အဆုတ်ကင်ဆာဆိုတာ အသေးအမွှားကိစ္စမဟုတ်ဘူး၊ သတိထားသင့်တယ်။

အဆုတ်ကင်ဆာကြောင့် နှစ်စဉ် လူအများအပြား သေဆုံးကြသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ အဆိုအရ အဆုတ်ကင်ဆာသည် သေဆုံးမှု အရေအတွက် အများဆုံး ကင်ဆာဖြစ်ပြီး 2012 ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အဆုတ်ကင်ဆာကြောင့် လူပေါင်း 1,590,000 သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် 2008 ခုနှစ်တွင် ဤရောဂါဖြင့် လူပေါင်း 1,590,000 နှင့် လူပေါင်း 8,403 ဦး ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဤရောဂါသည် အမျိုးသမီးများထက် အမျိုးသားများတွင် ပိုတွေ့ရသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ငယ်ရွယ်သူများထက် ပိုများသည်။ ထို့ကြောင့် အဆုတ်ကင်ဆာမဖြစ်စေရန် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဂရုစိုက်ခြင်းတို့ကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပေ။

အဆုတ်ကင်ဆာဆိုတာဘာလဲ။

အဆုတ်ကင်ဆာ သည် လျင်မြန်စွာကြီးထွားလာသော အဆုတ်အကျိတ်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အနီးနားရှိ အင်္ဂါများကို ပျံ့နှံ့စေပါသည်။ အဆုတ်တစ်သျှူးရှိ ဆဲလ်များ ပုံမှန်မဟုတ်၍ ထိန်းမနိုင် သိမ်းမရ ကွဲကွာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရသည်။ 

အဆုတ်ကင်ဆာကိုဘာတွေကဖြစ်စေသလဲ

အဆုတ်ကင်ဆာသည် ပြင်ပနှင့် အတွင်းပိုင်း အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည် –

• ပြင်ပအကြောင်းအရင်းများ တွင် စီးကရက်များတွင် ကင်ဆာဖြစ်စေသော ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ညစ်ညမ်းမှုအမျိုးမျိုးတို့ ပါဝင်သည်။ ဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုများကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ဆေးလိပ်သောက်သူများနှင့် အခြားသူများထံမှ စီးကရက်မီးခိုးငွေ့မှ သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆေးလိပ်သောက်သူများသည် အရေးကြီးသော ပြင်ပအချက်များဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် Radon နှင့် Asbestos အပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများမှ ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
• မျိုးရိုးဗီဇ ချို့ယွင်းချက် များ ပါဝင်သည်။ သို့မဟုတ် ဆဲလ်များ ယိုယွင်းခြင်း။ ဒါက ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ဆဲလ်တွေကို ပြုပြင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

အဆုတ်ကင်ဆာရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။ 

အဆုတ်ကင်ဆာလူနာများသည် နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ချောင်းဆိုးသွေးပါလာသဖြင့် ဆရာဝန်ထံ မကြာခဏ လာတတ်ပါသည်။သို့သော် ရောဂါတိုးလာသောအခါ၊ အဆုတ်ရောဂါလက္ခဏာများအပြင် ရောဂါလက္ခဏာများသည် ကင်ဆာပြန့်ပွားသည့်နေရာကို မူတည်သည်။ ၎င်းသည် အနီးနားရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ သို့မဟုတ် ရောဂါပျံ့နှံ့နေသည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားနေရာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ 

• Horner Syndrome သည် sympathetic nerve ပေါ်ရှိ အကျိတ်ကို ဖိမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ လူနာသည် လက်မောင်းတစ်လျှောက် ပခုံးအဖျားများ ဖြာထွက်ကာ မျက်ခွံများ ညိုလာပြီး တစ်ဖက်မှ ချွေးမထွက်နိုင်ပေ။ 
• အကျိတ်သည် SVC သွေးလွှတ်ကြောကို ဖိသောအခါတွင် SVC Obstruction Syndrome ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ လူနာသည် မျက်နှာ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ လည်ပင်းရောင်ရမ်းပြီး အိပ်မရတော့ပါ။ 
• ကင်ဆာရောဂါသည် ဦးနှောက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသော လက္ခဏာများဖြစ်သည်။ လူနာက ခေါင်းကိုက်ပြီး အော့အန်တယ်။ 
• ကျောရိုးသို့ ပျံ့နှံ့သွားသော ကင်ဆာရောဂါလက္ခဏာများ အုပ်စု။ လူနာက ခါးနာမယ်။ ဝမ်းနှင့် ဆီးသွားခြင်းကို မထိန်းနိုင်ဘဲ ခြေထောက်များတွင် ထုံကျင်ခြင်းနှင့် အားနည်း၍ ညှပ်ရိုးနေရာတွင် အဖုတစ်ခု ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်ကျခြင်း စသည်တို့

