ความก้าวหน้าในการผ่าตัด การผ่าตัดแผลเล็ก| โรงพยาบาลกรุงเทพ

Copy

ในปัจจุบันการพัฒนาเทคนิคและคุณภาพ ของกล้องทำให้การผ่าตัดโดยการใช้กล้องส่องข้อมีความสำเร็จสูงขึ้นมากกว่าใน อดีต โดยพบว่ามีผู้ป่วยมากกว่า 4 ล้านคนต่อปีทั่วโลกที่ได้รับการรักษาโดยการผ่าตัดส่องกล้องในข้อเข่า

 

การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าคืออะไร?


การผ่าตัดโดยการใช้กล้องส่องข้อเข่า หรือที่เรียกว่าการ"ส่องกล้อง" เป็นหนึ่งในการผ่าตัดที่บาดเจ็บน้อย (Minimal Invasive Surgery) คือ การผ่าตัดโดยใช้กล้องส่องเข้าไปในข้อเข่า เพื่อสำรวจหาพยาธิสภาพที่เกิดขึ้น ช่วยในการวินิจฉัยโรคได้อย่างแม่นยำ และสามารถรักษาไปพร้อมกัน

ในการผ่าตัดส่องกล้อง ศัลยแพทย์จะสอดกล้องผ่านแผลผ่าตัดขนาดเล็กประมาณ 4 มิลลิเมตรเข้าไปในข้อเข่า ภาพที่ได้จะถูกส่งขึ้นจอภาพที่อยู่ในห้องผ่าตัด ทำให้แพทย์สามารถเห็นส่วนต่างๆ ในข้อเข่าได้อย่างชัดเจน แม้จะเป็นในซอกหลืบเล็กๆ ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้แม้ในการผ่าตัดแบบเปิดแผลใหญ่

เมื่อแพทย์พบพยาธิสภาพที่เกิดขึ้นในข้อเข่าของผู้ป่วยแล้ว แพทย์จะทำการรักษาไปพร้อมกัน โดยการสอดเครื่องมือเข้าไปในข้อเข่าผ่านทางแผลผ่าตัดขนาดเล็กรอบๆ เข่า

 

การเตรียมตัวก่อนการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า

  • ผู้ป่วยจะได้รับการซักประวัติ ตรวจร่างกาย เจาะเลือด อาจมีการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และเอ็กซเรย์ปอด เพื่อดูว่าผู้ป่วยแข็งแรงเพียงพอสำหรับการผ่าตัดหรือไม่
  • ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์ว่ามีโรคประจำตัวหรือไม่ ประวัติการใช้ยาโดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือด ซึ่งอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือด และประวัติแพ้ยา
  • ผู้ป่วยจะต้องงดอาหาร และน้ำอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนการผ่าตัด
  • การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าผู้ป่วยจะต้องนอนในโรงพยาบาลหลังการผ่าตัด ประมาณ 1 – 2 วัน แต่ในบางกรณีแพทย์อาจอนุญาตให้ผู้ป่วยกลับบ้านได้หลังการผ่าตัด โดยไม่ต้องนอนในโรงพยาบาลถ้าเป็นการผ่าตัดที่ไม่ใหญ่มาก
  • หลังผ่าตัดข้อเข่าจะถูกพันด้วยสำลี และผ้ายืดรัดเข่า (compressive dressing)

 

การวางยาสลบระหว่างการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า


วิสัญญีแพทย์จะคุยกับผู้ป่วยก่อนการผ่าตัด เพื่ออธิบายการวางยาที่เหมาะสมที่สุดกับผู้ป่วย ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นการฉีดยาชาเข้าในช่องไขสันหลัง หรืออาจเป็นการวางยาสลบในผู้ป่วยบางราย

 

ข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า

  • เพื่อตัดหมอนรองเข่า หรือเพื่อเย็บซ่อมหมอนรองเข่า (Partial menisectomy or Meniscal repair)
  • การสร้างเสริมเส้นเอ็นคู่ไขว้หน้า/ไขว้หลัง (ACL, PCL Reconstruction)
  • การรักษากระดูกอ่อนผิวข้อแตกในข้อเข่า (Cartilage Injury)
  • การรักษาชิ้นส่วนของผิวข้อที่แตก และล่องลอยอยู่ในข้อเข่า (Remove Loose Body)
  • เพื่อตัดเยื่อหุ้มข้อที่มีการอักเสบ หรือน้ำชิ้นเนื้อมาตรวจทางพยาธิ (Synovectomy or Synovial Biopsy)
  • เพื่อการวินิจฉัยโรคในข้อเข่าที่ยังไม่สามารถวินิจฉัยได้แน่นอน (Arthroscopic Diagnosis)

