ប្រសិនបើធ្លាប់មានអារម្មណ៍ឈឺខ្លាំងនៅត្របកភ្នែក/ប៉ោងភ្នែកខាងតែមួយ រហូតមិនអាចអង្គុយស្ងៀមបាន នៅម៉ោងដដែលៗ កើតឡើងស្ទើររាល់ថ្ងៃជាបន្តបន្ទាប់ វាអាចមិនមែនជាមីហ្គ្រែនតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចជាសញ្ញានៃជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache) ដែលជាជំងឺឈឺក្បាលមួយក្នុងចំណោមជំងឺដែលឈឺខ្លាំងបំផុត ឬមានឈ្មោះមួយទៀតថា Suicidal Headache ឈឺក្បាលរហូតដល់ស្ទើរមិនចង់រស់
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរគឺជាអ្វី
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache) គឺជា ភាពខុសប្រក្រតីនៃប្រព័ន្ធប្រសាទដែលបណ្តាលឱ្យមានអាការៈឈឺក្បាលខ្លាំងនៅខាងតែមួយ ដោយភាគច្រើនឈឺជាក្រុមៗ (Cluster) នៅក្នុងរយៈពេលណាមួយក្នុងឆ្នាំ ដូចជា ឈឺរាល់ថ្ងៃបន្តបន្ទាប់ជាច្រើនសប្តាហ៍ រហូតដល់ 3 ខែ បន្ទាប់មកស្ងាត់ទៅយូរជាច្រើនឆ្នាំ មុននឹងត្រឡប់មកកើតឡើងវិញ
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរជួបញឹកញាប់ប៉ុនណា
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache) ជួបនៅបុរសច្រើនជាងស្ត្រីប្រហែល 3 ដង ហើយជាញឹកញាប់ចាប់ផ្តើមមានរោគសញ្ញានៅអាយុប្រហែល 20 – 40 ឆ្នាំ
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរបណ្តាលមកពីអ្វី
តាមវិទ្យាសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រ នៅមិនទាន់ដឹងមូលហេតុច្បាស់លាស់នៃជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែជឿថាពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើការខុសប្រក្រតីរបស់ខួរក្បាលផ្នែកហាយប៉ូថាឡាមុស (Hypothalamus) ដែលគ្រប់គ្រងនាឡិកាជីវិតរបស់រាងកាយ។ ដោយកត្តាជំរុញឱ្យឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរដែលគួរប្រុងប្រយ័ត្ន គឺ ការផឹកស្រា, ការជក់បារី, ក្លិនខ្លាំង, អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង, ស្ត្រេស ជាដើម
រោគសញ្ញានៃជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរមានលក្ខណៈដូចម្តេច
- ឈឺក្បាលខ្លាំងភ្លាមៗ
- ឈឺនៅត្របកភ្នែក/ប៉ោងភ្នែក រន្ធភ្នែក ខាងក្រោយភ្នែក សៀតភាគី ថ្ងាស ខាងតែមួយ
- ភ្នែកក្រហម ទឹកភ្នែកហូរ ត្របកភ្នែកធ្លាក់ ហើម
- ច្រមុះតឹង សំបោរហូរ ធ្វើខ្លួនមិនស្ងប់/អត់ស្រួល
- ញើសចេញនៅលើថ្ងាសឬមុខ
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរខុសពីជំងឺឈឺក្បាលមីហ្គ្រែនយ៉ាងដូចម្តេច
មនុស្សជាច្រើនតែងយល់ច្រឡំថាជាជំងឺមីហ្គ្រែន ដូច្នេះមិនបានទទួលការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។ ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache) ខុសពីជំងឺឈឺក្បាលមីហ្គ្រែន (Migraine) ដូចខាងក្រោម៖
