စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ကင်မရာမှတစ်ဆင့် ခွဲစိတ်ခြင်း (Robotic Surgery) သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာတစ်ရပ်အဖြစ် လူကြိုက်များမှု တဖြည်းဖြည်းတိုးလာနေပြီး၊ အထူးသဖြင့် ကင်ဆာရောဂါများနှင့် ခွဲစိတ်ရန် ဝင်ရောက်ရခက်သည့် နေရာများတွင်ရှိသော ရောဂါများကို ကုသရာတွင် အသုံးများလာနေပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တင်ပါးခေါင်းပိုင်း (pelvis)၊ ရင်ခေါင်းအတွင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း နက်ရှိုင်းသော နေရာများတို့ ဖြစ်ပါသည်။
da Vinci Xi စက်ရုပ်စနစ်သည် အလွန်သေးငယ်သော ခွဲစိတ်အနာဖြင့် ခွဲစိတ်မှုတွင် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကို ပံ့ပိုးကူညီပေးသော နည်းပညာဖြစ်ပြီး၊ ခွဲစိတ်ရာတွင် လှုပ်ရှားပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းကို တိုးမြှင့်ပေးသလို အရည်အသွေးမြင့် 3D ပုံရိပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်နေရာကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ရန်လည်း ကူညီပေးပါသည်။ သို့သော် ကုသမှုရလဒ်များသည် လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေအပေါ် မူတည်ပါသည်။
Robotic Surgery သို့မဟုတ် စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်း ဆိုတာဘာလဲ
Robotic Surgery သို့မဟုတ် စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ကင်မရာမှတစ်ဆင့် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် အနာသေးသော ခွဲစိတ်နည်း (Minimally Invasive Surgery) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်၏ လက်ကိုယ်စား စက်ရုပ်၏ စက်လက်တံများက အလုပ်လုပ်ပေးပါသည်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က ကွန်ဆိုလ် (Surgeon Console) မှတစ်ဆင့် ပုံကြီးချဲ့နိုင်သော 3D မျက်နှာပြင်ဖြင့် ကြည့်၍ ခွဲစိတ်မှုကို ထိန်းချုပ်ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ခွဲစိတ်ကိရိယာထည့်သွင်းရန် အနာသည် နေရာအများအပြားတွင် သေးငယ်စွာ ဖြစ်ပြီး၊ အနာအရွယ်အစားမှာ ခွဲစိတ်မှုအမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပါသည်။
ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်း (Open Surgery) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် အနာသေးခွဲစိတ်နည်း၏ အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ လူနာအချို့တွင် အနီးပတ်ဝန်းကျင်အသားအရေတစ်ရှူးများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုကို လျော့ချရန် ကူညီနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ရလဒ်များသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်ပါသည်။
ယေဘုယျ ကင်မရာခွဲစိတ်နည်း (Laparoscopic Surgery) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက da Vinci Xi စနစ်သည် ပုံရိပ်၏ အရည်အသွေးနှင့် စက်လက်မောင်းအဆစ်၏ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ပေးပါသည်။ လွတ်လပ်သည့် အစောင်းအလှည့်များစွာဖြင့် လှုပ်ရှားနိုင်သော EndoWrist® ကိရိယာများကြောင့် နေရာကျဉ်းကျပ်သည့် အတွင်းပိုင်းတွင် တစ်ရှူးချုပ်ဆက်ပြုပြင်ရာကို ပိုမိုနူးညံ့တိကျစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအဝလွန်သူများ သို့မဟုတ် ယခင်က ဝမ်းဗိုက်ခွဲစိတ်မှုများကြောင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အပင့်စေး (adhesion) ရှိနေသူများတွင် ပိုမိုအထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ရောဂါ၏တည်နေရာသည် ဝင်ရောက်ရခက်သည့် အခြေအနေများတွင် စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်း၏ လိုအပ်မှုသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဥပမာ တင်ပါးခေါင်းပိုင်းအတွင်း နက်ရှိုင်းသော နေရာတွင်ရှိသော ကင်ဆာ သို့မဟုတ် အနီးအနားရှိ အာရုံကြောများကို မထိခိုက်စေဘဲ တစ်ရှူးကို ခွဲထုတ်ရန် အလွန်မြင့်မားသော တိကျမှုလိုအပ်သည့် ရောဂါများတွင် ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆီးကျိတ်ခွဲစိတ်ရာတွင် လိင်အင်္ဂါတင်းမာမှုကို ထိန်းချုပ်သော အာရုံကြောများကို အထူးသတိပြုရပါသည်။
စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ခန္ဓာကိုယ်စနစ်များ
da Vinci Xi စက်ရုပ်၏ ခွဲစိတ်နိုင်စွမ်းသည် အင်္ဂါတစ်ခုတည်းတွင်သာ မကန့်သတ်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်စနစ်များစွာကို အကျုံးဝင်စွာ ကုသနိုင်ပါသည်။ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- အစာလမ်းကြောင်းစနစ် အစာကြောမှ အကြီးအူအထိ
- အသည်း၊ ပန်ကရိယာ (ပန်ကရိယတ်) နှင့် သည်းရည်လမ်းကြောင်းစနစ်
- ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ် ဥပမာ ဆီးကျိတ်၊ ဆီးအိမ်၊ ကျောက်ကပ်
- အမျိုးသမီး မျိုးပွားစနစ် ဥပမာ သားအိမ်၊ အမျိုးသမီးဥအိမ်
- ရင်ခေါင်းစနစ်
- ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်းဒေသ (Head and neck) သည် သွေးကြောများ၊ အာရုံကြောများနှင့် အရေးကြီးသော ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုများ များစွာ နီးကပ်စွာ တည်ရှိနေသော နေရာဖြစ်ပါသည်။
စက်ရုပ်၏ နေရာကျဉ်းကျပ်၍ ရှုပ်ထွေးသော အပိုင်းများကို နူးညံ့သိမ်မွေ့စွာ ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းသည် ခေတ်သစ်ခွဲစိတ်ခန်းမနာဂတ်အတွက် အရေးကြီးသော အပြောင်းအလဲတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။
Robotic Surgery ဖြင့် ကုသနိုင်သော ရောဂါအမျိုးအစားများ
da Vinci Xi စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် ရောဂါအုပ်စုအမျိုးမျိုးကို အကျုံးဝင်စွာ ကုသနိုင်ပါသည်။ အင်္ဂါစနစ်အလိုက် ခွဲခြားပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- ဝမ်းဗိုက်နှင့် အသည်းဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စု ဥပမာ ပန်ကရိယာ၊ သည်းရည်ကြောများ၊ အူကျ (hernia)၊ သည်းအိမ်ကျောက်၊ အသည်းကင်ဆာ၊ ပန်ကရိယာကင်ဆာ နှင့် သည်းအိမ်ကင်ဆာ
- အစာလမ်းကြောင်းစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စု ဥပမာ အစာကြောကင်ဆာ နှင့် အကြီးအူ/အူလမ်းကြောင်းအဆုံးပိုင်း (rectum) ကင်ဆာ
- ရင်ခေါင်းဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စု ဥပမာ အဆုတ်ကင်ဆာ၊ ရင်ခေါင်းနံရံကင်ဆာ နှင့် thymus ဂလန်ရောဂါများ
- ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စု ဥပမာ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ၊ ဆီးအိမ်ကင်ဆာ နှင့် ကျောက်ကပ်ကင်ဆာ
- နာရီဗေဒ (gynecology) ဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စု ဥပမာ သားအိမ်အဖု သို့မဟုတ် သားအိမ်ကင်ဆာ၊ အမျိုးသမီးဥအိမ်အဖု နှင့် တင်ပါးခေါင်းပိုင်းအင်္ဂါများ ကျဆင်းခြင်း (pelvic organ prolapse)
- နား၊ လည်ချောင်း၊ နှာခေါင်း နှင့် ဦးခေါင်း-လည်ပင်း ဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စု ဥပမာ လည်ချောင်းအတွင်း မကင်ဆာအဖု၊ လည်ပင်းအဖု၊ tonsil ကင်ဆာ၊ လျှာအမြစ်ကင်ဆာ၊ လည်ချောင်းသံအိမ် (larynx) ကင်ဆာ နှင့် နှာခေါင်းနောက်ပိုင်း (nasopharynx) ကင်ဆာ
ဤအုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ရောဂါများသည် အများအားဖြင့် ကင်ဆာရောဂါများ သို့မဟုတ် နက်ရှိုင်း၍ ရှုပ်ထွေးသော နေရာများတွင် ခွဲစိတ်ရမည့် ရောဂါများဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ စက်ရုပ်နည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်းသည် ရှုပ်ထွေးသော နေရာများတွင် ခွဲစိတ်မှုကို ပံ့ပိုးကူညီပေးပြီး၊ သင့်လျော်သော လူနာများတွင် ခွဲစိတ်နေရာကို ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။ သို့သော် စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းကို ရွေးချယ်ရာတွင် အထူးကုဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်ချက်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အဓိကထားရပါမည်၊ လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ ကုသရန် သင့်လျော်မှုမှာ ကွာခြားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
စက်ရုပ်စနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ရန် စဉ်းစားသင့်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည့် လက္ခဏာများ
Robotic Surgery သည် ရောဂါတစ်မျိုးတည်းအတွက်သာ ကုသနည်းမဟုတ်ဘဲ ခွဲစိတ်နည်းတစ်ရပ်ဖြစ်သောကြောင့် ခွဲစိတ်ရန် စဉ်းစားရစေသော လက္ခဏာများသည် မူလရောဂါအလိုက် ကွာခြားပါသည်။ အချို့လူနာများတွင် အထူးသဖြင့် ကင်ဆာအချို့သည် အစောပိုင်းတွင် လက္ခဏာမရှင်းလင်းနိုင်သော်လည်း စစ်ဆေးကင်ဆာရှာဖွေမှု (screening) မှတစ်ဆင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူရန် လိုလာနိုင်သည့် လူနာများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရသော လက္ခဏာများမှာ-
- ဝမ်းဗိုက်နာတာရှည် သို့မဟုတ် အခါအားလျော်စွာနာခြင်း (အထူးသဖြင့် ညာဘက်အောက်ရင်ခွင်အောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း)
- ဝမ်းဗိုက်၊ လည်ပင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာအခြားနေရာများတွင် အဖုကို လက်ဖြင့် စမ်းတွေ့ခြင်း
- ဆီးသွားပုံမမှန်ခြင်း ဥပမာ ညအချိန် ဆီးခဏခဏသွားရခြင်း၊ ဆီးတွင် သွေးပါခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားရခက်ခြင်း
- မစင်သွေးလာပုံ မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးများတွင် သွေးစက်စက် ထွက်ခြင်း
- အကြောင်းမသိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းနှင့် အစားပျက်ခြင်း တို့တွဲဖက်ဖြစ်ခြင်း
- အသံဝဲတာရှည်၊ မျိုချရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်းအဖု တဖြည်းဖြည်းကြီးလာခြင်း
- ချောင်းဆိုးတာရှည် သို့မဟုတ် သွေးပါချောင်းဆိုးခြင်း (အဆုတ်/ရင်ခေါင်းရောဂါ သံသယရှိပါက)
- အသားဝါ၊ မျက်စိဝါခြင်း (အသည်း သို့မဟုတ် သည်းရည်ကြောရောဂါ သံသယရှိပါက)
အထက်ပါလက္ခဏာများရှိသူများသည် အထူးကုဆရာဝန်ထံ စစ်ဆေးအတည်ပြုမှုခံယူ၍ ကုသရန် လိုအပ်ချက်ကို အကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။ စောစောတွေ့ရှိခြင်းက ကုသပျောက်ကင်းနိုင်မှု အခွင့်အလမ်းကို တိုးမြှင့်ပေးပြီး အနာသေးခွဲစိတ်နည်းကို ရွေးချယ်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းလည်း ပိုမိုများလာစေပါသည်။
Robotic Surgery ဖြင့် ကုသမှုကို စဉ်းစားသင့်သော အန္တရာယ်မြင့်အုပ်စုများ
လူတိုင်းအတွက် စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ရန် မလိုအပ်ပေမယ့်၊ ဤနည်းပညာမှ အထူးအကျိုးကျေးဇူးရနိုင်သော လူနာအုပ်စုအချို့ ရှိပါသည်။
- ဝင်ရောက်ရခက်သည့် နေရာတွင်ရှိသော ကင်ဆာလူနာများ ဥပမာ တင်ပါးခေါင်းပိုင်းအတွင်း နက်ရှိုင်းနေသော ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အာရုံကြောများအနီးရှိ နှာခေါင်းနောက်ပိုင်းကင်ဆာအရေးကြီး သော နေရာများကို ရှုပ်ထွေးစွာ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ကောင်းမွန်သည့် တိကျမှုရှိသော စက်လက်တံက အာရုံကြောနှင့် အနီးအနားအင်္ဂါများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရနိုင်ခြေကို လျော့ချရန် ကူညီပေးပါသည်။
