့
သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ထိုင်းလူမျိုးများ၏ အပူဒဏ်ကို ငြိမ်းအေးစေမည့် ပျော်ရွှင်စရာ ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ အန္တရာယ်တွေ အများကြီးထဲမှာ ဖုံးကွယ်ထားတယ်။ အလွန်ပူသောနေ့တွင် မူးမေ့လဲခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အပူဒဏ်ကြောင့် ချော်လဲကျခြင်း၊ သတိလစ်မေ့မြောခြင်း၊ ဦးခေါင်းထိခိုက်ခြင်း နှင့် သတိလက်လွတ်ကစားခြင်းမှ အရိုးကျိုးခြင်းတို့ကို မကြာခဏ မြင်တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အခြေအနေကို မှန်ကန်စွာ ကူညီဖြေရှင်းရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဒေါက်တာ Somjitana Iamsanpang အရေးပေါ်ဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး ဘန်ကောက်ဆေးရုံက “မတော်တဆမှုမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့ အရေးပေါ်ဆေးပညာမှာ အထူးလုပ်ဆောင်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းတွေက ဂရုစိုက်သင့်တယ်။ ဒါက ဖြစ်နိုင်ချေရှိတဲ့ ဒဏ်ရာအကဲဖြတ်မှုနဲ့အတူ အခြေအနေကို အကဲဖြတ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒဏ်ရာရသူများအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး စံနှုန်းများနှင့်အညီ ရွေ့လျားမှုနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုကို လျင်မြန်စွာ အဆင်သင့်ရှိသော ဆေးရုံသို့ မပို့ဆောင်မီ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ရန်။ ဒဏ်ရာရသူအား လက်ဖြင့် ရွှေ့ခြင်းသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် နောက်ထပ်အန္တရာယ်ကို ဖန်တီးပေးသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် သင်္ကြန်ပွဲတော်အတွင်း မတော်တဆမှုများသည် မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ရေပက်တာတွေရှိတယ်။ သားသမီးမြေးများ လာရောက်၍ ကောင်းချီးမင်္ဂလာ တောင်းခံကြပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ရေသွန်းလောင်းကြသည်။ သို့မဟုတ် အလွန်ပူသော ရာသီဥတု လွှဲပြောင်းရန်မလွယ်ကူပါ။ ၎င်းသည် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ချော်လဲခြင်းနှင့် ချော်လဲခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ ရောဂါဗေဒကြောင့် အရိုးပါးခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးပွခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ကြုံတွေ့ရလိမ့်မည်။ ချော်လဲခြင်းများသည် အက်ကြောင်းများ သို့မဟုတ် ကျိုးကြေလွယ်စေသည်။ လူနာက လဲကျပြီး တင်ပါးရိုးကျိုးတယ်လို့ သံသယရှိတဲ့အခါ။ အဲဒါကို သတိပြုနိုင်ပါတယ်။ တင်ပါးဆုံရိုး ကျိုးသွားသည့် နေရာတွင် နာကျင်လာမည်။ ထပြီး လမ်းလျှောက်လို့ မရဘူး။ သို့မဟုတ် တင်ပဆုံရိုးကျိုးသွားသော ခြေထောက်ကို အလေးချိန်မထိန်းနိုင်ပါ။ ကျိုးနေတဲ့ တင်ပါးနားမှာ ခြေထောက်ကို ရွှေ့တဲ့အခါ နာကျင်တာ များတယ်။ အကယ်၍ လူနာသည် လဲကျသွားပြီး တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးကြောင်း သံသယရှိကြောင်း ဆွေမျိုးများက တွေ့ရှိပါက လူနာအား သက်တောင့်သက်သာ အနေအထားဖြင့် အနားယူပါ။ လူနာကိုမရွှေ့ဖို့ကြိုးစားပါ။ လူနာကို စစ်ဆေးဖို့ လူနာတင်ကားကို ခေါ်သွားတယ်။”
တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးခြင်းကို ကုသပါ။
ကုသမှုနည်းလမ်းကို လူနာ၏ သင့်လျော်မှုနှင့် တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးသည့် တည်နေရာပေါ်မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်ပြီး နည်းလမ်း 2 မျိုးရှိသည်။
- တင်ပါးဆုံရိုး အစားထိုး ခွဲစိတ်မှုလည်း ပြုလုပ်ပါတယ်။ ကြွက်သားများကို ဖြတ်တောက်ခြင်းမပြုဘဲ တင်ပါးဆုံရိုးအစားထိုးခွဲစိတ်မှုနည်းပညာ (သို့) (Direct Anterior Approach Total Hip Replacement) သည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုကို လျော့နည်းစေသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် တင်ပါးဆုံရိုးအဆစ်လွဲခြင်းဖြစ်ပွားမှုကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးခြင်း၊ ပြန်လည်နာလန်ထချိန် 2 – 4 ရက်။
- Minimally Invasive Plate Osteosynthesis (MIPO) သည် အရိုးအမြှေးပါးတစ်ဝိုက်ရှိ တစ်ရှူးများ၊ ကြွက်သားများနှင့် သွေးလည်ပတ်မှုကို အနည်းငယ်မျှသာ ထိခိုက်မှုဖြစ်စေသည်။ ဒါက လူနာတွေကို မြန်မြန်ပြန်ကောင်းအောင် ကူညီပေးတယ်။ အရိုးတွေ မြန်မြန်ကပ်တယ်။ သေးငယ်လှတဲ့ ဒဏ်ရာတစ်ခုရှိပါတယ်။ နှောင့်နှေးအရိုးတွယ်ခြင်းနှင့် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို လျှော့ချပါ။ ၎င်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် အထူးပြု ကာယကုထုံးဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် စောင့်ရှောက်မှုလည်း ပါဝင်သည်။ Alter G ဟုခေါ်သော မြေဆွဲအား ဆန့်ကျင်သည့် ပြေးစက်ကဲ့သို့သော အထောက်အကူပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ လမ်းလျှောက် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း အပါအဝင်၊ မတော်တဆမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားပါက ခွဲစိတ်မှု လျင်မြန်စွာ ၄၈ နာရီအတွင်း သက်ကြီးရွယ်အိုများ လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာပြီး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ သေဆုံးမှုနှုန်း လျှော့ချခံရခြင်းနှင့် ပုံမှန်နေ့စဉ်ဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခြင်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
Heat Stroke
ပူပြင်းတဲ့ရာသီမှာ ကျရောက်လာတဲ့ အန္တရာယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ အဖြစ်အများဆုံးအုပ်စုများဖြစ်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်များတွင် ခန္ဓာကိုယ်က အပူဒဏ်ကို အချိန်အကြာကြီး ခံနိုင်ရည်ရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ၎င်းသည် အပူဒဏ်ခံရနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် ယေဘူယျအားဖြင့် မွေးရာပါရောဂါများစွာရှိကြပြီး အချို့သောဆေးဝါးများဖြစ်သည့် သွေးပေါင်ကျဆေးများ သောက်ကြသည်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို အေးမြစေသော ဆီးချိုဆေးများသောက်ခြင်း၊ ရေနည်းနည်းသောက်ခြင်း၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ကူညီနိုင်မှုနည်းပြီး ကလေးများတွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် လူကြီးများထက် အပူမှရေနှင့် သတ္တုဓာတ်များ ပိုမိုဆုံးရှုံးလွယ်သည်။ နေရောင်ခြည်ပြင်းပြင်းနဲ့ အပြင်မှာ ကစားတာ ဒါမှမဟုတ် လှုပ်ရှားမှုတွေကို နာရီပေါင်းများစွာကြာအောင် လုပ်ပါ။ ရေပန်းဥယျာဉ်မှာတောင် ကစားတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် 40 ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက်ပိုတက်လာပါက နှလုံးသွေးကြောစနစ်၊ အာရုံကြောစနစ်နှင့် အမျိုးမျိုးသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထိခိုက်စေပြီး သေဆုံးစေပါသည်။
အပူဒဏ်ခံစားရသော လူနာများအတွက် အခြေခံစောင့်ရှောက်မှုမှာ လူနာအား အရိပ်ရသောနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပန်ကာဖြင့် ရေဖြန်းခြင်း သို့မဟုတ် အပူကို အကောင်းဆုံး ပြေပျောက်စေရန် ရေအေးစိမ်ခြင်းကဲ့သို့သော ရရှိနိုင်သော နည်းလမ်းများဖြင့် လူနာ၏ ကိုယ်အပူချိန်ကို တတ်နိုင်သမျှ မြန်မြန် လျှော့ချရန် ကြိုးစားပါ။ လူနာသည် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း သို့မဟုတ် တက်ခြင်းစသည့် လက္ခဏာများရှိနေပါက အပူဒဏ်ကာကွယ်ရန် လူနာတင်ယာဉ်ကို အမြန်ပို့ဆောင်သင့်သည်။ ကလေးများသည် ရေသောက်ရန် မေ့သွားတတ်သောကြောင့် ရေများများသောက်ရန် မိဘများအနေဖြင့် ကစားချိန်များကို သတ်မှတ်ပေးသင့်သည်။
့
ထို့အပြင် သင် မူးမေ့လဲကျသွားပါက သင့်ဦးခေါင်းသည် မြေပြင်ထိထိသွားနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ပြင်းထန်သော ဦးနှောက်ဒဏ်ရာများ ရရှိစေနိုင်သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူမှာ ခေတ္တသတိလစ်နေပါသည်။ ခေါင်းကို ကြမ်းပြင်နဲ့ထိပြီး အဖြစ်အပျက်တွေကို မမှတ်မိတော့ဘူး။ သွေးကျဲဆေးသောက်လူနာ သို့မဟုတ် antiplatelet ဆေးများ သို့မဟုတ် ခေါင်းကိုက်ပြီးနောက် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ အော့အန်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောအန္တရာယ်များသောလူနာများသည် ဦးနှောက်အတွင်းပိုင်းသွေးယိုခြင်းရှိမရှိကို အကဲဖြတ်ရန် ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့်စစ်ဆေးမှုခံယူသင့်သည်။
အန္တရာယ်အလွန်များသော အချို့ကိစ္စများတွင် လူနာများအား ဓာတ်မှန်ရိုက်စစ်ဆေးခြင်း ရလဒ်သည် ပုံမှန်ဖြစ်သော်လည်း၊ ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာရှိလူနာများတွင် ထုံထိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်းကဲ့သို့ ဦးနှောက်ဒဏ်ရာ ချက်ချင်းရရှိနိုင်ပါသည်။ တက်ခြင်း၊ ခြေလက်များ အားနည်းခြင်း စသည့် လူနာများအား အရေးပေါ်အဖွဲ့မှ စနစ်တကျ ပြုစုကုသပေးသင့်ပါသည်။ အာရုံကြောခွဲစိတ်ဆရာဝန်ဖြင့် သက်ဆိုင်ရာဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ရန်။ ဦးနှောက်အတွင်း သွေးယိုစီးခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါက၊ ဦးနှောက်အတွင်းရှိ ဖိအားများကို သက်သာစေရန် ဦးနှောက်တစ်ရှူးများကို ဖိသိပ်ထားနိုင်ရန် ဆရာဝန်များသည် ဦးနှောက်ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော မသန်မစွမ်းဖြစ်စေမည့် လူနာများကို ထိခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ရန်။
