រោគសញ្ញាឆ្អឹងជំនីររអិល (SRS) តើស្ថានភាពឆ្អឹងជំនីរផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតីជាអ្វី រោគសញ្ញា មូលហេតុ វិធីព្យាបាល

រោគសញ្ញាឈឺចាប់តំបន់ចុងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោម ជាញឹកញាប់ធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនព្រួយបារម្ភ ដោយភាគច្រើនគេនឹកឃើញដល់ជំងឺពាក់ព័ន្ធនឹងសួត ឬជំងឺមួយចំនួននៃប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ទោះយ៉ាងណា នៅមានស្ថានភាពមួយទៀតដែលមិនសូវគេស្គាល់ ប៉ុន្តែអាចបង្កឱ្យមានអាការៈឈឺចុងជើងទ្រូង ឈឺឆ្អឹងជើងទ្រូង មានសំឡេង “កឹក” និងប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅយ៉ាងខ្លាំង នោះគឺ Slipping Rib Syndrome (SRS) ឬស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងរអិល/ផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី

ស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome) គឺជាអ្វី

ស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome – SRS) គឺជាស្ថានភាពឈឺចាប់ដែលកើតពីការផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតីរបស់ឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោម។ ទោះបីមិនគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតក៏ដោយ ក៏ជាញឹកញាប់ត្រូវបានយល់ច្រឡំ ពិបាកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងងាយច្រឡំជាមួយជំងឺផ្សេងៗ។ អ្នកជំងឺជាច្រើនត្រូវចំណាយពេលរាប់ខែ ឬរាប់ឆ្នាំ ទើបបានទទួលរោគវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ

ស្ថានភាពនេះកើតឡើងនៅពេលឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោមមួយ ឬច្រើន (ជាញឹកញាប់គឺលេខ 8, 9 ឬ 10) មានការផ្លាស់ទីច្រើនខុសប្រក្រតី ដោយមានមូលហេតុច្រើន។ ឆ្អឹងជើងទ្រូងទាំងនេះមិនភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងឆ្អឹងទ្រូង (sternum) ទេ ប៉ុន្តែភ្ជាប់គ្នាតាមរយៈជាលិកាសរសៃ (fascia) និងឆ្អឹងខ្ចី។ នៅពេលជាលិកាទាំងនេះខ្សោយ ឬខូច ឆ្អឹងជើងទ្រូងដែលរងផលប៉ះពាល់អាចរអិលទៅស្របគ្នាក្រោម ឬលើឆ្អឹងជើងទ្រូងជាប់ខាងក្បែរ មួយផ្នែក។ ការផ្លាស់ទីច្រើនខុសប្រក្រតីអាចបង្កឱ្យមានការប្រែប្រួលរូបរាងដែលមើលឃើញបាន ឬប៉ះស្គាល់បាន នៅតំបន់ចុងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោម។ លើសពីនេះ វាក៏អាចរំខាន ឬសង្កត់សរសៃប្រសាទចន្លោះឆ្អឹងជើងទ្រូង (intercostal nerve) បង្កឱ្យមានឈឺចាប់ សំឡេង “កឹក” និងការរលាកបាន

ទោះបីស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome – SRS) មិនមែនជាស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែបើមានរោគសញ្ញាបន្តដោយមិនបានព្យាបាល វាអាចរំខានដល់ការរស់នៅ និងប៉ះពាល់ដល់គុណភាពជីវិតយ៉ាងខ្លាំង។ លើសពីនេះ វាអាចធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺបាត់បង់ទំនុកចិត្ត ព្រួយបារម្ភអំពីរូបរាងរាងកាយ មានអារម្មណ៍មិនស្រួលពេលស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ដែលសមរាងកាយ និងមានការថប់បារម្ភពេលចូលសង្គម ឬធ្វើសកម្មភាពរាងកាយផ្សេងៗ

មូលហេតុ និងកត្តាហានិភ័យនៃស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome)

• ការរងរបួសដោយផ្ទាល់លើជញ្ជាំងទ្រូង
• ការបត់ខ្លួន ឬលើកវត្ថុជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបង្កឱ្យមានសម្ពាធ ឬភាពតានតឹងលើឆ្អឹងជើងទ្រូង
• របួសពីកីឡា
• ការក្អកជាបន្តបន្ទាប់ ឬការដកដង្ហើមប្រើកម្លាំងច្រើន
• បន្ទាប់ពីវះកាត់កែសម្ផស្ស ដូចជា កែច្រមុះដោយប្រើឆ្អឹងខ្ចីពីឆ្អឹងជើងទ្រូង
• ស្ថានភាពសន្លាក់ផ្លាស់ទីច្រើនខុសប្រក្រតី ឆ្អឹងខ្ចីខូចសឹក ឬជំងឺជាលិកាភ្ជាប់

