สายตายาวตามอายุ

Copy

สายตายาวตามอายุ

ดวงตาของคนเราเปรียบเทียบได้กับกล้องถ่ายรูป สามารถมองเห็นชัดได้ในหลายๆระยะ ตาเราเองจะมีการปรับfocus ให้ชัดได้ที่ไกลและใกล้ได้เช่นกัน เหมือนกับเลนส์ของกล้องถ่ายรูป แต่ตาเราจะมีระบบประสาทอัตโนมัติเป็นผู้ควบคุมการปรับ focus นี้ค่ะ โดยเวลามองใกล้ระบบประสาทจะส่งคำสั่งมายังกล้ามเนื้อมัดเล็กๆในลูกตาเรา ซึ่งอยู่รอบๆเลนส์ตาและทำให้เลนส์ในลูกตาเราโป่งออกเพิ้มกำลังเหมือนเลนส์นูนทำให้มองใกล้ได้ และมีการคลายตัวลงเมื่อมองไกล

 

แต่เมื่อเราอายุมากขึ้นๆ เริ่มในวัยที่อายุใกล้ 40 ปีหรือมากกว่านั้น กล้ามเนื้อตามัดเล็กๆที่อยู่รอบๆเลนส์ตาของเรา (Ciliary muscles) จะเริ่มมีการเสื้อมสภาพลงตามวัย และเลนส์ตาแข็งขึ้น ทำให้เราไม่สามารถเพิ่มกำลังของเลนส์ให้เป็นโป่งออกเป็นเลนส์นูนให้มองใกล้ได้ด้วยตัวเราเองอีกต่อไป (ตามรูปที่ 1) จึงต้องเริ่มพึ่งพาแว่นสายตายาว ซึ่งจะเป็นเลนส์นูน (มีกำลังเป็นบวก) มาใช้เพื่อให้มองใกล้ได้ดี เหมือนช่วยเราในยามที่เรา ไม่สามารถเพ่งเองจนทำเลนส์ให้โป่งออกเองได้แล้ว สายตายาวตาอายุจะเกิดเฉพาะเวลาเรามองใกล้เท่านั้น มองไกลเรายังมองได้ปกติเหมือนเดิม เพราะมองไกลเราไม่ได้ต้องใช้กล้ามเนื้อนี้เพ่งค่ะ

 

อาการของสายตายาวตามอายุ 

  1.  มองระยะใกล้ (ราว 30 ซม.)ไม่ชัดทั้งที่เดิมเคยอ่านชัดเจนมาก่อนหรือ จะชัดต่อเมื่อต้องพยายามเพ่งมากขึ้นและมักเกิดอาการไม่สบายตาหรือทำงานหรืออ่านหนังสือได้ไม่นานเท่าเดิม ล้าง่ายขึ้น
  2. จะมองได้ชัดขึ้นถ้ายื่นมือถอยห่างออกจากระยะเดิมที่เคยอ่านได้ออกไปอีก
  3. หากเป็นมีสายตาสั้นอยู่เดิม จะต้องถอดแว่นตาออกถึงจะมองใกล้ชัดเจน

    

 การรักษาสายตายาวตามอายุ 

     1. แว่นตา  โดยหลักการเราจะต้องใส่แว่นที่เป็นเลนส์นูน (มีกำลังเป็นบวก)เพื่อเพิ่มกำลังในการ focus ให้มองใกล้ได้ เพื่อทดแทนกำลังมองใกล้ที่สูญเสียไปตามอายุของเรา

 

#ถ้าเดิมเราสายตาปกติ ไม่เคยใส่แว่นมาก่อน วิธีแก้ไขคือ

  • ใส่แว่นสายตายาว(กำลังเป็นบวก) เฉพาะเวลาต้องการอ่านหนังสือ หรือดูระยะใกล้

 

#ถ้าเดิมเราสายตาสั้น ยาว หรือเอียง และใส่แว่นแก้สายตาเพื่อมองไกลอยู่แล้ว แต่เริ่มใส่แว่นอันเดิมนี้มองใกล้ไม่ได้ วิธีแก้ไขคือ

  • ตัดแว่นมองใกล้เพิ่มอีก 1 อันเป็นเพิ่อไว้มองใกล้ ส่วนอันเดิมไว้มองไกล อาจไม่สะดวกต้องใส่ๆถอดๆ
  • ใช้แว่นเดียวที่มี2 กำลังในอันเดียวกันหรือเลนส์สองชั้น (bifocal) แว่นจะเห็นเป็นเลนส์ 2 ส่วนในแว่นเดียวเห็นรอยต่อ จะมองเห็นชัด2 ระยะคือมองไกลและมองใกล้ ซึ่งมีกำลังต่างกันใน2ส่วนนี้

        

  • ใช้แว่นเดียวที่เป็นเลนส์ที่มีหลายกำลังที่เรียกว่าเลนส์ชัดหลายระยะ แบบไร้รอยต่อ (Progressive Lens) แว่นแบบนี้เลนส์ส่วนบนไล่ลงมาส่วนล่างมีค่าสายตาไล่ระดับเพื่อให้ส่วนล่างมองใกล้ได้ ส่วนบนไว้มองไกล แต่จะไร้รอยต่อ คือดูเหมือนเป็นเลนส์ชิ้นเดียวมองได้ชัดทุกระยะตั้งแต่ใกล้กลางไกล เหมือนมีแว่นหลายตัวอยู่ในแว่นเดียวกันค่ะ ทำให้มองเห็นได้หลายๆระยะ