အကယ်၍ လူနာသည် ဦးခေါင်းအပျော့စား ဒဏ်ရာရှိရန် ဆရာဝန်က ဆုံးဖြတ်သည်။ ကနဦးကုသမှုခံယူပြီးနောက် ဆရာဝန်က သူ့ကို အိမ်ပြန်ခိုင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် လက္ခဏာတွေ အပြောင်းအလဲအတွက် အနည်းဆုံး နောက်ထပ် ၁-၂ ရက်လောက် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ် (ရောဂါလက္ခဏာတွေကို ပိုကြာအောင် စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ အချို့သော သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် မတော်တဆမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ရက်သတ္တပတ်အတော်ကြာတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဆရာဝန်ထံ အမြန်ပြန်သွားရပါမည်။
သင်္ကြန်ပွဲတော်ကာလအတွင်း ယာဉ်မတော်တဆမှုများမှ ကာကွယ်ရန်
ဒီနွေရာသီမှာ အပန်းဖြေခရီးထွက်တဲ့ ပွဲတော်ပါ။ ရာသီဥတုက ပူတဲ့အပြင် သင်္ကြန်ပွဲတော် ဆော့ကစားခြင်းမှ လမ်းချော်ခြင်း သည်လည်း အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။ အဲဒါကို တားဆီး ရှောင်ရှားနိုင်တယ်။ လူတိုင်း ဂရုတစိုက်နဲ့ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ကြပါ။ အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်များ
မတော်တဆမှု တွေကို ကာကွယ်ဖို့က အရေးကြီးဆုံးပါပဲ။ အချင်းချင်းကူညီရင် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ပေါ့ပေါ့ဆဆ ကစားပါ။ တရားကိုနာခံပါ။ ပျော်ရွှင်စရာ သင်္ကြန်ပွဲတော်ဖြစ်မည်။ သို့သော် မတော်တဆမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားလာသောအခါ၊ လူနာများသည် သင့်လျော်သော စောင့်ရှောက်မှုခံယူသင့်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူနာများအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ပို့ဆောင်ခြင်းနှင့် လူနာများအား သင့်လျော်သောဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနများသို့ လျင်မြန်စွာ လွှဲပြောင်းပေးသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများနှင့် လူနာတင်ယာဉ်များပါရှိသော အရေးပေါ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစနစ်တစ်ခုရှိသည်။ တာဝန်ရှိသူများက အရေးပေါ်အခြေအနေများအတွက် အကြံဥာဏ်များပေးနိုင်ရန်နှင့် လိုအပ်ပါက စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ရန် အရေးပေါ်လူနာတင်ယာဉ်အဖွဲ့များ စေလွှတ်ကာ တစ်နိုင်ငံလုံး နံပါတ် 1669 တွင် ဝန်ဆောင်မှုတောင်းခံနိုင်သည်။ တခါတရံတွင် ဒဏ်ရာရသူအား အသိပညာမရှိဘဲ ရွှေ့ခြင်းသည် မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
မတော်တဆမှုတစ်ခုရှိလျှင် Bangkok Hospital ၏ Trauma Center နှင့် BDMS Alarm Center တို့သည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများအား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် အကူအညီပေးရန်အတွက် စင်တာများဖြစ်သည်။ ကုန်းကြောင်းနှင့်လေကြောင်း နှစ်မျိုးလုံး လူနာလက်ခံခြင်းနှင့် လွှဲပြောင်းခြင်း အပါအဝင်။ အထူးပြုဆရာဝန်များအဖွဲ့နှင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ကုသပေးနိုင်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသော ဘက်ပေါင်းစုံမှ ဆေးဝါးများ တပ်ဆင်ထားသည့် ဖုန်းနံပါတ် 1724 သို့မဟုတ် 1719 တွင် တစ်နေ့ 24 နာရီ အရေးပေါ် အစီရင်ခံစာများ လက်ခံရရှိရန် အသင့်ဖြစ်နေပါပြီ။