រោគសញ្ញានៃស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome) មានលក្ខណៈដូចម្តេច

• ឆ្អឹងជើងទ្រូងមិនស្មើគ្នា ឬបែរទ្រង់ទ្រាយ ដែលអាចគ្មានការឈឺចាប់
• មានអារម្មណ៍ដូចជា “មានអ្វីមួយកំពុងផ្លាស់ទី” នៅខាងក្នុងតំបន់ចុងជើងទ្រូង
• ឈឺចាប់ចាក់ៗ ឈឺចាប់ដុះៗ ឬឈឺរាលដាលម្តងមានម្តងអស់ នៅតំបន់ចុងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោម ឬពោះផ្នែកលើ
• ការឈឺចាប់ធ្ងន់ឡើងពេលបត់ខ្លួន ក្អក កណ្ដាស់ ដកដង្ហើមជ្រៅ ឬកោងខ្លួនចុះ
• ឈឺរាលដាលទៅខ្នង ឬក្នុងផ្ទៃពោះ
• មានអារម្មណ៍ ឬឮសំឡេង “កឹក” ឬមានអារម្មណ៍ដូចឆ្អឹងជើងទ្រូងរអិល ពេលចលនាផ្នែកលើនៃរាងកាយ
• ចុចឈឺនៅតំបន់ចុងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោម

ហេតុអ្វីស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome) ពិបាកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

ស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome – SRS) ជាញឹកញាប់ត្រូវបានហៅថាស្ថានភាពពិបាកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ព្រោះរោគសញ្ញាស្រដៀងនឹងជំងឺផ្សេងៗជាច្រើន។ អ្នកជំងឺជាញឹកញាប់ត្រូវបានពិនិត្យរកស្ថានភាពរលាកឆ្អឹងខ្ចីជើងទ្រូង (costochondritis) រលាកសាច់ដុំ ជំងឺប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជំងឺបេះដូង ឬសូម្បីតែការឈឺចាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការថប់បារម្ភ។ ការសិក្សាបង្ហាញថា អ្នកជំងឺជាច្រើនត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យជាច្រើននាក់ និងទទួលការពិនិត្យជាច្រើនមុខ មុនទទួលបានរោគវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ

ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome) ដោយរបៀបណា

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome – SRS) ជាចម្បងពឹងផ្អែកលើការសួរប្រវត្តិ និងការពិនិត្យរាងកាយយ៉ាងលម្អិត។ គ្រូពេទ្យអាចប្រើម្រាមដៃស៊កក្រោមចុងជើងទ្រូងផ្នែកខាងក្រោម ហើយលើកឡើងស្រាលៗ ហៅថា Hooking Maneuver។ ប្រសិនបើការពិនិត្យនេះជំរុញឱ្យមានការឈឺចាប់ ឬសំឡេង “កឹក” វាអាចជួយបង្ហាញស្ថានភាព Slipping Rib Syndrome បាន

បន្ថែមពីនេះ ការពិនិត្យរូបភាពវិនិច្ឆ័យមានតួនាទីជួយក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យកាន់តែច្រើន។ អ៊ុលត្រាសោនបែប Real – Time ខណៈពេលមានចលនា អាចបង្ហាញការរអិលរបស់ឆ្អឹងជើងទ្រូងបាន។ ការថតឯកស្រេកុំព្យូទ័រ (CT Scan) រួមជាមួយការបង្កើតរូបភាពឆ្អឹង និងឆ្អឹងខ្ចីទ្រូង ក៏មានប្រយោជន៍ក្នុងការវាយតម្លៃអនាតូមីនៃរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹងទ្រូង ដើម្បីរៀបចំផែនការព្យាបាលបន្តទៅមុខបាន

វិធីព្យាបាលស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome)

ជាទូទៅ គ្រូពេទ្យតែងណែនាំឱ្យរង់ចាំសង្កេតរោគសញ្ញាប្រហែល 6 ខែ បន្ទាប់ពីរបួសលើកដំបូង ព្រោះជារយៈពេលដែលរាងកាយជួសជុលខ្លួនឯង ដើម្បីឱ្យរបួសឆ្អឹងជើងទ្រូង ឬឆ្អឹងខ្ចីសះស្បើយ ហើយវាយតម្លៃថា រោគសញ្ញាអាចប្រសើរឡើងដោយការព្យាបាលមិនវះកាត់ឬអត់។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ អ្នកជំងឺជាច្រើននឹងទទួលការព្យាបាលតាមវិធីដូចខាងក្រោម

