နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါအကြောင်းပြောလာရင် လူအများစုက ကိုယ်နဲ့မသက်ဆိုင်သလို ထင်ကြပေမယ့် အမှန်တကယ်တော့ ဒီရောဂါက အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အကြောင်းရင်းတွေက နှလုံးရောဂါနှင့် နှလုံးသွေးကြောရောဂါများကြောင့် ဖြစ်ခြင်း၊ မူလရောဂါများဖြစ်တဲ့ သိုင်းရွိုက်အလွန်လုပ်ဆောင်မှု (Hyperthyroidism) စတာတွေကြောင့် ဖြစ်ခြင်းအပြင် နေထိုင်မှုပုံစံ၊ ပတ်ဝန်းကျင်အချက်အလက်များ၊ မျိုးရိုးဗီဇတို့လည်း ဒီရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ရောဂါပြင်းထန်လာပါက ရုတ်တရက်သေဆုံးမှုအထိ ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို သတိထားသိရှိနေခြင်းက အရေးကြီးတဲ့အရာဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိမှာ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါရှိသူတွေကို အများဆုံးတွေ့ရပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် 70% လောက်ရှိပါတယ်။ ထို့အပြင် မူလရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် ဆေးအချို့သောက်သုံးနေသူများလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ယခင်ဒေတာအရ ထိုင်းလူမျိုး 1,000 ဦးတွင် နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါကို 40 ဦးခန့် တွေ့နိုင်ပြီး အရေအတွက်တိုးလာသည့်လမ်းကြောင်းရှိနေပါတယ်။ အများအားဖြင့် အသက် 65 နှစ်နှင့်အထက် အသက်ကြီးသူများတွင် တွေ့ရသော်လည်း လူတိုင်းမှာလည်း နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါဆိုတာဘာလဲ
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါသည် နှလုံး၏ လျှပ်စစ်သင်္ကေတ (Electrical impulse) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သင်္ကေတပို့ဆောင်ခြင်းတွင် မမှန်ကန်မှုရှိခြင်း၊ သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးလုံးပေါင်းစည်းပြီး မမှန်ကန်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါရှိသူမှာ ယခင်ထုံးစံထက် နှလုံးခုန်နှုန်းက နှေး သို့မဟုတ် မြန်လာပြီး အောက်ပါကဲ့သို့ နှလုံးခုန်ပုံစံမမှန်ကန်မှုများ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
- နှလုံးခုန်နှေးမမှန်ခြင်း ဆိုသည်မှာ တစ်မိနစ်လျှင် 60 ကြိမ်အောက်
- နှလုံးခုန်မြန်မမှန်ခြင်း ဆိုသည်မှာ တစ်မိနစ်လျှင် 100 ကြိမ်ကျော်
- နှလုံးခုန်မညီမညာခြင်း ဥပမာ ခဏခုန်ပြီး ခဏရပ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မြန်တာနှင့် နှေးတာ အလှည့်ကျ ဖြစ်ခြင်း
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါက ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ
လူအများစုက နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းက ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားကြပါတယ်။ ဒီမမှန်ကန်မှုဟာ နေထိုင်မှုပုံစံတစ်ခုတည်းကြောင့်သာ မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ် အပါအဝင်
- နှလုံးနှင့် သွေးကြောရောဂါများ အပါအဝင် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ နှလုံးကြွက်သားနံရံ ထူလာမှု မမှန်ကန်ခြင်းရောဂါ၊ မွေးရာပါနှလုံးချို့ယွင်းရောဂါ၊ သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ရောဂါ၊ နှလုံးအဆို့ရှင်မမှန်ကန်ခြင်းရောဂါ