အဆုတ်ကင်ဆာကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးမလဲ။

အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါလက္ခဏာ မှတ်တမ်းယူခြင်းနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းစကင်န်များအပါအဝင် ညွှန်ပြချက်များအပေါ် အခြေခံသည့် နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ဧရိယာကို လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း စစ်ဆေးခြင်း။ 

အဆုတ်ပုံရိပ်ဖော်ခြင်းရလဒ်များက ကင်ဆာဟုသံသယရှိသော ဒဏ်ရာများကိုဖော်ပြသောအခါ၊ ရောဂါဗေဒ ရလဒ်များနှင့်အတူ ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုရန် စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ရန်၊ ဒဏ်ရာများမှဆဲလ်နမူနာများကို စစ်ဆေးရန် အမြဲတမ်းစစ်ဆေးရပါမည်။ ၎င်းကို လေပြွန်ထဲသို့ endoscope ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သင့်တော်မှုပေါ်မူတည်၍ ရင်ဘတ်နံရံကို ထိုးဖောက်ရန် အပ်တစ်ချောင်းကို အသုံးပြုပါ။ 

ရောဂါဗေဒစစ်ဆေးမှုများသည် အဆုတ်ကင်ဆာဆဲလ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် နောက်ထပ်အချက်အလက်များကို ပေးလိမ့်မည်၊ အဆုတ်ကင်ဆာဆဲလ်အမျိုးအစားများ အဆုတ်ကင်ဆာကို ဆဲလ်ငယ် အမျိုးအစားများ (Small Cell Lung Cancer) နှင့် သေးငယ်သော ဆဲလ်မဟုတ်သော အမျိုးအစားများ (Non – Small Cell Lung Cancer) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ ထို့အပြင် အမျိုးမျိုးသော ကုသမှုများကို တုံ့ပြန်ရာတွင် ကင်ဆာဆဲလ်များ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို ရယူနိုင်သည်။ 

အဆုတ်ကင်ဆာရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိလာတဲ့အခါ နောက်တစ်ဆင့်အနေနဲ့ ထပ်လောင်းစမ်းသပ်မှုတွေလုပ်ပါမယ်။ အရိုးစကင်န်များ၊ ဦးနှောက်လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ၊ PET/CT စကင်န်များ အပါအဝင် ရောဂါအခြေအနေအတွက် သင့်လျော်သောကုသမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်အတွက် ရောဂါ၏တိုးတက်မှု သို့မဟုတ် ကင်ဆာအဆင့်ကို အကဲဖြတ်ရန်။

အဆုတ်ကင်ဆာ ကုသရန် လမ်းညွှန်ချက်များ

အဆုတ်ကင်ဆာကုသမှုအတွက် ကင်ဆာအမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြားထားသည် ။ 

● Small Cell အဆုတ်ကင်ဆာ သည် လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့လေ့ရှိသော ကင်ဆာ ဖြစ်သည် ။ ဆဲလ်များသည် ဓာတုကုထုံးကို ကောင်းမွန်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်သော်လည်း၊ (ဓာတုကုထုံး) နှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည် ကုထုံး (Radiotherapy) အဓိက ကုသမှုမှာ ဓာတုကုထုံးဖြစ်သည်။ စမှတ်တွင် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးပြီး အခြားနေရာများသို့ မပြန့်ပွားအောင် တားဆီးရန်။ 

ကုသမှုကို ဒေသတွင်း ရောဂါထိန်းချုပ်မှု ထိရောက်မှု တိုးမြင့်လာစေရန် ဓာတ်ရောင်ခြည် ကုထုံးဖြင့် ဖြည့်စွက်ထားသည်။ ဓာတုကုထုံးနှင့် ဓာတ်ရောင်ခြည် နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့် တပြိုင်နက် ကုသနိုင်သည်။ (Chemoradiotherapy) သို့မဟုတ် စဉ်ဆက်မပြတ် ကုသမှုပေးခြင်းကို စဉ်းစားသော်လည်း တစ်ချိန်တည်းတွင် မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ရောဂါအဆင့်နှင့် လူနာ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ဆရာဝန်၏ သဘောထားနှင့် လူနာ၏ သဘောတူညီချက်

