การรักษาเนื้องอกในมดลูกด้วยวิธีผ่านหลอดเลือดแดง

การรักษาเนื้องอกในมดลูกด้วยวิธีผ่านหลอดเลือดแดง (Uterine Fibroids Embolization) คือ การรักษาเนื้องอกด้วยวิธีผ่านหลอดเลือดแดง โดยการอุดเส้นเลือด เพื่อทำให้เส้นเลือดแดงที่เลี้ยงก้อนเนื้อมดลูกทั้งสองข้างอุดตัน ซึ่งทำให้ก้อนเนื้อขาดเลือด และไม่ยุ่งเกี่ยวกับเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงส่วนอื่นๆ

ถาม : เนื้องอกของมดลูกคืออะไร
ตอบ : เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง ที่เกิดจากการเจริญเติบโตผิดปกติในผนังมดลูก และถูกกระตุ้นจากฮอร์โมนในร่างกายให้มีขนาดโตขึ้นจากก้อนที่มีขนาดเล็กไม่ถึง 1 นิ้ว จนมีขนาดใหญ่มากกว่า 10 นิ้ว โดยจะแบ่งออกเป็น 3 ชนิด ได้แก่

1. ก้อนเนื้องอกที่อยู่ในผนังด้านนอกของมดลูก
2. ก้อนเนื้อที่อยู่ในผนังมดลูก
3. ก้อนเนื้องอกที่อยู่ในชั้นของเยื่อเมือกของมดลูก

ถาม : มีอาการอย่างไรเมื่อมีเนื้องอกของมดลูก
ตอบ : โดยทั่วไปเนื้องอกของมดลูกมักไม่มีอาการ แต่จะมีผู้ป่วยประมาณ 20% ที่ต้องการการรักษาทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตำแหน่ง, ขนาด และจำนวนก้อน ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการดังนี้

1. มีเลือดออกผิดปกติจากช่องคลอด
2. มีอาการปวดในอุ้งเชิงกราน ปวดหลัง ปวดขา
3. มีอาการปวดในขณะมีเพศสัมพันธ์
4. มีอาการที่เกิดจากการกดของก้อน ได้แก่ ปัสสาวะบ่อย ท้องผูก

ถาม : จะได้รับการวินิจฉัยด้วยวิธีใดบ้าง
ตอบ : โดยทั่วไปแพทย์สามารถวินิจฉัยได้โดยการตรวจภายใน หรือสามารถยืนยันได้ชัดเจนขึ้นด้วยการตรวจอัลตร้าซาวด์

ถาม : การรักษาทำได้กี่วิธี
ตอบ : ทำได้หลายวิธีได้แก่

1. การรักษาด้วยยา เช่น ยาต้านการอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ , ยาคุมกำเนิดและฮอร์โมน
2. การรักษาด้วยการผ่าตัด เช่น การตัดเนื้องอกของมดลูก (Myomectomy), การตัดมดลูก (Hysterectomy)
3. การอุดเส้นเลือด (Uterine Fibroids Embolization)

ถาม : การอุดเส้นเลือดคืออะไร
ตอบ : การทำให้เส้นเลือดแดงที่เลี้ยงก้อนเนื้อมดลูกทั้งสองข้างอุดตัน ซึ่งจะส่งผลให้ก้อนเนื้อขาดเลือดไปเลี้ยงในที่สุด แต่จะต้องพยายามรักษาการทำงานที่เป็นปกติของผนังมดลูกไว้ และไม่ยุ่งเกี่ยวกับเส้นเลือดที่เลี้ยงอวัยวะส่วนอื่นๆ

ถาม : ผู้ป่วยประเภทใดบ้างที่สามารถรักษาด้วยวิธีอุดเส้นเลือด
ตอบ :

1. ผู้ป่วยที่มีเนื้องอกมดลูกและมีอาการ ทุกคนสามารถเลือกการรักษาด้วยวิธีนี้ได้
2. ในกรณีมีข้อห้ามหรือมีความเสี่ยงต่อการผ่าตัด
3. กรณีที่ผู้ป่วยมีความประสงค์ไม่อยากรักษาด้วยการผ่าตัด เช่นต้องการเก็บรักษามดลูกไว้
   หรือประสงค์จะตั้งครรภ์ในอนาคต

ถาม : วิธีการรักษาด้วยการอุดเส้นเลือดมีข้อดีอย่างไร
ตอบ :

1. ไม่ต้องทำการผ่าตัด ไม่ต้องดมยาสลบ
2. ใช้ยาชาเฉพาะที่ ทำให้ไม่มีแผลผ่าตัดหรือแผลเป็น
3. นอนรักษาในโรงพยาบาล 2-3 วัน
4. ใช้เวลาในการพักฟื้นสั้นกว่าการผ่าตัดมาก

ถาม : มีวิธีการรักษาอย่างไร
ตอบ :

1. แพทย์จะเตรียมผิวหนังให้สะอาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อบริเวณขาหนีบขวา
2. ผู้ป่วยจะได้รับยาชาเฉพาะที่ ที่บริเวณขาหนีบด้านขวา จากนั้นจะได้รับการใส่สายสวนหลอดเลือดผ่านทางแผลที่ผิวหนังขนาดเล็กกว่า 3 มิลลิเมตร และฉีดสารทึบรังสีเพื่อดูลักษณะกายวิภาคโดยทั่วไปของหลอดเลือด
3. จากนั้นอาจจะใช้สายสวนหลอดเลือดเข้าไปยังหลอดเลือดด้านตรงข้ามกับตำแหน่งที่แทงเส้นเลือด และลักษณะเส้นเลือดที่ผิดปกติของเส้นเลือดที่เลี้ยงมดลูก และวางตำแหน่งของปลายสายสวนหลอดเลือดตรงบริเวณที่ผิดปกติ
   จากนั้นทำการอุดเส้นเลือดด้วยสารสำหรับอุดเส้นเลือด ซึ่งสารที่นิยมใช้ในการอุดหลอดเลือดคือ Polyvinyi Alcohol particies
4. เมื่อทำการอุดหลอดเลือดทางด้านซ้าย แล้วให้ใช้สายสวนหลอดเลือดเดิมมาทำการฉีดสีดูลักษณะหลอดเลือด และอุดหลอดเลือดทางด้านขวาด้วยวิธีเดียวกัน

ถาม : มีภาวะแทรกซ้อนอะไรบ้าง
ตอบ : ที่พบบ่อยคือ อาการปวดท้อง คลื่นไส้ และอาเจียนหลังจากการรักษา 1-2 วัน บางรายอาจมีไข้ แต่อาการเหล่านี้มักจะควบคุมได้โดยการใช้ยาแก้ปวด

ถาม : ผลการรักษาเป็นอย่างไร
ตอบ : ผู้ป่วย 90% พอใจกับผลการรักษา สามารถกลับไปทำงานได้ตามปกติภายหลังการรักษา 1 สัปดาห์ แม้ว่าตัวก้อนเนื้องอกจะไม่ได้หายไปทันที แต่จะมีการฝ่อลง และค่อยๆ สลายลงไป โดยตัวมดลูกยังอยู่อย่างปกติ ทำให้อาการปวด อาการเลือดออกผิดปกติ หรืออาการอื่นๆ หายไป