|
ជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache) |
ជំងឺឈឺក្បាលមីហ្គ្រែន (Migraine) |
|
ឈឺក្បាលខ្លាំងតែរយៈពេលខ្លី អាចស្រាល/បាត់ក្នុង 3 ម៉ោង |
ឈឺបុកៗ ឈឺក្បាលខាងណាមួយយូររហូតដល់ 3 ថ្ងៃ |
|
ឈឺនៅត្របកភ្នែក/ប៉ោងភ្នែក រន្ធភ្នែក ខាងក្រោយភ្នែក សៀតភាគី ថ្ងាស ខាងតែមួយជានិច្ច |
ឈឺក្បាលខាងតែមួយ អាចប្ដូរខាងឆ្វេងឬខាងស្តាំ ប៉ុន្តែភាគច្រើនឈឺម្តងមួយខាង |
|
រោគសញ្ញាប្រព័ន្ធប្រសាទស្វ័យប្រវត្តិឃើញច្បាស់ពេលឈឺ ហើយកើតនៅខាងដដែលនឹងដែលឈឺ រួមមាន ភ្នែកក្រហម ទឹកភ្នែកហូរ ត្របកភ្នែកធ្លាក់ ហើម ច្រមុះតឹង សំបោរហូរ ធ្វើខ្លួនមិនស្ងប់/អត់ស្រួល |
ជួបរោគសញ្ញាប្រព័ន្ធប្រសាទស្វ័យប្រវត្តិតិចតួច អាចមានរោគសញ្ញាព្រមាន (Aura) មុនឈឺ ដូចជា ឃើញពន្លឺព្រិលៗ ឃើញខ្សែរលកស៊ីកហ្សាក់ ឃើញរូបភាពព្រិលៗ ជាដើម |
|
អ្នកជំងឺភាគច្រើនមិនអាចនៅស្ងៀមបាន ត្រូវដើរទៅមកឬរំកិលខ្លួន |
អ្នកជំងឺចង់ដេកស្ងៀមៗក្នុងកន្លែងងងឹត និងស្ងាត់ |
|
វដ្តការឈឺមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមម៉ោង (Alarm Clock Headache) ជាញឹកញាប់ឈឺម៉ោងដដែលរាល់ថ្ងៃ ដូចជា បន្ទាប់ពីដេក 1 – 2 ម៉ោង ឬពេលជិតភ្លឺ។ រៀងរាល់លើកមានរយៈពេលប្រហែល 15 នាទី – 3 ម៉ោង អាចកើតពី 1 លើក ដល់ 8 លើកក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយអាចបន្តជាខែឬជាឆ្នាំអាស្រ័យតាមភាពធ្ងន់ធ្ងរ |
វដ្តការឈឺ (The migraine phases) បែងចែកជាដំណាក់កាលមុនឈឺ (Prodrome) 1 – 2 ថ្ងៃ ដំណាក់កាលព្រមាន (Aura) មុនឈឺ 5 – 60 នាទី ដំណាក់កាលឈឺក្បាលមីហ្គ្រែន (Headache) ចាប់ពី 4 – 72 ម៉ោង ដំណាក់កាលបន្ទាប់ពីឈឺ (Postdrome) អាចនឿយហត់ អស់កម្លាំង សះស្បើយដោយខ្លួនឯងក្នុង 48 ម៉ោង |
គោលការណ៍ព្យាបាលជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ
- ការព្យាបាលដំណាក់កាលស្រួចស្រាវ (Acute Treatment) នៅពេលមានអាការៈឈឺកើតឡើង វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងព្យាបាលដោយមានគោលដៅគឺបញ្ឈប់ការឈឺចាប់ឱ្យបានលឿនបំផុត រួមមាន៖
- ការដកដង្ហើមអុកស៊ីសែន 100% (High Flow Oxygen 12 – 15 L/Minute) តាមរយៈម៉ាស់ប្រភេទ Non – Rebreathing Mask អាចជួយឱ្យបាត់ឈឺបានរហូតដល់ 80%
- ថ្នាំក្រុម Triptans (Sumatriptan) ប្រភេទចាក់ ឬបាញ់ច្រមុះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឈឺចាប់
- ការកាត់វដ្តការឈឺក្នុងដំណាក់កាលផ្លាស់ប្តូរ (Transitional Therapy) ដោយសារថ្នាំការពារសំខាន់ត្រូវការពេលវេលាដើម្បីចាប់ផ្តើមមានប្រសិទ្ធភាព ដូច្នេះត្រូវប្រើថ្នាំដើម្បីបញ្ឈប់រោគសញ្ញាឈឺនៅចន្លោះពេលនោះ រួមមាន៖