• សម្រាក និងកែសម្រួលសកម្មភាព
• ហ្វីស្យូថេរ៉ាពី (កាយព្យាបាល)
• បង្ហាប់ត្រជាក់ បង្ហាប់ក្តៅ ឬព្យាបាលដោយរលកសំឡេង
• ថ្នាំប្រឆាំងការរលាក និងថ្នាំបំបាត់ឈឺចាប់
• ប្លុកសរសៃប្រសាទចន្លោះឆ្អឹងជើងទ្រូង ដោយថ្នាំសន្លប់មូលដ្ឋាន ឬប្រើភាពត្រជាក់ ដើម្បីបន្ថយការឈឺចាប់នៃសរសៃប្រសាទ

អ្នកជំងឺខ្លះអាចប្រសើរឡើងបន្តិចម្តងៗ នៅពេលការរលាកថយចុះ និងរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹងជើងទ្រូងត្រឡប់មកមានស្ថិរភាពតាមធម្មជាតិ។ ទោះយ៉ាងណា ប្រសិនបើនៅតែឈឺចាប់ខ្លាំង មានសំឡេង “កឹក” ឬមានកម្រិតកំណត់ក្នុងការរស់នៅបន្តរាប់ខែ ទោះបានព្យាបាលដោយមិនវះកាត់រួចហើយ ការវាយតម្លៃបន្ថែមដើម្បីពិចារណាវះកាត់អាចសមស្រប ដើម្បីជួយឱ្យរោគសញ្ញាប្រសើរឡើងក្នុងរយៈពេលវែង

ហេតុអ្វីត្រូវវះកាត់ស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome)

ការព្យាបាលដោយវះកាត់ស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome – SRS) អាស្រ័យលើរោគសញ្ញារបស់អ្នកជំងឺ លក្ខណៈអនាតូមីនៃបញ្ហា និងការរំខាន ឬសង្កត់សរសៃប្រសាទចន្លោះឆ្អឹងជើងទ្រូង

1) អ្នកជំងឺដែលមានឆ្អឹងជើងទ្រូងមិនភ្ជាប់គ្នា ឆ្អឹងជើងទ្រូងខូចទ្រង់ទ្រាយ ឬជញ្ជាំងទ្រូងមិនមានស្ថិរភាព ដោយគ្មានការសង្កត់សរសៃប្រសាទ គោលដៅសំខាន់នៃការវះកាត់គឺស្តារឡើងវិញនូវការតម្រៀបជួរ និងស្ថិរភាពធម្មតានៃរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹងជើងទ្រូង

វិធីវះកាត់អាចធ្វើដោយការរៀបចំតម្រឹមឡើងវិញ ឬការស្ថាបនាជួសជុលឆ្អឹងជើងទ្រូង និងឆ្អឹងខ្ចីជើងទ្រូង ដោយប្រើការដេរជួសជុលដោយខ្សែដេរ និងប្រើសម្ភារៈសំណាញ់វេជ្ជសាស្ត្រដែលអាចស្រូបចូលបាន ឬសម្ភារៈជំនួយទ្រទ្រង់ផ្សេងៗ ក្នុងអ្នកជំងឺខ្លះ។ ដើម្បីជួយបន្ថែមកម្លាំង អាចពិចារណាធ្វើការចាក់កាន់/តំរឹងឆ្អឹងជើងទ្រូងដែលមានបញ្ហា ឬកាត់យកផ្នែកឆ្អឹងខ្ចីដែលមិនមានស្ថិរភាពចេញ ដើម្បីកែសម្រួលការខូចទ្រង់ទ្រាយ និងជួយឱ្យមេកានិចចលនារបស់ទ្រូងប្រសើរឡើង

2) អ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាពីការសង្កត់សរសៃប្រសាទចន្លោះឆ្អឹងជើងទ្រូង គោលដៅសំខាន់នៃការវះកាត់គឺបន្ថយការសង្កត់សរសៃប្រសាទ និងការពារការរំខានកើតឡើងម្តងទៀត

