ဆေးရုံ

နှလုံးရောဂါသည် စောင့်ဆိုင်း၍ မရသော အခြေအနေဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အသက်အန္တရာယ်ထိ သက်ရောက်နိုင်သော မမှန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ပို၍ပင် လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်ရသည်။ အဆင်သင့်ဖြစ်သော ဆေးရုံ/ကုသရေးဌာနကို ရွေးချယ်ခြင်းက ဆုံးရှုံးမှုအန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ Bangkok Heart Hospital ၏ နှလုံးရောဂါ အတွင်းရေး ကလင်နစ်တွင် နှလုံးရောဂါအထူးပြု ဆရာဝန်အဖွဲ့ရှိပြီး၊ Bangkok Heart Hospital ဒါရိုက်တာ Kriengkrai Hengrussamee, MD ဦးဆောင်ကာ ခေတ်မီ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာများဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ထားသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှန်တကယ် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန် ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးမှုကို အလေးပေးပြီး လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင့်တော်သော ကိုယ်ပိုင်ကုသမှုအစီအစဉ်များကို ဆေးဝါး၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာများနှင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုတို့ဖြင့် စီမံဆောင်ရွက်သည်။ အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် လူနာကို အချိန်မီ ကူညီနိုင်သည့်အပြင် ဆက်လက်စောင့်ရှောက်၍ ဘဝအရည်အသွေးကို ပြန်လည်ထူထောင်ပေးကာ ကျန်းမာသန်စွမ်းသော နှလုံးကျန်းမာရေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် ကြိုးပမ်းသည်။

ဆောင်းပါးအကျဉ်းချုပ်

နှလုံးအားနည်းမှုသည် နှလုံးရပ်သွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ နှလုံးပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီး အရေးတကြီး စောင့်ရှောက်မှုလိုအပ်နေကြောင်း သတိပေးသည့် လက္ခဏာဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် နှလုံးကြွက်သား သွေးမလုံလောက်ခြင်းကဲ့သို့ အန္တရာယ်အချက်များ ရှိပါက ပိုမိုသတိထားသင့်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်၏ မမှန်ကန်မှုများကို မပြတ်စောင့်ကြည့်ပြီး ရုတ်တရက် နှလုံးအားနည်းမှု လက္ခဏာများ—ဥပမာ အသက်ရှူကြပ်မောမှု ပြင်းထန်ခြင်း၊ တန်းလျားမအိပ်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မူးဝေခြင်း—တွေ့ရှိပါက အထူးကုဆရာဝန်ကို ချက်ချင်း တွေ့ဆုံသင့်သည်။ အစောပိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိ၍ ကုသခြင်းနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်ပါက နှလုံး၏ လုပ်ဆောင်နိုင်သက်တမ်းကို ရှည်လျားစေပြီး ရေရှည်တွင် လူနာ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို ကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။

နှလုံးအားနည်းမှုနှင့်ပတ်သက်သော မေးလေ့ရှိသည့်မေးခွန်းများ (FAQ)

1. နှလုံးအားနည်းမှုကို လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ပါသလား? 

နှလုံးအားနည်းမှုသည် များသောအားဖြင့် နာတာရှည်ရောဂါဖြစ်သဖြင့် 100% လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ခြင်း မရှိတတ်ပါ။ သို့သော် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆေးကို ဆက်လက်သောက်ခြင်း၊ ရောဂါ၏ အရင်းခံအကြောင်းရင်းကို ကုသခြင်းနှင့် မှန်ကန်သည့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုတို့ဖြင့် လက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ရောဂါမဆိုးရွားစေကာ နေ့စဉ်ဘဝကို ပုံမှန်အတိုင်း နေထိုင်နိုင်စေသည်။

2. ရုတ်တရက် နှလုံးအားနည်းမှု သည် နှလုံးတိုက်ခိုက်မှု (heart attack) နှင့် မည်သို့ကွာခြားသနည်း? 

နှလုံးတိုက်ခိုက်မှု (Heart Attack သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် နှလုံးကြွက်သားသေဆုံးမှု) သည် နှလုံးသွေးကြော ရုတ်တရက် ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး နှလုံးကြွက်သားသို့ သွေးမရောက်နိုင်တော့သဖြင့် လူနာအများစုတွင် ရင်ဘတ်တင်းကျပ်နာကျင်မှု ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်တတ်သည်။ 

အခြားတစ်ဖက်တွင် ရုတ်တရက် နှလုံးအားနည်းမှု သည် နှလုံးက သွေးကို မလုံလောက်အောင် မညှစ်ထုတ်နိုင်သဖြင့် အဆုတ်ရေဝင်ခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သော အသက်ရှူကြပ်မောမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ နှလုံးတိုက်ခိုက်မှုသည် မကြာခဏ ရုတ်တရက် နှလုံးအားနည်းမှု ဖြစ်ပေါ်ရန် အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်တတ်သည်။

3. နှလုံးအားနည်းမှု လူနာများသည် အားကစားလုပ်နိုင်ပါသလား? 

လုပ်နိုင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အကျိုးရှိပါသည်။ သို့သော် ပေါ့မှ အလယ်အလတ်အဆင့် လေ့ကျင့်ခန်းများဖြစ်သင့်သည်—ဥပမာ လက်ယမ်းလမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် စက်ဘီးစီးစက်ဖြင့် စီးခြင်း—နှင့် အားတင်တားဆန့်ရသော လှုပ်ရှားမှုများ သို့မဟုတ် ပြိုင်ပွဲလိုမျိုး နှလုံးခုန်နှုန်း လွန်ကဲစေမည့် လှုပ်ရှားမှုများကို ရှောင်ရှားသင့်သည်။ ထို့အပြင် အားကစားစတင်မီ အကြိမ်တိုင်း နှလုံး၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အကဲဖြတ်ရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။

4. နှလုံးအားနည်းမှုရှိသော လူနာများတွင် ခြေထောက်ဖောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ခြေဖျားဖောင်းခြင်း မကြာခဏဖြစ်ရသည့်အကြောင်းရင်းက ဘာလဲ? 

ညာဘက် အောက်ခန်းနှလုံးက သွေးကို ထိရောက်စွာ ပြန်ညှစ်ပို့၍ မရသောကြောင့် သွေးကန့်တည်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းရှိ သွေးပြန်ကြောများတွင် ပြန်လည်စုနေတတ်သည်—ဥပမာ ခြေထောက်၊ ခြေခွာနှင့် ခြေဖျားအောက်ပြင် (sole) တို့—ထို့ကြောင့် ရေဖောင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

5. အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း မဖြစ်စေရန် လူနာသည် တစ်နေ့လျှင် ရေဘယ်လောက်သောက်သင့်ပါသလဲ? 

နှလုံးအားနည်းမှုရှိသော လူနာများတွင် တစ်နေ့တာ ရေသောက်ပမာဏကို ကန့်သတ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပြီး၊ စုပ်ရည်များအပါအဝင်—ဥပမာ ဟင်းရည်၊ နို့—တို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းတွက်ချက်ကာ နှလုံးအပေါ် အလုပ်ပမာဏမကြီးစေပြီး အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း အန္တရာယ်ကို လျှော့ရန် ဖြစ်သည်။ သင့်တော်သော ပမာဏသည် ဆရာဝန်အကဲဖြတ်ချက်အရ လူတစ်ဦးချင်းစီ မတူညီနိုင်သဖြင့် လူနာသည် တာဝန်ခံဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်ကို တိတိကျကျ လိုက်နာသင့်သည်။