မြင့်မားသော ဦးနှောက်တွင်း ဖိအားကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ၊ ယနေ့ခေတ်လူများအတွက် အသံတိတ်အန္တရာယ်

နာတာရှည်ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် ရိုးရိုးခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးခြင်းဟု လူအများက ထင်ကောင်းထင်နိုင်သည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ၎င်းတို့သည် အန္တရာယ်များပြီး မမျှော်လင့်ထားသော အခြေအနေတစ်ခု၏ လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည် – ဦးနှောက်တွင်းသွေးတိုးရောဂါ (IH)။ နောက်ကျမှ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိပါက ပြင်းထန်ပြီး မျက်စိကွယ်သွားနိုင်သည်။

hydrocephalus ဆိုတာဘာလဲ။

ဦးခေါင်းခွံတွင် ဦးနှောက်၊ သွေးကြောများနှင့် ဦးနှောက်အမြှေးပါးအရည် (CSF) ပါရှိသည်။ CSF သည် ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးကို ထိခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ပေးပြီး ဦးနှောက်မှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

ပုံမှန်အားဖြင့်၊ ခန္ဓာကိုယ်သည် ဦးနှောက်အရည်၏ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စုပ်ယူမှုကြား ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ သို့သော် အလွန်အကျွံ ထုတ်လုပ်မှု၊ စုပ်ယူမှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် လည်ပတ်မှုအား အဟန့်အတားဖြစ်စေပါက ဦးခေါင်းခွံအတွင်း ဖိအားများ တိုးလာကာ သွေးကြောတွင်း သွေးတိုးရောဂါ (IH) ကို ဖြစ်စေသည်။

အကျိတ် သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားအကြောင်းအရင်းကို မတွေ့ပါက၊ ၎င်းကို အဝလွန်သော အမျိုးသမီးများတွင် အဖြစ်များသော အခြေအနေဖြစ်သည့် idiopathic intracranial hypertension (IIH) ဟုခေါ်သည်။

Hydrocephalus က ဘယ်လောက်အန္တရာယ်များလဲ။

• Silent Danger : လူနာများစွာသည် အချိန်အတော်ကြာ ခေါင်းကိုက်နေသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ခြင်းဟု ယူဆကြပြီး သင့်လျော်သော ကုသမှုကို မခံယူကြပေ။
• အမြင်အာရုံကို ထိခိုက်စေသည် : အချိန်အကြာကြီး မကုသဘဲထားပါက ဖိအားများလွန်းပါက အမြင်အာရုံကြောကို ဖိသိပ်စေပြီး အမြင်အာရုံဆုံးရှုံးစေပါသည်။
• ဘဝအရည်အသွေး ညံ့ဖျင်းခြင်း – ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အမြင်မှုန်ဝါးခြင်းများသည် အလုပ်နှင့်နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။

hydrocephalus ၏လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။

1. ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် လည်ပင်းနာခြင်း။ အမည်ရ
   • နံနက်အိပ်ရာနိုးသောအခါ၊ လဲလျောင်းနေချိန် သို့မဟုတ် ချောင်းဆိုး၊ နှာချေခြင်း သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေချိန်များတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် တောက်လောင်သော၊ ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် တဆတ်ဆတ်တုန်နေသော နာကျင်မှုမျိုး။
   • လည်ပင်းနဲ့ ပခုံးတွေ ညောင်းကိုက်တယ်။
   • မကြာခဏ နာကျင်မှုသည် အဆက်မပြတ် သို့မဟုတ် နေ့စဉ်ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် အိပ်စက်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်ဘ၀ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်။
2. မူးဝေခြင်း။ ကတုန်ကယင် အော့အန်ခြင်း။ ဓါတ်ပုံရိုက်တယ်။ ဦးနှောက်ထဲမှာ ဖိအားတွေ တိုးလာတာ
3. Tinnitus ( နားထဲတွင် မြည်ခြင်း ) – သင့်နှလုံးခုန်သံကို အချိန်မီ ကြားနေရခြင်း
4. အမြင်အာရုံချို့ယွင်းခြင်းများ ပါဝင်သည်-
   • အမြင်အာရုံကို ပိတ်ဆို့နေသော အရိပ် သို့မဟုတ် ကန့်လန့်ကာရှိလျှင် မှုန်ဝါးနေသည့် အမြင်အာရုံ (Transient Visual Obscurations)၊
   • ဆဌမမြောက် ဦးနှောက်အာရုံကြော ဖိသိပ်မှုကြောင့် အမြင်အာရုံနှစ်ထပ်ဖြစ်ခြင်း။
   • နာတာရှည်ဖြစ်ရင် အမြင်အာရုံကို ကျဉ်းစေပြီး အမြင်အာရုံကို အမြဲတမ်း လျော့ကျစေပါတယ်။