វិធីវះកាត់អាចធ្វើដោយពង្រីកចន្លោះរវាងឆ្អឹងជើងទ្រូងឱ្យទូលាយឡើង ដើម្បីបន្ថយឱកាសដែលឆ្អឹងជើងទ្រូងនឹងសង្កត់ ឬកៀបសរសៃប្រសាទចន្លោះឆ្អឹងជើងទ្រូង។ ការតំរឹងឆ្អឹងជើងទ្រូងអាចធ្វើដោយប្រើបន្ទះលោហៈតូចៗដែលសមរម្យជាមួយរាងកាយ ជាទូទៅជាបន្ទះ Titanium ដើម្បីភ្ជាប់ឆ្អឹងជើងទ្រូងដែលផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី ទៅឆ្អឹងជើងទ្រូងជាប់ខាងក្បែរដែលមានស្ថិរភាព។ វិធីនេះជួយទប់ស្កាត់ចលនាខុសប្រក្រតីរបស់ឆ្អឹងជើងទ្រូង បន្ថយការរអិលដែលជាមូលហេតុនៃការឈឺចាប់ បង្កើនស្ថិរភាពនៃរចនាសម្ព័ន្ធ និងអាចបន្ថយឱកាសកើតឡើងម្តងទៀត បើប្រៀបធៀបនឹងការស្ថាបនាជួសជុល ឬការដេរជួសជុលតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងករណីខ្លះ ការដាក់បន្ទះតំរឹងឆ្អឹងជើងទ្រូងអាចធ្វើរួមជាមួយការដេរជួសជុល ដើម្បីបន្ថែមស្ថិរភាព និងជួយឱ្យការស្តារឡើងវិញនៃមុខងារជញ្ជាំងទ្រូងមានភាពអាចទស្សន៍ទាយបានច្រើនឡើង

ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃដែលមិនដឹងមូលហេតុ អាចបង្កការព្រួយបារម្ភ និងប៉ះពាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ការត្រួតពិនិត្យភាពខុសប្រក្រតីជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសដែលមានជំនាញ នឹងជួយឱ្យដឹងពីបញ្ហា និងទទួលបានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ ជួយបន្ថយរោគសញ្ញា និងត្រឡប់ទៅមានគុណភាពជីវិតល្អប្រសើរឡើង

ឯកសារយោង:

1. Gress K, Charipova K, Kassem H, Berger AA, Cornett EM, Hasoon J, Schwartz R, Kaye AD, Viswanath O, Urits I. A Comprehensive Review of Slipping Rib Syndrome: Treatment and Management. Psychopharmacol Bull. 2020 Oct 15;50(4 Suppl 1):189-196. doi: 10.64719/pb.4389. PMID: 33633425; PMCID: PMC7901126.
2. Madeka I, Alaparthi S, Moreta M, Peterson S, Mojica JJ, Roedl J, Okusanya O. A Review of Slipping Rib Syndrome: Diagnostic and Treatment Updates to a Rare and Challenging Problem. J Clin Med. 2023 Dec 14;12(24):7671. doi: 10.3390/jcm12247671. PMID: 38137739; PMCID: PMC10743651.
3. Turcios NL. Slipping Rib Syndrome: An elusive diagnosis. Paediatr Respir Rev. 2017 Mar;22:44-46. doi: 10.1016/j.prrv.2016.05.003. Epub 2016 May 12. PMID: 27245407.
4. Fares MY, Dimassi Z, Baydoun H, Musharrafieh U. Slipping Rib Syndrome: Solving the Mystery of the Shooting Pain. Am J Med Sci. 2019 Feb;357(2):168-173. doi: 10.1016/j.amjms.2018.10.007. Epub 2018 Oct 23. PMID: 30509726.

មន្ទីរពេទ្យដែលមានជំនាញក្នុងការព្យាបាលស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី

មន្ទីរពេទ្យបេះដូង Bangkok Hospital ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការថែទាំអ្នកជំងឺដែលមានស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី (Slipping Rib Syndrome) ដោយមានក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាលអ្នកជំងឺស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី ព្រោះជាស្ថានភាពពិបាកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។ ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិត និងក្រុមពហុវិស័យធ្វើការរួមគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីវាយតម្លៃរោគសញ្ញា និងភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដោយមានការពិនិត្យរាងកាយយ៉ាងលម្អិត ប្រើបច្ចេកទេសពិនិត្យរូបភាពវិនិច្ឆ័យដែលសមស្រប និងរៀបចំផែនការព្យាបាលជាក់លាក់តាមបុគ្គល ដើម្បីស្តារគុណភាពជីវិតឱ្យអ្នកជំងឺអាចទុកចិត្តបានម្តងទៀត 

វេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានជំនាញក្នុងការព្យាបាលស្ថានភាពឆ្អឹងជើងទ្រូងផ្លាស់ទីខុសប្រក្រតី

Dr. Padungkiat Tangpiroontham វេជ្ជបណ្ឌិតវះកាត់ទ្រូង (Thoracic Surgeon) ជំនាញក្នុងការវះកាត់ជំងឺសួត និងជំងឺក្នុងប្រហោងទ្រូង ដោយការវះកាត់ស្កុបរន្ធតែមួយ និងជំនួយដោយរ៉ូបូតវះកាត់ មន្ទីរពេទ្យបេះដូង Bangkok Hospital

អ្នកអាចចុចទីនេះដើម្បីកក់ពេលជួបដោយខ្លួនឯង