- ကိုယ်အလေးချိန်ပိုသူ သို့မဟုတ် အဝလွန်သူများ၊ ဝမ်းဗိုက်အဆီအလွှာထူသောကြောင့် ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်း သို့မဟုတ် ယေဘုယျကင်မရာခွဲစိတ်နည်းတို့ကို ခက်ခဲစေနိုင်ပါသည်။ 3D အရည်အသွေးမြင့်ပုံရိပ်ဖြင့် အတွင်းဖွဲ့စည်းပုံများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ရန် စနစ်က ကူညီပေးပါသည်။
- ယခင်က ဝမ်းဗိုက်ခွဲစိတ်ဖူးပြီး အပင့်စေး (adhesion) ရှိနေသော လူနာများ၊ အပင့်စေးရှိခြင်းကြောင့် ခွဲစိတ်မှု ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာနိုင်ပြီး 3D ပုံရိပ်၏ တိကျမှုက ဖွဲ့စည်းပုံများကို ပိုမိုခွဲခြားသိမြင်နိုင်စေပါသည်။
- အင်္ဂါလုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းလိုသည့် လူနာများ ဥပမာ ဆီးကျိတ်ခွဲစိတ်ရာတွင် သတိထားရမည့်လိင်တင်းမာမှုနှင့် ဆီးထိန်းချုပ်မှုကို ထိန်းချုပ်သော အာရုံကြောများ
- အသက်ကြီးသူအချို့တွင် အနာသေးခွဲစိတ်နည်းမှ အကျိုးကျေးဇူးရနိုင်သော်လည်း၊ ရောဂါအခြေအနေနှင့် ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်ပါသည်။
- တစ်ကြိမ်တည်း အင်္ဂါများစွာကို ခွဲစိတ်ရန်လိုသော လူနာများ၊ da Vinci Xi စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် လူနာကို အလွန်မရွှေ့ပြောင်းဘဲ စက်လက်တံထောင့်ကို လွယ်ကူစွာ ပြောင်းနိုင်သဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော ကိစ္စရပ်များတွင် ခွဲစိတ်ချိန်ကို ချွေတာနိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်ဆုံးဖြတ်ရန် မတိုင်မီ ရောဂါအတည်ပြုစစ်ဆေးခြင်း
ဆရာဝန်သည် ခွဲစိတ်အစီအစဉ်ရေးဆွဲမည့်အခါ ရောဂါကို အမြဲတမ်း ရှင်းလင်းစွာ အတည်ပြုစစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ မကြာခဏ အသုံးပြုသော နည်းလမ်းများမှာ-
- ဆေးမှတ်တမ်းမေးမြန်းခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်း (Physical examination) လက္ခဏာများ၊ အဖုတည်နေရာ သို့မဟုတ် မမှန်ကန်မှုများကို အကဲဖြတ်ရန်
- သွေးစစ်ဆေးခြင်း (Blood test) ကင်ဆာညွှန်ပြချက်များ (Tumor markers) အပါအဝင် ဥပမာ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာအတွက် PSA သို့မဟုတ် အူကင်ဆာအတွက် CEA
- ရေဒီယိုလောဂျီပုံရိပ်စစ်ဆေးခြင်း ဥပမာ CT scan သို့မဟုတ် MRI ဖြင့် အဖု၏ အရွယ်အစား၊ တည်နေရာ နှင့် ပျံ့နှံ့မှုကို ကြည့်ရန်
- အာလ်ထရာဆောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Ultrasound) အချို့ကိစ္စများတွင် ဥပမာ သည်းအိမ် သို့မဟုတ် သားအိမ် စစ်ဆေးခြင်း
- တစ်ရှူးနမူနာ ဖြတ်ယူစစ်ဆေးခြင်း (Biopsy) ခွဲစိတ်အစီအစဉ်ရေးဆွဲမီ ကင်ဆာဖြစ်/မဖြစ် အတည်ပြုရန်
- အင်ဒိုစကိုပီ စစ်ဆေးခြင်း (Endoscopy) ဥပမာ အူအင်ဒိုစကိုပီ (Colonoscopy) ကို အူကင်ဆာ သံသယရှိပါက ပြုလုပ်ခြင်း
စစ်ဆေးရလဒ်များ ပြည့်စုံလာပါက ခွဲစိတ်ဆရာဝန်၊ ကင်ဆာရောဂါအထူးကု (medical oncologist) နှင့် ရေဒီယိုလောဂျီအထူးကုတို့ အပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းများစွာက လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် အကောင်းဆုံးကုသမှုအစီအစဉ်ကို ပူးပေါင်းဆွေးနွေး၍ စီမံကိန်းရေးဆွဲပါသည်။
Robotic Surgery ဖြင့် ခွဲစိတ်သည့် နည်းလမ်းများ
လက်ရှိတွင် စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်နည်းအမျိုးအစားများစွာ ရွေးချယ်နိုင်ပြီး လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ သင့်လျော်မှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။
- da Vinci Xi စနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်း (da Vinci Xi Robot-Assisted Surgery)