- မူလရောဂါများ အပါအဝင် သိုင်းရွိုက်အလွန်လုပ်ဆောင်မှု (Hyperthyroidism)၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ အဝလွန်ရောဂါ၊ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ပျက်ကွက်မှု၊ ဟောက်သံထွက်ခြင်းနှင့် အိပ်ချိန်အသက်ရှုရပ်တန့်ခြင်း (Sleep apnea) စသည်တို့
- အအေးမိဆေးအချို့တွင် ပါဝင်သော pseudoephedrine ကြောင့် (နှလုံးကို လှုံ့ဆော်作用ရှိ)
- ကဖိန်းပါဝင်သော အချိုရည်များ အပါအဝင် လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီ၊ အအေးဖျော်ရည် (Soda)၊ စွမ်းအင်မြှင့်သောက်စရာ (Energy drink) နှင့် အရက်
- အမ်ဖက်တမင်း (Amphetamine) ပါဝင်သော မူးယစ်ဆေးအချို့
- ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ဆေး တွင် sibutramine ပါဝင်ခြင်း
- မျိုးရိုးဗီဇ
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘယ်လိုလဲ
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါ၏ လက္ခဏာတွေ့ရပြီး ချက်ချင်း ဆရာဝန်ကို သွားတွေ့သင့်သော အခြေအနေများ အပါအဝင်
- နှလုံးခုန်ထိတ်လန့်ခြင်း (palpitation) မမှန်ကန်ခြင်း
- မူးဝေကာလျော့သလိုဖြစ်ခြင်း
- မျက်စိမိုက်ခြင်း
- မေ့လဲခြင်း
- လည်ချောင်းတက်တင်းကျပ်ခြင်း၊ လျှာမထိန်းနိုင်သလိုဖြစ်ခြင်း
- ရင်ဘတ်တင်းကျပ်နာကျင်ခြင်း
- ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အားမရှိခြင်း
- လှဲအိပ်၍ မရခြင်း
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါကို အတည်ပြုစစ်ဆေးရန် နည်းလမ်းတွေက ဘာတွေလဲ
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို စစ်ဆေး၍ အတည်ပြုရန် နည်းလမ်းများ အမျိုးမျိုးရှိပါတယ် အပါအဝင်
- နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်း စစ်ဆေးခြင်း ECG (Electrocardiogram) သည် အချိန်တိုင်းလက္ခဏာရှိနေသူများအတွက် သင့်တော်
- လျှပ်စစ်သင်္ကေတမှတ်တမ်းတင်ကိရိယာ 24 – 48 နာရီ (Holter Monitoring 24 – 48 hr.) သည် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းတိုတောင်းသောအချိန်ကာလတွေ ဖြစ်ပေါ်ပေမယ့် နေ့တိုင်းနီးပါး မကြာခဏဖြစ်သူများအတွက် သင့်တော်
- သယ်ဆောင်နိုင်သော လျှပ်စစ်သင်္ကေတမှတ်တမ်းတင်ကိရိယာ (Event Recorder) သည် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းမကြာခဏမဟုတ်ဘဲ တစ်လလျှင် 1 – 2 ကြိမ်လောက်သာ ဖြစ်သူများအတွက် သင့်တော်။ ကိရိယာသည် အချိန်တိုအတွင်း မှတ်တမ်းတင်ပြီး ခလုတ်နှိပ်ကာ နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းမှတ်တမ်းကို ဆေးရုံသို့ ပို့နိုင်သည်
- ရင်ဘတ်အရေပြားအောက်တွင် ကိရိယာထည့်သွင်း၍ လျှပ်စစ်သင်္ကေတမှတ်တမ်းတင်ကိရိယာ (Implantable Loop Recorder) သည် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းမကြာခဏမဖြစ်သူများအတွက် သင့်တော်။ ရင်ဘတ်ဘယ်ဘက်တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုမည်
- နှလုံးသွေးကြောကတ်သယ်တာ (cardiac catheter) ဖြင့် နှလုံးအတွင်း မမှန်ကန်သော လျှပ်စစ်သင်္ကေတကို စစ်ဆေးခြင်း (EP Study) သည် အထက်ပါ စစ်ဆေးမှုများဖြင့် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို မတွေ့နိုင်သော အခြေအနေများတွင် အသုံးပြုမည်
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို ကုသရန် လမ်းညွှန်များ
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကုသမှုသည် လူနာမှာ ဘယ်အမျိုးအစားသော နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါဖြစ်နေသလဲအပေါ် အဓိကမူတည်ပါတယ် အပါအဝင်
- နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းဆန့်ကျင်ဆေး ပေးခြင်း
- နှလုံးကို လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ပေးခြင်းဖြင့် ပုံမှန်ခုန်နှုန်းသို့ ပြန်လာစေရန်
- အထူးကတ်သယ်တာဖြင့် နှလုံးလျှပ်စစ် Ablation ပြုလုပ်ခြင်း (ပေါင်ခြံရှိ သွေးပြန်ကြောမှတစ်ဆင့် ထည့်သွင်း)
- နှလုံးခုန်နှိုးစက် (Pacemaker) ကို လူနာ၏ နှလုံးခုန်နှုန်း အလွန်နှေးမမှန်သော အခြေအနေတွင် ထည့်သွင်းသည်။ အမျိုးအစား 2 မျိုးဖြစ်ပြီး အခန်းတစ်ခန်းနှိုးစက်နှင့် အခန်းနှစ်ခန်းနှိုးစက် ဖြစ်သည်။ ဘယ်ကိရိယာကို ထည့်သွင်းမလဲဆိုတာ လူနာအခြေအနေအပေါ် အဓိကမူတည်သည်။ ဘက်ထရီအသုံးခံချိန်သည် 10 နှစ်အထက်ဖြစ်နိုင်ပြီး MRI စက်ဝင်နိုင်သည်
- အလိုအလျောက် နှလုံးရှော့ခ်ကိရိယာ သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ကိရိယာ (AICD) ကို နှလုံးအောက်ခန်း (ventricle) ခုန်နှုန်းအလွန်မြန်မမှန်သော လူနာများတွင် အသုံးပြုသည်။ နှလုံးက မြန်ဆန်စွာ ပုံမှန်ခုန်နှုန်းသို့ မပြန်လာပါက သေဆုံးနိုင်သည်။ ဘက်ထရီအသက်တမ်းသည် 7 – 8 နှစ်အထက်ဖြစ်နိုင်သည်။ ဒီကိရိယာ၏ အားသာချက်က အိမ်မှာနေရင်း နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းဖြစ်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိလာပါက ကိရိယာက အလိုအလျောက် နှလုံးကို ရှော့ခ်ပေး၍ လူနာကို ပြန်လည်အာရုံပြန်လာစေသည်
နှလုံးခုန်နှိုးစက် (Pacemaker) ဆိုတာဘာလဲ
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို ကုသနိုင်တာမှာ နှလုံးခုန်နှိုးစက် (Pacemaker) ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းသည် ဘက်ထရီဖြင့် အလုပ်လုပ်သော အီလက်ထရွန်းနစ်ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး နှလုံးခုန်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးရန် အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။ ပုံမှန်ထက် နှလုံးခုန်နှေးနေခြင်း သို့မဟုတ် ခဏတာ နှလုံးရပ်သွားခြင်း (နှလုံးက သွေးကို ကိုယ်ခန္ဓာအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ မပို့နိုင်တော့ခြင်း) ကို ကုသရန် အသုံးပြုသည်
နှလုံးခုန်နှိုးစက် (Pacemaker) အမျိုးအစား ဘယ်နှစ်မျိုးရှိပြီး တစ်မျိုးချင်းစီရဲ့ အားသာချက်က ဘာလဲ
နှလုံးခုန်နှိုးစက် (Pacemaker) ကို 2 အမျိုးအစား ခွဲထားပါတယ် အပါအဝင်
ယာယီနှလုံးခုန်နှိုးစက် (Temporary Pacemaker)
အမျိုးအစား 2 မျိုးရှိပါတယ်
- အရေပြားပေါ်မှ ယာယီနှလုံးခုန်နှိုးစက် (Transcutaneous Pacemaker) သည် ကိုယ်ခန္ဓာပြင်ပတွင်ရှိပြီး လျှပ်ကူးပြား (electrode) ကို ရင်ဘတ်ဘယ်ဘက် ရှေ့ဘက်နှင့် နောက်ဘက်တွင် ကပ်ထားသည်။ အားသာချက်မှာ အသုံးပြုလွယ်ကူ၍ အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် သင့်တော်
- သွေးပြန်ကြောမှတစ်ဆင့် ယာယီနှလုံးခုန်နှိုးစက် (Transvenous Pacemaker) သည် ကိရိယာကို ကိုယ်ခန္ဓာပြင်ပတွင်ထားသော်လည်း electrode ကြိုးကို သွေးပြန်ကြောမှတစ်ဆင့် ညာဘက်နှလုံးအောက်ခန်းသို့ ထည့်၍ နှလုံးခုန်စေရန် လှုံ့ဆော်သည်။ အားသာချက်မှာ နှလုံးကို လှုံ့ဆော်ရာတွင် တိတိကျကျ နေရာမှန်သို့ သင်္ကေတပို့နိုင်ခြင်း
အမြဲတမ်းနှလုံးခုန်နှိုးစက် (Permanent Pacemaker)