- Corticosteroids ការទទួលស្តេរ៉ូអ៊ីដកម្រិតខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលខ្លីៗ ដើម្បីបញ្ឈប់វដ្តការឈឺ
- Greater Occipital Nerve Block (GON Block) ការចាក់ថ្នាំស្ពឹកបន្សំស្តេរ៉ូអ៊ីដទៅកាន់សរសៃប្រសាទផ្នែកក្រោយក្បាលខាងដែលឈឺ ដែលអាចជួយបន្ថយភាពញឹកញាប់ និងភាពធ្ងន់ធ្ងរបានយ៉ាងរហ័ស
តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីការពារអាការៈឈឺរយៈពេលវែង
ការការពារអាការៈឈឺរយៈពេលវែង (Preventive Therapy) ដូចជា Verapamil, Topiramate, Melatonin, Lithium រួមទាំងថ្នាំទប់ស្កាត់សារធាតុ CGRP (Galcanezumab កម្រិត 240 – 300 mg) ចាក់ក្រោមស្បែក ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយចំនួនលើកនៃការឈឺ ក្នុងក្រុមដែលកើតជាប្រចាំតាមរដូវ/ជាដំណាក់កាល (Episodic Cluster Headache) បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព
ទោះបីជាជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរមិនគំរាមកំហែងដល់ជីវិតក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាប៉ះពាល់ដល់គុណភាពជីវិត។ ប្រសិនបើមានអាការៈឈឺក្បាលខាងតែមួយខ្លាំង រួមជាមួយទឹកភ្នែកហូរ ឬច្រមុះតឹង មិនគួរទិញថ្នាំមកទទួលដោយខ្លួនឯងទេ គួរទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធប្រសាទ ដើម្បីទទួលការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ជួយឱ្យត្រឡប់ទៅរស់នៅជីវិតប្រក្រតី និងមានគុណភាពជីវិតល្អ
វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញក្នុងការព្យាបាលជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache)
វេជ្ជ.គីរ៉ាទីកន វុងវ៉ៃវានិច វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រផ្ទៃក្នុងឯកទេសខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធប្រសាទ ជំនាញព្យាបាលជំងឺឈឺក្បាល និងមីហ្គ្រែន Bangkok Hospital International មន្ទីរពេទ្យសម្រាប់ខួរក្បាល និងឆ្អឹង
អាចចុចទីនេះដើម្បីកំណត់ពេលណាត់ដោយខ្លួនឯង
មន្ទីរពេទ្យដែលមានជំនាញក្នុងការព្យាបាលជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache)
មជ្ឈមណ្ឌលខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធប្រសាទ Bangkok Hospital International មន្ទីរពេទ្យសម្រាប់ខួរក្បាល និងឆ្អឹង ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការពិនិត្យវិនិច្ឆ័យ និងថែទាំព្យាបាលជំងឺឈឺក្បាលប្រភេទក្លាស្ទឺរ (Cluster Headache) ដោយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស រួមទាំងក្រុមពហុវិស័យដែលមានជំនាញ និងបច្ចេកវិទ្យាព្យាបាលទំនើប ដើម្បីឱ្យអ្នកជំងឺអាចរស់នៅដោយមានគុណភាពជីវិតល្អក្នុងរាល់ថ្ងៃ
