သင့်နှလုံးခုန်နှုန်း ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ မြန်လာသောအခါတွင် ကျေနပ်မနေသင့်ပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်က ပုံမှန်မဟုတ်တာကို ညွှန်ပြနိုင်လို့ပါ။ ဒါမှမဟုတ် အမျိုးမျိုးသောရောဂါတွေရှိနိုင်တာကြောင့် သတိထားပြီး နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ပြသသင့်ပါတယ်။ ဒါမှ အချိန်မနှောင်းခင် စနစ်တကျ ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။
နှလုံးခုန်မြန်တာကို ရင်းနှီးတယ်။
နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း။ ပုံမှန်ထက် နှလုံးခုန်မြန်တဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုပါ။ သာမာန်အားဖြင့် နှလုံးခုန်နှုန်းက များသည်။ တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ် ၆၀ မှ ၁၀၀ ခုန်သော်လည်း နှလုံးခုန်နှုန်းသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ် ၁၀၀ နှင့်အထက်ဆိုလျှင် ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်သည်ဟု ယူဆပါသည်။ သတိပြုရမည့်အချက်များမှာ- နှလုံးခုန်နှုန်းက ပုံမှန်စည်းချက်ရှိတယ်။ သင့်နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် နှေးပါက၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်ခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။
နှလုံးခုန်မြန်စေသော အကြောင်းရင်းများ
နှလုံးခုန်မြန်စေသော အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားထားပါသည်။
- နှလုံးနှင့် သွေးကြောများ ပြင်ပ အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည့်
- ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း။
- သွေးအမြောက်အများ ဆုံးရှုံးရသည့် အခြေအနေမှာ သွေးအားနည်းခြင်း ဖြစ်သည်။
- လုံလောက်စွာ အနားယူခြင်း၊ အိပ်ယာထနောက်ကျခြင်း၊ လုံလောက်စွာ အိပ်မပျော်ခြင်း။
- ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း၊ ဖျားခြင်း။
- hyperthyroidism (Thyrotoxicosis) သည် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း၏ လွန်ကဲသော အခြေအနေဖြစ်သည်။ (hyperthyroidism)
- ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းအရည်များ အများအပြားထွက်ခြင်း။
- Obstructive Sleep Apnea ( OSA)
- အချို့သောဆေးဝါးများသောက်ခြင်း။
- နှလုံးကို လှုံ့ဆော်ပေးသော ဆေးဝါးများ အသုံးပြုခြင်း။
- လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီ၊ အချိုရည်များနှင့် အားဖြည့်အချိုရည်များကဲ့သို့ နှလုံးလှုံ့ဆော်ပေးသည့် အဖျော်ယမကာများ သောက်သုံးပါ။ အရက်သောက်ခြင်း စသည်တို့၊
- နှလုံးနှင့် သွေးကြောများအတွင်းရှိ အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည့်
- စူးရှသော myocardial infarction
- နှလုံးကြွက်သားနံရံသည် ပုံမှန်မဟုတ်စွာ ထူလာသည်။
- မွေးရာပါနှလုံးရောဂါ
- နှလုံးအဆို့ရှင်ရောဂါ
- သွေးတိုး
- Supraventricular Tachycardia – SVT သို့မဟုတ် Wolff Parkinson White Syndrome – WPW နှင့် Atrial Fibrillation – AF ကဲ့သို့သော နှလုံးလျှပ်စစ်ပတ်လမ်း ပြတ်တောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ရသည့် အခြေအနေများ ။
နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်ခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။
နှလုံးခုန်နှုန်းသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ်ရေ 100 ထက်ကျော်လွန်နေပါက ၊ သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ရစ်သမ်ရှိနေပါက ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်နှုန်း (Cardiac Arrhythmia) ကို ညွှန်ပြနိုင်သည် ။
- နှလုံးသည် နှလုံး၏အပေါ်ပိုင်းအခန်းများတွင် လျင်မြန်စွာနှင့် ပုံမမှန်ခုန်သည်။ atria ၏ ECG တွင် မူမမှန်ခြင်းမှ (Supraventricular Tachycardia – SVT) ။ ဒါက နှလုံးခုန်နှုန်းကို တိုးလာစေတယ်။ အချိန်အများစုတွင် နှလုံးခုန်နှုန်းသည် တစ်မိနစ်လျှင် 150 beats ထက်များလေ့ရှိသည်။
- နှလုံး၏ ventricles များတွင် မူမမှန်ခြင်းမှ Ventricular tachycardia (VT) ။ ဒါက နှလုံးခုန်နှုန်းကို တိုးလာစေတယ်။