● ဆဲလ်ငယ်မဟုတ်သော အဆုတ်ကင်ဆာ (Non – Small Cell Lung Cancer) ရောဂါ မပြန့်ပွားသေးသော အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် မဖြန့်ဝေရသေးပါ။ အဓိက ကုသမှုကတော့ ခွဲစိတ်မှုပါ။ ဓာတုကုထုံး ၊ ပစ်မှတ်ထားကုထုံး၊ Immunotherapy ဖြင့် ထပ်လောင်းကုသရန် သင်စဉ်းစားနိုင်သည်။ ညွှန်ပြချက်များအရ ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း။ 

ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော ရောဂါအခြေအနေတွင်၊ ရောဂါသည် အလွယ်တကူ ပြန်ဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ပြန့်ပွားနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။ အဓိက ကုသမှုကို ဓာတ်ရောင်ခြည် ကုထုံးနှင့်အတူ ဓာတုကုထုံးအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ရောဂါအဆင့်နှင့် လူနာ၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ညွှန်ပြချက်များအရ ပစ်မှတ်ထားကုထုံး နှင့်/သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားကုထုံးများ ကဲ့သို့သော နောက်ထပ်ကုသမှုများကို သင်ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဆရာဝန်၏ သဘောထားနှင့် လူနာ၏ သဘောတူညီချက်

ပြင်းထန်သော အဆုတ်ကင်ဆာကို မည်သို့ကုသနိုင်သနည်း။

အဆုတ်ကင်ဆာသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ပျံ့နှံ့သွားသော ကိစ္စများတွင်၊ အမျိုးမျိုးသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း သို့မဟုတ် လူနာကိုယ်တိုင်က မကျန်းမာသော ယေဘူယျရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေရှိသည်။ ကုသမှုကနေ အလွယ်တကူ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါတယ်။ ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များကို အဓိကအားဖြင့် လူနာ၏ဘဝအရည်အသွေးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အာရုံစိုက်ပါမည်။ ကုသမှုသည် ရောဂါအခြေအနေ၊ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် လူနာနှင့် မိသားစု၏ လိုအပ်ချက်များအပေါ် မူတည်ပါသည်။ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာရာရစေရန် စောင့်ရှောက်မှု (Palliative Care) ဟုခေါ်သည်၊

အဆုတ်ကင်ဆာကို လုံးလုံးလျားလျား ကုသဖို့ ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ။

အဆုတ်ကင်ဆာကုသမှု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ဆရာဝန်များ၊ သူနာပြုများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများကြားတွင် လူနာများအား ပြုစုစောင့်ရှောက်သင့်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် လူမှုရေးကဏ္ဍများ နှစ်ခုစလုံးသည် လူနာများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများ၏ လိုအပ်ချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အရေးကြီးပါသည်။

အဆုတ်ကင်ဆာကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ။

အဆုတ်ကင်ဆာ ကင်းဝေးချင်ရင် ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာတွေကို စောင့်ကြည့်ပြီး သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ပုံမှန်စစ်ဆေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ အရေးကြီးဆုံးကတော့ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အဆုတ်ကင်ဆာ ဖြစ်စေတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်း တစ်ခု ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိရင် အဆုတ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကျွမ်းကျင်သောဆရာဝန်ထံမှ မှန်ကန်သောကုသမှုကို ချက်ချင်းရယူသင့်သည်။ သေဆုံးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပြီး ယခင်ကဲ့သို့ အသက်ပြန်ရှင်လာစေရန်။

အဆုတ်ကင်ဆာကို အထူးပြုကုသပေးသော ဆရာဝန်

ဒေါက်တာ Chanawat သီဝီဘူ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကင်ဆာအထူးကု ဘန်ကောက်ကင်ဆာဆေးရုံ Wattanosoth

သင်ကိုယ်တိုင် ရက်ချိန်းယူရန် ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ ။

အဆုတ်ကင်ဆာကို အထူးပြုကုသသော ဆေးရုံ

ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးဌာန Bangkok Cancer Hospital Wattanosoth တွင် အဆုတ်ကင်ဆာဝေဒနာရှင်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်များနှင့် ခေတ်မီစက်ကိရိယာများ ပါရှိသည်။ လူနာများနှင့် ဆွေမျိုးများ၏ လိုအပ်ချက်ကို အရေးပေးခြင်းဖြင့်၊ ကုသမှုအဆင့်တိုင်းတွင် ဆေးအဖွဲ့နှင့် အနီးကပ်ပူးပေါင်း၍ ဆုံးဖြတ်ချက်များချသည်။