ဆိုသည်မှာ Pacemaker ထည့်သွင်းစိုက်ခြင်း ဖြစ်ပြီး နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်က ချိုင်းရိုးအောက် ရင်ဘတ်ပိုင်းကို ခွဲစိတ်ဖွင့်ကာ နှလုံးလျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်ကြိုးကို သွေးပြန်ကြောမှတစ်ဆင့် နှလုံးအတွင်းနံရံသို့ ထည့်သွင်းပြီး ကိရိယာနှင့် ချိတ်ဆက်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် နှလုံးခုန်နှေးခြင်း သို့မဟုတ် မညီမညာခုန်ခြင်းကို ဖြေရှင်းပေးသည်။ အားသာချက်မှာ အန္တရာယ်အနိမ့်၊ အနာပျောက်ပြီးနောက် ပုံမှန်ဘဝသို့ ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်ခြင်း
Pacemaker ထည့်သွင်းပြီးနောက် ဘာတွေလိုက်နာသင့်သလဲ
- Pacemaker ထည့်သွင်းပြီးနောက် ဆရာဝန်က ကိရိယာအလုပ်လုပ်မှုနှင့် လူနာ၏ နှလုံးခုန်မှုကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် ဆေးရုံတွင် နားနေဖို့ လိုအပ်သည်
- အနာခြောက်ပြီးပြည့်စုံလာသည်အထိ အနာကို ရေမထိစေရန် သတိထားပါ။ အနည်းဆုံး 2 ပတ်ခန့် ကြာနိုင်သည်
- နှလုံးခုန်နှိုးစက် ထည့်သွင်းထားသောဘက်လက်ကို အနည်းဆုံး 2 လကြာ လက်မလှန်မမြှောက်ရန် သို့မဟုတ် လက်အသုံးပြုမှုကို ရှောင်ရှားရန်
- အလေးမပင့်ပါနှင့်၊ အားစိုက်လုပ်ရသော လှုပ်ရှားမှုများကို 2 လကြာ ရှောင်ရန်
- နှလုံးခုန်နှိုးစက် အလုပ်လုပ်မှုကို စစ်ဆေးရန် ချိန်းဆိုထားသည့်အတိုင်း ဆရာဝန်ကို အမြဲသွားတွေ့ရန်
- ကုသမှုခံယူရန် သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှုခံယူရန် လိုအပ်ပါက နှလုံးလျှပ်စစ်နှိုးစက် ထည့်ထားကြောင်းကို ဆရာဝန်အား အမြဲတမ်း အသိပေးရန်
- လေယာဉ်စီးရပါက သံလိုက်/သတ္တုစစ်ဆေးကိရိယာ ဖြတ်သန်းရာတွင် အမှုထမ်းများကို အမြဲတမ်း အသိပေးရန်
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်မလဲ
- ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ—တစ်နေ့ 45 မိနစ်/နေ့၊ တစ်ပတ် 3 – 5နေ့/ပတ်
- အာဟာရ 5 မျိုးစုံ ပြည့်စုံစွာ စားသုံးပါ
- ချို၊ ဆီပြန်၊ ငန်များကို မလွန်ကဲစွာ မစားပါနှင့်
- နှလုံးကို လှုံ့ဆော်作用ရှိသော အစားအစာနှင့် အချိုရည်များကို ရှောင်ပါ
- အိပ်ရေးဝအောင် အနားယူပါ—တစ်နေ့ 6 – 8 နာရီ/နေ့
- အလွန်အကျွံ စိတ်ဖိစီးမှုမဖြစ်စေရန်
- နှလုံးကျန်းမာရေးကို နှစ်စဉ် စစ်ဆေးပါ
- မူလရောဂါရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်လိုက်ပါ စောင့်ကြည့်ကုသပါ
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဆေးရုံ
နှလုံးခုန်မမှန်ဆိုင်ရာ ကလိနစ် Bangkok Hospital Heart Hospital သည် နှလုံးခုန်စည်းချက်မမှန်ကန်မှု အမျိုးမျိုးကို စောင့်ရှောက်ကုသရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် နှလုံးအတွင်း မမှန်ကန်သော ခုန်ခြင်း၏ မူလနေရာကို လျှပ်စစ် Ablation ဖြင့် ကုသခြင်း၊ နှလုံးလျှပ်စစ်နှိုးစက် ထည့်သွင်းခြင်းနှင့် နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါကို ထောင့်စုံမှ ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှုရှိပါတယ်။ အတွေ့အကြုံကြွယ်ဝသော ဆရာဝန်အဖွဲ့၊ စံနှုန်းမီနှင့် ခေတ်မီကိရိယာများ၊ ထိရောက်သောကုသမှုအတွက် ပြည့်စုံသော သူနာပြုအဖွဲ့နှင့် မျိုးစုံပညာရပ်ပေါင်းစည်းအဖွဲ့တို့ အဆင်သင့်ရှိနေပြီး နှလုံးကျန်းမာရေးကို ရေရှည်ခိုင်မာစေမည် ဖြစ်ပါတယ်
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်
Dr..Yossavee Ukkayagorn နှလုံးရောဂါ အထူးကု အတွင်းဆေးဆရာဝန် Bangkok Hospital Heart Hospital
မိမိကိုယ်တိုင် ချိန်းဆိုရန် ဒီမှာနှိပ်ပါ