 

การพักฟื้นหลังผ่าตัด

  • การพักฟื้นหลังผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าจะค่อนข้างรวดเร็วมากกว่าการผ่า ตัดด้วยการเปิดแผลใหญ่ ผู้ป่วยควรจะปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์โดยเคร่งครัด
  • ผู้ป่วยควรยกขาสูงกว่าระดับหัวใจ เพื่อลดการบวมให้น้อยที่สุด ไม่ควรเดินมากเกินความจำเป็นในช่วงแรกหลังผ่าตัด และควรประคบเย็นรอบๆ เข่าทุก 4 – 6 ชั่วโมง เพื่อลดอาการบวม และปวดภายหลังการผ่าตัด
  • แผลผ่าตัดจะถูกปิดไว้ แพทย์จะแนะนำถึงการดูแลแผล และจะนัดผู้ป่วยมาดูแผลประมาณวันที่ 3 หลังผ่าตัดและตัดไหมในวันที่ 7 - 10 หลังผ่าตัด
  • การเดินหลังผ่าตัด ส่วนใหญ่จะต้องใช้ไม้ค้ำยันในการช่วยเดินในช่วงแรกหลังผ่าตัด ซึ่งแพทย์จะแนะนำผู้ป่วยว่าสามารถลงน้ำหนักได้มากเพียงใดในขณะเดิน
  • ส่วนใหญ่จะสามารถอาบน้ำได้ เนื่องจากแพทย์จะปิดแผลด้วยอุปกรณ์กันน้ำ (Waterproof bandage)

 

การทำกายภาพหลังผ่าตัด

แพทย์และนักกายภาพบำบัดจะสอนการบริหารกล้ามเนื้อรอบๆ เข่า และวิธีการใช้ไม้ค้ำยันในการช่วยเดิน การฝึกงอ และเหยียดเข่าเพื่อไม่ให้ข้อเข่าติดยึด ซึ่งผู้ป่วยควรหมั่นทำตามเวลาในทุกๆ วัน

การทำกายภาพบำบัดจะช่วยให้ผลการผ่าตัดดี และฟื้นตัวเร็วขึ้น ดังนั้นผู้ป่วยควรจะปฏิบัติโดยเคร่งครัด

 

ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด

การส่องกล้อง ก็เช่นเดียวกับการผ่าตัดทุกชนิด การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าก็มีอัตราเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนในการผ่าตัด ได้ แต่มีโอกาสเกิดขึ้นน้อย พบได้ไม่บ่อย และมักเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ไม่รุนแรง

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่

  • การติดเชื้อ
  • ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน
  • ภาวะเลือดออกในข้อเข่า
  • ข้อติด ผู้ป่วยควรกลับมาพบแพทย์ก่อนกำหนด ถ้ามีอาการดังต่อไปนี้
  • ไข้ หนาวสั่น
  • อาการ บวม แดง ร้อนของข้อเข่าที่ผ่าตัด ที่ไม่ดีขึ้น
  • อาการปวดที่ไม่ดีขึ้น
  • อาการปวดบริเวณกล้ามเนื้อน่อง

 

ผลการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า

ส่วนใหญ่ผลการรักษาค่อนข้างดี แต่ต้องขึ้นอยู่กับสภาพการบาดเจ็บของข้อเข่าด้วยว่ารุนแรงมากน้อยระดับใด เช่น ในรายที่มีกระดูกอ่อนผิวข้อที่แตกและสึกกร่อนมาก แต่แพทย์จะพยายามรักษาฟื้นฟูให้เข่ากลับมาใช้งานได้ดีใกล้เคียงเดิมให้ได้ มากที่สุด โดยเฉพาะในรายที่เป็นนักกีอาชีพ

 

ศูนย์กระดูกและข้อกรุงเทพ โรงพยาบาลกรุงเทพ
โทร. 02-755-1012, 02-755-1013
เวลาทำการ  จันทร์ อาทิตย์   07.00 – 20.00 น.