ဦးနှောက်တွင်း သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ ဘယ်သူတွေလဲ။

• အထူးသဖြင့် အသက် 20 မှ 50 နှစ်ကြား အမျိုးသမီးများ
• အဝလွန်သူများ သို့မဟုတ် အဝလွန်သူများ
• ပဋိသန္ဓေတားဆေးအချို့ ၊ စတီးရွိုက်များ ၊ အချို့သောပဋိဇီဝဆေးများ ( ဥပမာ Tetracycline Fluoroquinolone)၊ Lithium၊ ဝက်ခြံဆေး (Isotretinoin) ၊ သို့မဟုတ် ဗီတာမင်အေ ပမာဏများသောဆေးများ သောက်နေသူများ။
• ယခင်က ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်း ရှိဖူးသူများ
• အချို့သော နာတာရှည်ရောဂါများ ဖြစ်ကြသော၊
  • အိပ်ပျော်နေစဉ် အသက်ရှူကျပ်ခြင်း။
  • သိုင်းရွိုက်ချို့ယွင်းမှုများ ၊ ဆီးချိုရောဂါ ၊ hypoparathyroidism၊ Addison's Disease ကဲ့သို့သော endocrine ရောဂါများ
  • SLE (Systemic Lupus Erythematosus) ကဲ့သို့သော Autoimmune ရောဂါများ၊

Hydrocephalus ကို ဘယ်လိုအတည်ပြုပါသလဲ

Hydrocephalus ကို ရောဂါရှာဖွေရန်၊ ဆရာဝန်များသည် အောက်ပါကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသည် ။

• မျက်စိစစ်ဆေးမှု မြင်လွှာ၏ papilledema နှင့်သွေးပြန်ကြောခုန်ခြင်းကိုရှာဖွေရန် ။
• အကျိတ်များ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ခြင်းကဲ့သို့သော ဦးနှောက်ဖိအားမြင့်မားခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန် ဦးနှောက်ပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (MRI ဦးနှောက်၊ MRV ဦးနှောက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်)။
• cerebrospinal fluid ဖိအားကို တိုက်ရိုက်တိုင်းတာပြီး cerebrospinal fluid မူမမှန်မှုကို ရှာဖွေရန် lumbar puncture ။

hydrocephalus အတွက်ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များ

1. ကိုယ်အလေးချိန်ကျဖို့ က အဓိကပါ။ သုတေသနပြုချက်များအရ သင့်ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်၏ 6% ကျော် ဆုံးရှုံးခြင်းသည် သင့်ရောဂါလက္ခဏာများကို သိသိသာသာ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေကြောင်း ပြသထားသည်။
2. မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်း။
   • CSF ထုတ်လုပ်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် အသုံးအများဆုံးဆေးများမှာ Acetazolamide သို့မဟုတ် Topiramate ဖြစ်သည်။
   • Furosemide ဆီးဆေး
   • GLP-1 နှင့် Dual GIP/GLP-1 Receptor Agonists အုပ်စုများရှိ ကိုယ်အလေးချိန်ကျဆေးများ၊
3. ပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေရှိသော ကိစ္စများတွင် ခွဲစိတ်မှု
   • shunt ကို ဦးနှောက်မှ cerebrospinal fluid များကို ထုတ်ယူရန် အသုံးပြုသည်။
   • Optic Nerve Sheath Fenestration ခွဲစိတ်မှုသည် မျက်စိအာရုံကြောအပေါ် ဖိအားကို သက်သာစေသည်။

ဆေးကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်သော သတိပေးလက္ခဏာများ

သင့်တွင် နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ရှိပါက အဆက်မပြတ် မှုန်ဝါးသော အမြင်အာရုံ နှင့် တွဲလျက် ရှိသည်။ စသည်တို့ ဒါမှမဟုတ် နားထဲမှာ ကျယ်လောင်တဲ့ ဆူညံသံကို ခံစားရရင် ဒါဟာ ပုံမှန်လို့ မထင်ပါနဲ့။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအားမြင့်မားခြင်း၏ သတိပေးလက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။ အဝလွန်နေသော အမျိုးသမီးများသည် အထူးသတိထား၍ ရောဂါလက္ခဏာများ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးသင့်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ အစောပိုင်းအဆင့်မှ ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအားမြင့်နေခြင်းကို တွေ့ရှိရခြင်းသည် သင့်လျော်သောကုသမှုကို ရရှိစေပြီး ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေသည်။

Hydrocephalus သည် အများအားဖြင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း နှင့် ဆင်တူသောကြောင့် လူများစွာ လျစ်လျူရှုထားသော ရောဂါဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ၎င်းသည် အမှန်တကယ် အမြင်အာရုံကို ပျက်စီးစေသည့် အသံတိတ်ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းခြင်းတို့သည် hydrocephalus ကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်း၏သော့ချက်ဖြစ်သည်။

hydrocephalus ကုသရေးပါရဂူ

ဒေါက်တာ ကီရာတီခွန် Wongwaiwanich ခေါင်းကိုက်ခြင်း နှင့် migraines များကို ကုသရာတွင် အထူးပြု အာရုံကြော ပါရဂူ။  ဘန်ကောက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆေးရုံ  ဦးနှောက်နှင့်အရိုးဆေးရုံ

သင်ကိုယ်တိုင် ရက်ချိန်းယူရန် ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ ။

hydrocephalus ၏ကုသမှုအတွက်အထူးပြုဆေးရုံများ

Bangkok International Hospital's Brain and Nerve Center သည် ဦးနှောက်နှင့်အရိုးဆိုင်ရာဆေးရုံဖြစ်ပြီး၊ လူနာများအားနေ့စဉ်အရည်အသွေးကောင်းမွန်သောဘဝနေထိုင်နိုင်စေရန် ဘက်စုံကျွမ်းကျင်သမားတော်များအပါအဝင် အထူးကုသမားတော်များအဖွဲ့ဖြင့် hydrocephalus ရောဂါရှာဖွေကုသရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါပြီ။

အကိုးအကား

1. idiopathic intracranial သွေးတိုးရောဂါ၏ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့်ကုသမှု။ Cephalalgia ။ 2021 ခုနှစ် ဧပြီလ; 41(4):472-478။ doi: 10.1177/0333102421997093။ Epub 2021 ဖေဖော်ဝါရီ 25.97-205။
2. idiopathic intracranial သွေးတိုးရောဂါကို နားလည်ခြင်း- ယန္တရားများ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အနာဂတ်လမ်းညွှန်ချက်များ။ Lancet Neurol 2016 Jan;15(1:78-91)။ doi- 10.1016/S1474-4422(15)00298-7။ Epub 2015 ဒီဇင်ဘာ 8။
3. Idiopathic Intracranial Hypertension တွင် အဝလွန်ခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း- ဇာတ်ကြောင်းပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း J Neuroophthalmol ။ 2017 ဇွန်လ;37(2):1 doi: 10.1097/WNO.0000000000000448။
4. Idiopathic Intracranial Hypertension ရှိ GLP-1 နှင့် Dual GIP/GLP-1 Receptor Agonists များ၏ ထိရောက်မှုနှင့် ဘေးကင်းမှု- စနစ်တကျ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် မက်တာ-ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။ Eur J Neurol ။ 2025 စက်တင်ဘာ;32(9):e70358။ doi: 10.1111/ene.70358။