       

  • ถ้าสายตาสั้นอยู่เดิม ก็ยังคงใช้แว่นเดิมอ่านไกลได้เหมือนเดิม แต่เวลามองใกล้จะไม่ชัด อาจใช้วิธีถอดแว่นอ่านใกล้แทน เพราะคนสายตาสั้นมองใกล้ชัดอยู่แล้ว (แต้ถ้าเดิมเป็นสายตายาว ถอดแว่นเดิมจะยิ่งแย่นะคะ)

  

  1. Contact lens ถ้าเดิมใส่ contact lens อยู่เพื่อแก้ไขสายตาสั้น ยาว เอียงเพื่อให้มองไกลชัด ก็จะต้องใส่แว่นสายตายาวเพื่อมองใกล้ จึงจะเห็นได้ชัดเจน อีกทางเลือกคือ

  • เปลี่ยนเป็นใช้คอนแทคเลนส์ที่แก้สายตายาวได้ (bifocal หรือ multifocal contact lens) โดยจะมีการเลือกใส่ตาเด่นและตาด้อยในรูปแบบต่างกัน
  • เปลี่ยนกำลังของคอนแทคเลนส์ โดยใช้หลักการ ตาเด่นใช้มองไกล ตาด้อยใช้มองใกล้ (monovision) โดยในตาข้างที่เป็นตาด้อยจะปรับกำลัง เพื่อใช้มองใกล้ ส่วนข้างที่เป็นตาเด่นยังคงใช้คอนแทคเลนส์กำลังเดิม ต้องอาศัยการปรับตัวและใช้ตา2ข้างร่วมกัน

  

  1. LASIK

กรณีที่มีแต่สายตายาวตามอายุ

  • ทำเลสิกโดยใช้หลักการ monovision คือแก้ไขข้างที่เป็นตาด้อยให้สามารถมองใกล้ได้ ศูนย์เลสิกรพ.กรุงเทพ มีโปรแกรมรักษาสายตายาวตามอายุ (laser blended vision)ซึ่งเป็นนวัตกรรมล่าสุดในการรักษาสายตายาวตามอายุ โดยลิขสิทธิ์เฉพาะเลเซอร์รุ่น MEL-80 โดยหลังผ่าตัดแล้ว ผู้ป่วยจะสามารถมองระยะไกล ระยะกลางและใกล้ได้ดีมากขึ้นกว่า monovision ธรรมดา เนื่องจาก คุณสมบัติพิเศษของการยิงเลเซอร์ จะช่วยให้มองเห็นครอบคลุมได้หลายระยะมากขึ้น ทำให้ลดการพึ่งพาแว่นอ่านหนังสือหลังจากผ่าตัดไปแล้วจะต้องมีการใช้เวลาปรับตัวในการใช้สายตาทั้งสองข้างร่วมกัน สมองส่วนที่ใช้ในการมองเห็นของคนเรา จะปรับการมองเห็นโดยเวลาที่ใช้เพื่อปรับตัวโดยเฉลี่ยประมาณ 1 สัปดาห์ ถึง 1 เดือนแล้วแต่บุคคล

 

กรณีสายตาสั้น ยาวแต่กำเนิด หรือเอียง และมียาวตามอายุร่วมด้วย


เลือกทำได้หลายวิธี ขึ้นกับความต้องการ คือ

  • แก้ไขแบบวิธีหลักการ monovision หรือใช้โปรแกรมพิเศษ LBV เพื่อเพิ่มระยะการมองเห็นได้มากขึ้น ทั้งใกล้และกลางในตาข้างที่เป็นตาด้อย ส่วนตาข้างเด่น จะแก้ไขให้มองได้ชัดเจนที่ไกล
  • ทำเพื่อแก้ค่าสายตาสั้น ยาวแต่กำเนิด หรือ สายตาเอียงที่มีอยู่เดิมเท่านั้น ไม่ได้แก้สายตายาวตามอายุ คือหลังทำเสร็จจะมองไกลชัดเจน แต่ยังคงต้องใส่แว่นมองใกล้อยู่

 

คำถามน่ารู้รอบตา

     คำถาม ...  ใส่แว่นมองใกล้แล้วจะทำให้สายตายาวเพิ่มขึ้นเร็วขึ้นจริงหรือไม่?

     คำตอบ ...  ไม่จริงค่ะ สายตายาวตามอายุจะเสื่อมไปตามวัยค่ะ การใส่แว่นนอกจากไม่ได้ทำให้เกิดสายตายาวที่เพิ่มเร็วมากขึ้นแล้ว กลับทำให้เราสบายตามากขึ้น กล้ามเนื้อตาไม่ต้องเพ่งมากในขณะที่เรามองใกล้ ลดอาการตาล้าได้ค่ะ

 

บทความโดย: พญ.ธารินี เสงี่ยมพรพาณิชย์ จักษุแพทย์ผู้เชียวชาญด้านกระจกตาและการผ่าตัดแก้ไขสายตา


สอบถามเพิ่มเติมที่ ศูนย์จักษุกรุงเทพ
ชั้น 5 อาคารโรงพยาบาลกรุงเทพ โทร.1719
Email: bmcintermed@bangkokhospital.com