ဤသည်မှာ Robotic Surgery ၏ အဓိကနည်းပညာဖြစ်ပြီး၊ ကွန်ဆိုလ်မှတစ်ဆင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က ထိန်းချုပ်သော စက်လက်တံ 4 ခုနှင့် အင်အားမြင့် ပုံကြီးချဲ့နိုင်သော 3D ကင်မရာတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ မျက်စိဖြင့်သာ မြင်နိုင်သည့်အရာထက် 10 ဆအထိ ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ပါသည်။ အထူးလက္ခဏာမှာ လူနာဘက်ရှိ စက်လက်တံအဆစ် (Patient-side Cart) သည် 360 ဒီဂရီ လွတ်လပ်စွာ လှည့်နိုင်ပြီး လူ့လက်ဖြင့် မလုပ်နိုင်သည့် ထောင့်များတွင်ပင် တစ်ရှူးချုပ်ဆက်ပြုပြင်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။ ထို့ပြင် သဘာဝ လက်တုန်ခြင်းကို စစ်ထုတ်ပေးသည့် လုပ်ဆောင်ချက် (Tremor filtration) ပါရှိသဖြင့် လှုပ်ရှားမှုကို မီလီမီတာအဆင့် တိကျစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ - ရိုးရိုးကင်မရာခွဲစိတ်နည်း (Conventional Laparoscopic Surgery)
မရှုပ်ထွေးသေးသော ကိစ္စများတွင် အသုံးများပြီး အနာသေးခွဲစိတ်နည်းတူညီသော်လည်း ကိရိယာများတွင် စက်ရုပ်ကဲ့သို့ လှည့်နိုင်သော အဆစ်မပါရှိသဖြင့် နေရာကျဉ်းကျပ် သို့မဟုတ် အလွန်ရှုပ်ထွေးသော နေရာများတွင် ကန့်သတ်ချက်များ ပိုမိုရှိပါသည်။ ထို့အပြင် မြင်ရသည့်ပုံရိပ်မှာ 2D ဖြစ်ပါသည်။ - ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်း (Open Surgery)
အချို့အခြေအနေများတွင် မဖြစ်မနေ လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဥပမာ အရေးပေါ်ကိစ္စများတွင် သွေးထွက်များခြင်း သို့မဟုတ် အဖုအရွယ်အစားအလွန်ကြီး၍ အကောင်းဆုံးလုံခြုံရေးအတွက် အနာကျယ်စွာ ဖွင့်ရန် လိုအပ်သောအခါများ ဖြစ်ပါသည်။ ပြန်လည်ကောင်းမွန်ချိန် ပိုကြာနိုင်သော်လည်း အချို့အခြေအနေများတွင် လိုအပ်သောနည်းလမ်းဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပါသည်။
ခွဲစိတ်နည်း ရွေးချယ်ခြင်းသည် ကျွမ်းကျင်သော ခွဲစိတ်ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်အတူ လူနာနှင့် နည်းလမ်းတစ်ခုချင်းစီ၏ အားသာချက်/အားနည်းချက်များကို ဆွေးနွေးပြီး ဆောင်ရွက်ပါသည်။ လူနာအားလုံးအတွက် အမြဲတမ်း သင့်တော်မည့် နည်းလမ်းတစ်ခုတည်း မရှိသဖြင့် ဖြစ်ပါသည်။
ခွဲစိတ်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း
စက်ရုပ်စနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူမည့် လူနာများသည် အောက်ပါအတိုင်း ပြင်ဆင်သင့်ပါသည်။
- ဆရာဝန် သတ်မှတ်သည့် အချိန်အတိုင်း ရေနှင့် အစားအစာကို ရှောင်ကြဉ်ရပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ခွဲစိတ်မတိုင်မီ 6–8 နာရီခန့် ဖြစ်ပါသည်။
- ဆေး/အစားအစာ အာလျင်ဖြစ်မှုမှတ်တမ်းနှင့် နေ့စဉ်သောက်နေသော ဆေးအားလုံးကို ဆရာဝန်ထံ အပြည့်အစုံ အသိပေးရပါသည်။ သွေးခဲပျော်ဆေး သို့မဟုတ် အချို့ဗီတာမင်ဖြည့်စွက်ဆေးများကဲ့သို့ ခွဲစိတ်မီ ရက်အနည်းငယ် ကြိုတင်ရပ်နားရနိုင်သည့် ဆေးများလည်း ပါဝင်ပါသည်။
- နှလုံး၊ အဆုတ်နှင့် သွေးခဲနိုင်စွမ်း အခြေအနေကို အကဲဖြတ်ရန် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်းနှင့် သွေးစစ်ဆေးခြင်း ပြုလုပ်ပါသည်။
- အနည်းဆုံး 2–4 ပတ်ကြိုတင် ဆေးလိပ်နှင့် အရက်ကို ရပ်နားရပါသည်။ အဆုတ်ဆိုင်ရာ 합병증 အန္တရာယ်နှင့် အနာနှေးကွေးစွာ ပျောက်ကင်းခြင်းတို့ကို လျော့ချရန် ဖြစ်ပါသည်။
- ခွဲစိတ်မီ ကာလတွင် လုံလောက်စွာ အနားယူပါ။
- ဆေးရုံတွင် ပြန်လည်ကုသနေစဉ် အသုံးအဆောင်များကို ပြင်ဆင်ပြီး ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ကူညီစောင့်ရှောက်မည့်သူအကြောင်း စီစဉ်ထားပါ။
- ခွဲစိတ်မခံယူမီ လုပ်ငန်းစဉ်၊ ကြာချိန်နှင့် ဖြစ်နိုင်သော အန္တရာယ်များကို ဆရာဝန်ထံ မေးမြန်းပါ။
