အသည်းအတွင်း အဆီစုပုံခြင်း အခြေအနေကို သိပါ။
အသည်းအဆီဖုံးခြင်းဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင် အသည်းဆဲလ်များအတွင်း အဆီများစုပုံနေသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ အများစုမှာ triglycerides ပုံစံဖြစ်သည်။ အဆီစုပုံခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းရောင်ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အချို့သောလူနာများတွင်၊ ဤနာတာရှည်ရောင်ရမ်းမှုသည် အသည်း fibrosis ကိုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ အဖြစ်လူသိများသည်။ အသည်းခြောက်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒီရောဂါဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို လောလောဆယ် သေချာမသိရသေးပါဘူး။ အကြောင်းရင်းများစွာရှိနိုင်ပါတယ်။
အသည်းတွင် အဆီစုပုံခြင်းအတွက် အန္တရာယ်အချက်များ
အသည်းအဆီဖုံးခြင်းအတွက် အရေးကြီးသောအချက်များမှာ- အင်ဆူလင်ခုခံမှု ပြီးတော့ အသည်းဆဲလ်တွေ ရောင်ရမ်းမှုနဲ့ အသည်းဆဲလ်သေတွေကို ဖြစ်စေတဲ့ အဆီတွေကို လှုံ့ဆော်ပေးတဲ့ အခြားသော ယန္တရားတွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ လူနာအများစုသည် ထင်ရှားသောလက္ခဏာများ မပြတတ်ပါ။ အချို့လူနာများသည် ၎င်းတို့၏ညာဘက်နံရိုးတွင် တင်းကျပ်နေနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် အချိန်အကြာကြီး ခံစားနေရသူများတွင် မောပန်းခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်ကျယ်ခြင်း စသည်တို့ကဲ့သို့ အသည်းခြောက်ရောဂါ၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာများ ရှိနိုင်သော်လည်း သွေးစစ်ခြင်းဖြင့် မတော်တဆ တွေ့ရှိလေ့ရှိပါသည်။ နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း။ ယင်းက ဤအခြေအနေသည် ပိုမိုပျံ့နှံ့ပြီး ကုသရန်ခက်ခဲသည့်အန္တရာယ်ကို တိုးလာစေနိုင်သည်။
CAP ဖြင့် FIBRO SCAN ဖြင့် ရောဂါရှာဖွေပါ။
လက်ရှိတွင်၊ အသည်းတစ်သျှူးရှိ fibrosis အခြေအနေကိုကြည့်ရှုရန် CAP (Controlled Attenuation Parameter) ဖြင့် Fibroscan ဟုခေါ်သော ကိရိယာကို အသုံးပြု၍ ရောဂါရှာဖွေစမ်းသပ်မှုတစ်ခုကို တီထွင်ထားပါသည်။ ဤနည်းပညာကို ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုသည့် ဘန်ကောက်ဆေးရုံဖြစ်သည်။ နောက်ဆက်တွဲ အပါအဝင် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် အသည်းခြောက်သော လူနာများတွင် အသည်း fibrosis အခြေအနေကို အကဲဖြတ်နိုင်ခြင်းအပြင်၊ ကုသမှုအစီအစဉ်ဆွဲရန် ပြင်းထန်မှုအဆင့်ကို အကဲဖြတ်ပါ။ ယခုအခါ အသည်းအသားစဥ်စစ်ဆေးခြင်းအစား အသည်းခြောက်သောလူနာများ၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။ အသည်းအဆီဖုံးခြင်း (Fatty Liver) ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လူနာများအတွက် အသည်းအတွင်း စုဆောင်းထားသော အဆီပမာဏကို တစ်ကြိမ်တည်း၊ လျင်မြန်စွာနှင့် ရှင်းလင်းစွာ ပြသနိုင်သည်။ လူနာသည် စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်နေစဉ်နှင့် အပြီးတွင် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးမှုများကို ခံစားရမည်မဟုတ်ပါ။
FIBRO SCAN WITH CAP ၏ လုပ်ဆောင်မှု နိယာမ
အသည်းအတွင်းရှိ fibrosis ကိုရှာဖွေခြင်း (Fibroscan) သည် အသည်းတစ်သျှူးအတွင်းသို့ အသံလှိုင်းများထုတ်လွှတ်ခြင်းနှင့် တစ်ရှူးများ၏ ပျော့ပျောင်းမှု သို့မဟုတ် မာကျောမှုကို အကဲဖြတ်ရန် အသံလှိုင်းများ၏အမြန်နှုန်းကိုတိုင်းတာရန် အာထရာဆောင်းလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ လုပ်ဆောင်ခြင်း၏နိယာမကို အသုံးပြုသည်။ အသည်း တောင့်တင်းလာလျှင် ရောင်ပြန်ဟပ်သော အသံလှိုင်းများ မြန်လာမည်ဟူသော သဘောတရားကို အသုံးပြုသည်။ တိုင်းတာမှုယူနစ်သည် kPa (ကီလိုပါစကယ်များ) ဖြစ်သောကြောင့် ရရှိသောတန်ဖိုးသည် ပိုမိုမြင့်မားမည်ဖြစ်သည်။
အသည်းအတွင်း အဆီစုပုံခြင်း အကဲဖြတ်ခြင်း (Controlled Attenuation Parameter: CAP) သည် အသည်းထဲသို့ အာထရာဆောင်း လှိုင်းများကို ထုတ်လွှတ်ပြီး ၎င်း၏ ခံနိုင်ရည်အား တိုင်းတာသည့် နိယာမကို အသုံးပြုသည်။အသည်းတွင် အဆီများစုပုံနေပါက ခုခံနိုင်မှု အများအပြား ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ရရှိသောတန်ဖိုးသည် အလိုက်သင့် မြင့်မားလာမည်ဖြစ်သည်။ တိုင်းတာရန်အသုံးပြုသည့်ယူနစ်မှာ dB/m (decibel/meter) ဖြစ်သည်။
FIBRO SCAN WITH CAP ၏ အားသာချက်များ
စစ်ဆေးမှုမခံယူမီ လူနာကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် မခက်ခဲပါ။ အစာနှင့်ရေကို ရှောင်နေစရာမလိုဘဲ ချက်ချင်းစစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုလုပ်ရုံဖြင့် အသည်းရှိ fibrosis နှင့် အသည်းထဲတွင် စုဆောင်းထားသော အဆီပမာဏကို သိနိုင်သည်။ သေချာကြည့်ဖို့ ၈ မိနစ်ကနေ ၁၀ မိနစ်လောက်ကြာပါတယ်။
အနက် 6.5 စင်တီမီတာအထိ စစ်ဆေးနိုင်သည်။
မကြာခဏပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရန် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိဘဲ
လူနာက ဆေးရုံတက်ဖို့ မလိုဘူး။ စာမေးပွဲပြီးပြီးချင်း အိမ်ပြန်လို့ရပါတယ်။
FIBRO SCAN နှင့်အတူ CAP ၏ကန့်သတ်ချက်များ
အသည်းထဲတွင် အကျိတ်များ သို့မဟုတ် ကင်ဆာကို မတွေ့နိုင်ပါ။
BMI 28 (BMI > 28kg/m2) ထက်များသော လူနာများတွင် စမ်းသပ်မှုကို မပြုလုပ်နိုင်ပါ။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်လူနာများတွင် အသုံးမပြုသင့်ပါ။ ascites လူနာ
နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းကိရိယာ (Pace Makers) စသည်တို့ကဲ့သို့ ဆေးစွဲနေသည့် လူနာများတွင် အသုံးမပြုသင့်ပါ။
ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ အစားထိုးကုသမှုခံယူဖူးသူများ သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါရှိသူများ မသုံးသင့်ပါ။
ကင်ဆာအဆင့်မြင့်လူနာများတွင် အသုံးမပြုသင့်ပါ။
- အခြားဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များရှိသည့် လူနာများတွင် ၎င်းကို အသုံးမပြုသင့်ပါ။
FIBRO ဖြင့် ထုပ်ပိုးထားသော လူနာများကို စစ်ဆေးသင့်သည်။
အသည်းရောင်အသားဝါ B သို့မဟုတ် C လူနာ
အသည်းရောင်အသားဝါ နှင့် အသည်းခြောက်ရောဂါရှိသူများသည် ဗိုင်းရပ်စ်မှလွဲ၍ အခြားအကြောင်းများကြောင့်ဖြစ်သည်။
အသည်းထဲမှာ အဆီတွေစုနေတဲ့သူတွေ
စစ်ဆေးနေစဉ် လူနာ၏ အပြုအမူအတွက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို ခေါင်းထက်တွင် မြှောက်ထားပြီး ကျောပေါ်တွင် လှဲလျောင်းပါ။
ဝန်ထမ်းတွေက ဂျယ်လ်ကို လူနာရဲ့ ညာဘက်ခြမ်းကို လိမ်းပေးတယ်။ ထို့နောက် probe ကိုချထားပြီး အသံလှိုင်းများကို ထုတ်လွှတ်သည်။ လူနာသည် အနည်းငယ်တုန်ခါမှုကို ခံစားရလိမ့်မည်။
တည်နေရာတစ်ခုတည်းကို ၁၀ ကြိမ်စစ်ဆေးပါ။ စုစုပေါင်းစစ်ဆေးချိန်သည် ၈ မိနစ်မှ ၁၀ မိနစ်ခန့်ဖြစ်သည်။
စစ်ဆေးမှုပြီးသည်နှင့် လူနာသည် ရလဒ်များကို ချက်ချင်းသိနိုင်ပြီး ကန့်သတ်ချက်များ သို့မဟုတ် တားမြစ်ချက်များမရှိဘဲ ပုံမှန်အတိုင်း ပြုမူနေထိုင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