- နှလုံးဓာတ် မှန်သည် ပုံမှန်ထက် ပိုမြန်ခြင်းကြောင့် နှလုံးခုန်နှုန်း ပုံမှန်ထက် ပိုမြန်ခြင်း (Sinus Tachycardia) ။ ဒါက နှလုံးခုန်နှုန်းကို တိုးလာစေတယ်။ များသောအားဖြင့် နှလုံးခုန်နှုန်းသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ် ၁၅၀ ထက် မပိုပေ။
နှလုံးခုန်မမှန်တဲ့ လက္ခဏာတွေကို စောင့်ကြည့်ပါ။
- ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်ခြင်း။
- မူးဝေခြင်း၊ ပေါ့ပါးခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း။
- ရင်ဘတ်အောင့်တယ်။
- ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အားအင်မရှိခြင်း၊ ပုံမှန်ထက် ပိုပင်ပန်းခြင်း။
- အသက်ရှုကြပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း။
- လမ်းလျှောက်ရင် လေထဲကျသွားသလို ခံစားရတယ်။
နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းကို စစ်ဆေးပါ။
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း၏ ရောဂါရှာဖွေခြင်း။ နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်သည် လူနာ၏အသေးစိတ်မှတ်တမ်းကို ယူပါမည်။ ထို့နောက် လူနာအား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ မူမမှန်စစ်ဆေးရန် သွေးစစ်ခြင်း။ နှလုံးခုန်နှုန်း မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးရန် ကိရိယာများကို အသုံးပြုပါ။ ရှင်းလင်းသော စာမေးပွဲရလဒ်များအတွက်၊
- electrocardiogram (12-Lead Electrocardiography၊ ECG သို့မဟုတ် EKG) သည် နှလုံး၏ စံစမ်းသပ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံးအတွင်း လျှပ်စစ်လှုပ်ရှားမှုကို တိုင်းတာသည်။ ချက်ချင်းစစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။ ဆေးရုံမရောက်မီ အချိန်အတော်ကြာ နှလုံးခုန်ရပ်သွားသော လူနာများအတွက် သင့်တော်ပါသည်။ ပြီးတော့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာမပြတဲ့လူတွေအတွက် နှစ်စဉ် နှလုံးကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။
- 24 – 48 နာရီ ဆက်တိုက် နှလုံးခုန်နှုန်း မှတ်တမ်းတင်ခြင်း (Holter Monitoring) သည် တစ်နေ့လျှင် 24 – 48 နာရီ လျှပ်စစ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ရန် အသုံးပြုသည့် သေးငယ်သော ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူနာသည် ၎င်းတို့နှင့်အတူ အချိန်တိုင်း အသံဖမ်းစက်ကို ဝတ်ဆင်မည်ဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာမပြသော်လည်း စက်သည် နှလုံးခုန်နှုန်း မူမမှန်မှုများကို သိရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း သို့မဟုတ် နေ့တိုင်းနီးပါး နှလုံးခုန်မမှန်သော လူနာများအတွက် သင့်တော်ပါသည်။
- အိတ်ဆောင်နှလုံးခုန်နှုန်း အသံဖမ်းစက် (Event Recorder) ဆဲလ်ဖုန်းနှင့်တူသော အီလက်ထရောနစ် ဓာတ်မှန်ရိုက်စက်။ လူနာတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားရပါက ကိရိယာကို ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် ထားကာ မှတ်တမ်းတင်ခလုတ်ကို နှိပ်ပါ။ စက်သည် ရောဂါလက္ခဏာများအတွင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းအား မှတ်တမ်းတင်ပြီး သတင်းအချက်အလတ်များကို အိမ်တွင်းလိုင်းမှတစ်ဆင့် ဆေးရုံသို့ ပေးပို့သည်။ ဆရာဝန်က အသေးစိတ်ရောဂါရှာဖွေဖို့ ဤနည်းလမ်းသည် မကြာခဏ နှလုံးခုန်မမှန်သော လူနာများအတွက် သင့်လျော်သည်။ တစ်လလျှင် ၂-၃ ကြိမ်ခန့်၊ ကန့်သတ်ချက်မှာ မူးမေ့လဲပြီး နှလုံးခုန်မမှန်သော လူနာများကို ဤနည်းဖြင့် စစ်ဆေးရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
- စိုက်နိုင်သော ကွင်းဆက်အသံဖမ်းစက် (ILR) သည် သေးငယ်ပြီး USB Flash Drive နှင့်တူသည်။ ဆရာဝန်သည် ၎င်းကို ရင်ဘတ်၏ဘယ်ဘက်အခြမ်းရှိ အရေပြားအောက်တွင် ထည့်သွင်းပေးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် စက်သည် သင့်နှလုံးခုန်နှုန်းကို အဆက်မပြတ် မှတ်တမ်းတင်သည်။ ၎င်းသည် ယခင်က ပရိုဂရမ် မမှန်မကန်ဖြစ်နေစဉ် သို့မဟုတ် လူနာအလိုရှိသည့်အခါမှသာ ECG များကို စုဆောင်းသည်။ မကြာခဏ နှလုံးခုန်မမှန်သော လူနာများအတွက် သင့်လျော်သော်လည်း လက္ခဏာများမှာ ပြင်းထန်စွာ သတိလစ်သွားသော လူနာများ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