ခွဲစိတ်ပြီးနောက် စောင့်ရှောက်မှု
စက်ရုပ်စနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်းထက် လူနာပြန်လည်ကောင်းမွန်မှု ပိုမြန်စေနိုင်ပြီး၊ လူနာအများအပြားသည် ခွဲစိတ်ပြီး မကြာခင်အတွင်း လမ်းလျှောက်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဆေးရုံတွင် နေရမည့်ကာလသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ခွဲစိတ်မှု၏ ရှုပ်ထွေးမှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။ အနာကောင်းမွန်စွာ ပျောက်ကင်းစေရန်နှင့် 합병증 အန္တရာယ်လျော့ချရန် သင့်တော်စွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ပါသည်။
- ခွဲစိတ်အနာကို နေ့စဉ်ကြည့်ရှုပါ။ နီလာခြင်း၊ ဖောင်းရောင်ခြင်း၊ အပုပ်ရည်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖျားနာခြင်းတွေ့ပါက ချက်ချင်း ဆရာဝန်ထံ ပြန်လည်လာရောက်ပါ။
- ပထမ 2–4 ပတ်အတွင်း အလေးပင်မားများ မကိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ခြင်း (ခွဲစိတ်အမျိုးအစားပေါ် မူတည်)
- နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုများကို တဖြည်းဖြည်းတိုးပါ။ ပထမဦးဆုံး အေးအေးဆေးဆေး လမ်းလျှောက်ခြင်းမှ စ၍ ဆရာဝန်အကြံပြုချက်အတိုင်း အကွာအဝေးတိုးပါ။
- လွယ်ကူစွာ ချေဖျက်နိုင်သော အစားအစာကို စားသုံးပြီး တစ်ရှူးပြုပြင်မှုအတွက် ပရိုတိန်းလုံလောက်စွာ ရရှိအောင်လုပ်ပါ။ ရေ လုံလောက်စွာ သောက်ပါ။
- ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း နာကျင်သက်သာဆေးနှင့် ပဋိဇီဝဆေးကို တိကျစွာ သောက်ပါ။ လက္ခဏာကောင်းလာသော်လည်း ကိုယ့်အလိုလို ဆေးရပ်မထားပါနှင့်။
- ချိန်းဆိုထားသည့် နောက်ဆက်တွဲစစ်ဆေးမှုများကို အမြဲလာရောက်ပါ။ အနာပျောက်ကင်းမှုနှင့် (တစ်ရှူးနမူနာပို့ထားပါက) ပတ်သက်ရာ သက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရလဒ်များကို အကဲဖြတ်ရန် ဖြစ်ပါသည်။
- ကင်ဆာလူနာများသည် ရေရှည်တစိုက်မတ်မတ် နောက်ဆက်တွဲစစ်ဆေးမှုများ လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။ အချို့တွင် ကီမိုကုသမှု သို့မဟုတ် ရေဒီယေးရှင်းကုသမှုကဲ့သို့ အထပ်မံကူညီကုသမှုများ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်ကုသမှုသို့ ဦးတည်စေသော ရောဂါများကို ကာကွယ်ခြင်း
Robotic Surgery သည် ခွဲစိတ်မှုတွင် အန္တရာယ်လျော့ချပြီး လုံခြုံရေးကို တိုးမြှင့်ပေးနိုင်သော်လည်း၊ အစမှတည်းက ရောဂါမဖြစ်စေရန် ကာကွယ်ခြင်းသည် အရေးအကြီးဆုံး လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပါသည်။
- နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်းကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ပါ။ အထူးသဖြင့် အသက်အရွယ်အလိုက် ကင်ဆာကာကွယ်ရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ ဥပမာ အသက် 50 နှစ်အထက် အမျိုးသားများတွင် PSA စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးများတွင် Pap smear စစ်ဆေးခြင်း
- အာဟာရဖိုင်ဘာမြင့်သော အစားအစာစားသုံးပြီး ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာများနှင့် အနီရောင်အသားကို အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်း လျော့ချပါ။ အူကင်ဆာအန္တရာယ် လျော့ချရန် ဖြစ်ပါသည်။
- ကိုယ်အလေးချိန်ကို ပုံမှန်အဆင့်တွင် ထိန်းပါ။ အဝလွန်ခြင်းသည် ရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် ကင်ဆာအချို့၏ အန္တရာယ်ကို တိုးစေနိုင်ပါသည်။
- တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး မိနစ် 150 ခန့် ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။