နှလုံးခုန်မမှန်ကုသမှုနှင့် နှလုံးခုန်နှိုးစက် ပက်ကေ့ဂျ်
နှလုံးခုန်မမှန်ကုသမှုနှင့် နှလုံးခုန်နှိုးစက် ပက်ကေ့ဂျ်
ဆောင်းပါးအကျဉ်းချုပ်
နှလုံးခုန်မမှန်ရောဂါသည် သွေးလည်ပတ်မှုစနစ်ကို သက်ရောက်စေပြီး လစ်လျူရှုထားပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။ မိမိတွင် မမှန်ကန်သော လက္ခဏာများကို သတိပြုစောင့်ကြည့်ခြင်း၊ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်အလက်များကို လျှော့ချရန် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အထူးကုဆရာဝန်ထံ သင့်တော်ချိန်မီ စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်းတို့သည် မှန်ကန်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ပြီး ကုသမှုအစီအစဉ်ကို တိတိကျကျ ချမှတ်နိုင်ရန် အရေးကြီးသော သော့ချက်များဖြစ်ပါတယ်
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQ)
1. နှလုံးခုန် “တုတ်တုတ်” မြန်မမှန်ခြင်းက အန္တရာယ်ရှိလား
လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ဘဲ နှလုံးခုန် “တုတ်တုတ်” လို့ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်ထိတ်လန့်ပြီး ရုတ်တရက်မြန်သွားခြင်းရှိပါက နှလုံးလျှပ်စစ်သင်္ကေတ လမ်းကြောင်းလွဲ (short circuit) ဖြစ်နေသည့် သတိပေးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် မေ့လဲခြင်း မဖြစ်မီ နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်း (ECG) စစ်ဆေးရန် ချက်ချင်း ဆရာဝန်ထံ သွားရောက်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်
2. နှလုံးတုန်တက်ခြင်းက ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ
နှလုံးတုန်တက်သလိုခံစားရခြင်းသည် စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ရေးမဝခြင်း၊ ကဖိန်းပမာဏများများ သောက်သုံးခြင်းတို့နှင့် ဆက်နွယ်နေတတ်ပြီး သို့မဟုတ် နှလုံးအတွင်း လျှပ်စစ်မူလနေရာတစ်ခုက သင့်ချိန်မတိုင်မီ သင်္ကေတကို ထုတ်လွှတ်လာခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ထိုအခါ နှလုံးခုန်က တစ်ချက်လွဲသလို သို့မဟုတ် တုန်တက်သလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်
3. နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို မိမိဘာသာ အခြေခံအားဖြင့် ဘယ်လိုပြုလုပ်ရမလဲ
နှလုံးခုန်ထိတ်လန့်နေချိန်မှာ လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့ နေရာမှာ ထိုင်နားပြီး အသက်ရှုကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နှေးနှေး လုပ်ပါ။ လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီကို ရပ်ပါ။ လက္ခဏာက 10-15 မိနစ်အတွင်း မကောင်းမွန်လာပါက သို့မဟုတ် မျက်စိမိုက်ခြင်းပါ တွဲပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း သွားပါ။ မိမိဘာသာ ဆေးဝယ်သောက်ခြင်း မပြုလုပ်သင့်ပါ
4. Pacemaker ထည့်ပြီးနောက် လေယာဉ်စီးနိုင်ပါသလား
နှလုံးခုန်နှိုးစက် ထည့်သွင်းထားသူများသည် ပုံမှန်အတိုင်း လေယာဉ်စီးနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် လုံခြုံရေးစစ်ဆေးရာနေရာ (Security Check) ကို ဖြတ်သန်းရချိန်တွင် အမှုထမ်းများအား အသိပေးပြီး Pacemaker ထည့်ထားသည့် လူနာအမှတ်အသားကတ်ကို ပြသသင့်ပါတယ်။ ထို့နောက် တံခါးမက်ဂနက် ဖြတ်သန်းခြင်းအစား လက်ကိုင်သတ္တုစစ်ဆေးကိရိယာ (Hand-held Metal Detector) ဖြင့် စစ်ဆေးပေးရန် တောင်းဆိုသင့်ပါတယ်