- ပြေးစက်ပေါ်တွင် လမ်းလျှောက်ခြင်းဖြင့် နှလုံးကြံ့ခိုင်မှုကို တိုင်းတာခြင်း (EST: Exercise Stress Test) သည် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ် ပြေးစက် ပေါ်တွင် လမ်းလျှောက်ခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ် ပုံမမှန်ခြင်းကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် ECG မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ပါဝင်ပါသည်။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်တုန်ခြင်းဝေဒနာရှင်များအား အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် သင့်တော်ပါသည်။ ၎င်းသည် စူးရှသော myocardial infarction ကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင်လည်း ကူညီပေးနိုင်သည်။
- ကြိမ်နှုန်းမြင့် ပဲ့တင်သံလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ နှလုံးကို စစ်ဆေးခြင်း။ (Echocardiogram) သည် နှလုံးကြွက်သားများနှင့် နှလုံးအဆို့ရှင်များ၏ အရွယ်အစား၊ ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် အပြုအမူများအပါအဝင် နှလုံးဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ထူထဲသော နှလုံးနံရံများ၊ နှလုံးအဆို့ရှင်များ ကျယ်လာခြင်း၊ ကျဉ်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးအဆို့ရှင်များ ယိုစိမ့်ခြင်းကဲ့သို့သော နှလုံး၏ မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးရန်။ နှလုံးသွေးကြောပေါက်ခြင်း စသည်တို့၊
- နှလုံးဓာတ် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း။ (Electrophysiology Study) သည် နှလုံးခုန်နှုန်း မူမမှန်မှုကို ရှာဖွေရန် နှလုံး၏ လျှပ်စစ်စီးကူးမှုကို စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆရာဝန်သည် နှလုံးအတွင်းရှိ လျှပ်စစ်စနစ်အား စစ်ဆေးပြီး အကြောင်းရင်းမှန်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ပုံမမှန်ခြင်းကို လှုံ့ဆော်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အထက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် မတွေ့နိုင်သော လူနာများအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။
နှလုံးခုန်နှုန်း ကုသခြင်း။
နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်မှ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက်၊ ဆရာဝန်သည် လူနာတစ်ဦးစီအတွက် သင့်လျော်သော ကုသမှုရွေးချယ်စရာများကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊
- နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ချိန်ညှိရန် ဆေးဝါးအသုံးပြုခြင်း။ (Antiarrhythmic Drug) သည် ပုံမှန်အဆင့်နှင့် နီးစပ်သည်။ နောက်တဖန်ပြန်မဖြစ်စေရန်။ ရှုပ်ထွေးမှုများကို လျှော့ချပါ။ သေဆုံးစေသော အကြမ်းဖက်မှုများကို လျှော့ချပါ။
- Electrical Cardioversion သည် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ပုံမှန်နှုန်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေ ပါသည် ။ ရှုပ်ထွေးမှုများကို လျှော့ချရန် သေဆုံးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပါ။
- Radiofrequency ablation ဖြင့် ပုံမမှန်ခြင်းကို ကုသခြင်း။ (Radiofrequency Catheter Ablation, RFCA) ဆရာဝန်သည် နှလုံးတွင်းရှိ မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးရန် နှလုံးပိုက်ကို အသုံးပြုပါမည်။ ထို့နောက် နှလုံးအတွင်းရှိ ပုံမှန်မဟုတ်သော လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းကို ချိုးဖျက်ရန်အတွက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှ အပူစွမ်းအင်သို့ ပြောင်းလဲသည့် ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်းကို ဖယ်ရှားပေးမည်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် တည်နေရာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမြင်နိုင်ရန် သုံးဖက်မြင်စနစ် (3D Mapping) နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုလာကြသည်။ လူနာအတွက် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ရှုပ်ထွေးမှုအန္တရာယ်ကို လျှော့ချပါ။ နှလုံးခုန်မြန်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သော လူနာများကို ကုသရာတွင် အခွင့်အလမ်းနှင့် အောင်မြင်မှုကို တိုးပွားစေသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ကုသမှုအောင်မြင်ရန် အခွင့်အလမ်း မြင့်မားပြီး 90% ထက်ပိုပါက ၎င်းကို ကျွမ်းကျင်သော နှလုံးအထူးကုနှင့် ကုသရမည်ဖြစ်သည်။