- ဆေးလိပ်ဖြတ်ပြီး အရက်သောက်သုံးမှုကို လျော့ချပါ။ ၎င်းတို့သည် ကင်ဆာအမျိုးမျိုး (အဆုတ်ကင်ဆာနှင့် ဦးခေါင်း-လည်ပင်းဒေသကင်ဆာ အပါအဝင်) ၏ အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းများဖြစ်ပါသည်။
- ဝမ်းဗိုက်နာတာရှည်ခြင်း၊ အဖုလက်ခံတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားပုံမမှန်ခြင်း စသည့် မမှန်ကန်မှုလက္ခဏာများရှိပါက ချက်ချင်း ဆရာဝန်ထံ သွားရောက်ပါ။ လက္ခဏာပြင်းထန်လာသည်အထိ မလွှတ်ထားပါနှင့်။
- မိသားစုတွင် ကင်ဆာသမိုင်းရှိသူများသည် ပုံမှန်လူများထက် ပိုမိုတင်းကျပ်သော စစ်ဆေးကင်ဆာရှာဖွေရေးအစီအစဉ်ကို ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်စီစဉ်သင့်ပါသည်။
FAQ : Robotic Surgery နှင့် ပတ်သက်သော မေးလေ့ရှိသည့် မေးခွန်းများ
Robotic Surgery သည် ရိုးရိုးကင်မရာခွဲစိတ်နည်းနှင့် ဘာကွာခြားသလဲ
အဓိကကွာခြားချက်မှာ ကိရိယာ၏ လှုပ်ရှားပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း ဖြစ်ပါသည်။ da Vinci Xi ကဲ့သို့ စက်ရုပ်စနစ်တွင် 360 ဒီဂရီ လှည့်နိုင်သော စက်အဆစ် (mechanical wrist) ပါရှိသော်လည်း ရိုးရိုးခွဲစိတ်ကင်မရာကိရိယာများတွင် ထောင့်လှည့်နိုင်မှု ကန့်သတ်ချက်များရှိပါသည်။ ထို့ပြင် စက်ရုပ်စနစ်မှ မြင်ရသောပုံရိပ်သည် အင်အားမြင့်ပုံကြီးချဲ့ 3D ဖြစ်သဖြင့် သွေးကြောများနှင့် အာရုံကြောများ၏ အသေးစိတ်ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နေရာကျဉ်းကျပ် သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသော နေရာများတွင် ခွဲစိတ်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းနှင့် ခွဲစိတ်နေရာမြင်ကွင်းကို တိုးမြှင့်ပေးနိုင်ပါသည်။
စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းက ရိုးရိုးနည်းထက် နာကျင်မှုနည်းပါသလား
ခွဲစိတ်အနာသည် 1–2 စင်တီမီတာခန့်သာ သေးငယ်ပြီး၊ ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်းတွင် အနာသည် 15–20 စင်တီမီတာအထိ ရှည်နိုင်သဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုမှာ သိသာထင်ရှားစွာ နည်းနိုင်ပါသည်။ သို့သော် နာကျင်မှုအဆင့်သည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ခွဲစိတ်ရာနေရာပေါ်လည်း မူတည်ပါသည်။
ဘယ်သူတွေက စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ရန် မသင့်လျော်နိုင်ပါသလဲ
နှလုံး သို့မဟုတ် အဆုတ်အခြေအနေ ပြင်းထန်၍ အချိန်ကြာမြင့်စွာ မေ့ဆေးပေးခြင်းကို မခံနိုင်သော လူနာများ၊ သို့မဟုတ် အဖုအရွယ်အစား အလွန်ကြီးပြီး စက်ရုပ်က မဝင်ရောက်နိုင်သည့် လူနာများသည် ဤနည်းလမ်းနှင့် မသင့်လျော်နိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် သွေးထွက်များ၍ ချက်ချင်းခွဲစိတ်ရန် လိုအပ်ပါက ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်းသည် အခြေအနေကို ပိုမြန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သဖြင့် ပိုမိုလုံခြုံနိုင်ပါသည်။ သင့်လျော်မှုကို ဆရာဝန်က တစ်ဦးချင်းအလိုက် အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်ပါသည်။
da Vinci Xi စနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်း၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် အခြားခွဲစိတ်နည်းများထက် မြင့်ပါသလား
ယေဘုယျအားဖြင့် ရိုးရိုးကင်မရာခွဲစိတ်နည်း သို့မဟုတ် ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်းထက် ကုန်ကျစရိတ်ပိုမြင့်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ သီးသန့်ကိရိယာများ အသုံးပြုရပြီး ထိန်းသိမ်းပြုပြင်စရိတ်လည်း မြင့်မားသော နည်းပညာဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ကုသစရိတ်သည် ခွဲစိတ်နည်းအချို့ထက် မြင့်နိုင်သော်လည်း လူနာသည် သင့်လျော်မှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို တစ်ဦးချင်းအလိုက် အကဲဖြတ်ရန် ဆရာဝန်နှင့် ဆေးရုံကို တိုင်ပင်သင့်ပါသည်။
စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ပြန်လည်နားနေကာလ ဘယ်လောက်ကြာပါသလဲ
လူနာအများစုသည် 2–4 ရက်အတွင်း အိမ်ပြန်နိုင်ပြီး 1–2 ပတ်အတွင်း ပေါ့ပါးသော လှုပ်ရှားမှုများ ပြန်လည်လုပ်နိုင်ပါသည်။ ပုံမှန်အလုပ်ပြန်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်လေ့ကျင့်ခန်း ပြန်လုပ်ခြင်းမှာ 3–4 ပတ်ခန့် စောင့်ရနိုင်ပြီး၊ ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ခွဲစိတ်မှု၏ ရှုပ်ထွေးမှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။ ဤသည်မှာ ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်းတွင် 6–8 ပတ်အထိ နားရန်လိုနိုင်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမြန်ပါသည်။
ကင်ဆာဖြစ်ပါက စက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် ရိုးရိုးနည်းလိုပဲ ကင်ဆာတစ်ရှူးကို အကုန်ဖယ်ရှားနိုင်ပါသလား
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အဖွဲ့အစည်းများစွာ၏ သုတေသနရလဒ်များအရ Robotic Surgery ၏ ကင်ဆာတစ်ရှူးကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားနိုင်မှုနှုန်း (Complete resection rate) သည် ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်း သို့မဟုတ် ရိုးရိုးကင်မရာခွဲစိတ်နည်းနှင့် အဓိကအားဖြင့် ကွာခြားမှုမရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားပါသည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် ဥပမာ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာတွင် စက်ရုပ်၏ တိကျမှုက ဆရာဝန်ကို အနီးဝန်းကျင်တစ်ရှူးများနှင့် အာရုံကြောများကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်စေပြီး၊ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လူနာ၏ ဘဝအရည်အသွေးအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုကောင်းများ ရရှိစေနိုင်ပါသည်။
ဤစနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဆေးရုံမှာ ဘယ်လောက်ကြာ နေရပါသလဲ
ဆေးရုံတွင် နေရမည့်ကာလသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ခွဲစိတ်မှု၏ ရှုပ်ထွေးမှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် စက်ရုပ်စနစ်ဖြင့် ခွဲစိတ်သော လူနာများသည် ဖွင့်ခွဲစိတ်နည်းထက် ဆေးရုံနေချိန် 30–50% ခန့် ပိုတိုနိုင်ပါသည်။ အချို့လူနာများတွင် ခွဲစိတ်မှု မရှုပ်ထွေးပါက 1–2 ညသာ နေရနိုင်ပါသည်။
Bangkok Hospital သည် ခေတ်မီ da Vinci Xi စက်ရုပ်စနစ် Robotic Surgery နည်းပညာဖြင့် လူနာများကို စောင့်ရှောက်ရန် အဆင်သင့်ရှိပြီး၊ အထွေထွေခွဲစိတ်၊ ကင်ဆာဗေဒ၊ ဆီးလမ်းကြောင်း၊ နာရီဗေဒ (gynecology) နှင့် နား-လည်ချောင်း-နှာခေါင်း အပါအဝင် မျိုးစုံသော အထူးပြုခွဲစိတ်ဆရာဝန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ထိုဆရာဝန်များသည် ထုတ်လုပ်သူထံမှ စက်ရုပ်စနစ် အသုံးပြုမှုကို တိုက်ရိုက်လေ့ကျင့်သင်ကြားပြီးသားဖြစ်သလို၊ ရှုပ်ထွေးခွဲစိတ်လူနာများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ စောင့်ရှောက်ခဲ့သော အတွေ့အကြုံရှိသည့် သူနာပြုအဖွဲ့နှင့် မေ့ဆေးဆရာဝန်အဖွဲ့လည်း ရှိပါသည်။ သင် သို့မဟုတ် သင်ချစ်ခင်သူတစ်ဦးက ခွဲစိတ်ကုသမှုလိုအပ်သော ရောဂါနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပါက စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက်နောက်ကျသွားအောင် မလုပ်ပါနှင့်။ သင့်လျော်သော အကဲဖြတ်မှုရရှိရန် ကျွမ်းကျင်အထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသော ကုသမှုလမ်းကြောင်းကို ပူးပေါင်းစီစဉ်ပါ။