- အမြဲတမ်း နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (Permanent Pacemaker) ထည့်သွင်းရန် ခွဲစိတ်မှု။ ဆရာဝန်သည် အဆိုပါကိရိယာကို ညှပ်ရိုးအောက်ရှိ အရေပြားအောက်တွင် ထည့်သွင်းပေးမည်ဖြစ်သည်။ နှလုံးခုန်နှုန်းကို ပုံမှန်ဖြစ်အောင် ကူညီပေးတယ်။ ယင်းက ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း အသီးသီးသို့ သွေးစီးဆင်းမှု ကောင်းမွန်စေသည်။ ဒီနည်းလမ်းကို လူနာမှာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ နှလုံးခုန်နှုန်းနှေးကွေးတဲ့ ကိစ္စတွေမှာ သုံးပါတယ်။ သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်သံများ ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း ရပ်တန့်သွားသည်။
- ခွဲစိတ်မှုတွင် အမြဲတမ်း အလိုအလျောက် နှလုံးနှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းနိုင်သော စက် (Automated Implantable Cardioverter – Defibrillator, AICD)။ ဆရာဝန်သည် နှလုံး၏လျှပ်စစ်အချက်ပြမှုများကို သိရှိနိုင်ပြီး လူနာတွင် နှလုံးအားလျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြစ်ကာ နှလုံးသို့လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးပို့ရန် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ ။သင့်နှလုံးခုန်နှုန်းကို ပုံမှန်အတိုင်း အမြန်ပြန်ဖြစ်ပါစေ။ ဤနည်းလမ်းသည် အားနည်းသော နှလုံးကြွက်သားများ ကျုံ့နေသူများအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။ ventricular tachycardia လူနာများနှင့်
- ခွဲစိတ်မှုတွင် လျှပ်စစ် နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက်ကို ထည့်သွင်းရန်နှင့် နှလုံးကို ဖိသိပ်ခြင်း (Cardiac Resynchronization Therapy – CRT) ဖြင့် နှလုံး၏ ဘယ်ဘက်နှင့် ညာဘက်ရှိ ventricles များကို ညီညာစွာ ကျုံ့နိုင်စေရန် လျှပ်စစ်ဖြင့် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း။ နှလုံးအလုပ်ပိုကောင်းအောင် ကူညီပေးတယ်။ ဤနည်းလမ်းသည် နှလုံးအထွက်နည်းသော လူနာများနှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လူနာများအတွက် သင့်လျော်သည်။
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။
- နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုခံယူပြီး သင့်ဆရာဝန်မှ အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း နှလုံးစစ်ဆေးပါ။
- လုံလောက်အောင် အိပ်ပါ။
- အစားအစာအုပ်စု ၅ မျိုးလုံးမှ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာကို စားပါ။
- လေ့ကျင့်ခန်း မှန်မှန်လုပ်ပါ။
- ခန္ဓာကိုယ်အတွက် တစ်နေ့တာ ရေလုံလောက်စွာသောက်ပါ။
- အကယ်၍ လူနာတွင် နောက်ခံရောဂါများဖြစ်သော ဆီးချို၊ သွေးတိုး သွေးတွင်းအဆီများခြင်း စသည်တို့ကို ပုံမှန်သောက်သင့်ပြီး သင့်ဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်နောက်ဆက်တွဲသွားရောက်ပြသသင့်ပါသည်။
နှလုံးခုန်နှုန်းသည် အသက် 65 နှစ်ကျော်သူများနှင့် နောက်ခံကျန်းမာရေးအခြေအနေရှိသူများတွင် အဖြစ်အများဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို သတိပြုသင့်သည်။ သင့်နှလုံးခုန်နှုန်း ပုံမှန်မဟုတ်ပါက မူးမေ့လဲခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် မူးမေ့လဲခြင်းကဲ့သို့ ခံစားရခြင်းတို့ ဖြစ်ပါက၊ မှန်ကန်သောရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသမှုအတွက် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းပြသပါ။ သွက်ချာပါဒ၊ စူးရှသောနှလုံးပျက်ကွက်ခြင်းကဲ့သို့သော ပုံမမှန်ခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် ရုတ်တရက် သေဆုံးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
