รังสีรักษา
แผนกรังสีรักษา (Radiation Oncology)
หน่วยงานรังสีรักษา
และเวชศาสตร์นิวเคลียร์โรงพยาบาลวัฒโนสถมีความยินดีที่จะมอบบริการการตรวจรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งด้วยอุปกรณ์ทางการแพทย์อันทันสมัยโดยบุคลากรที่มีประกอบด้วยทีมบุคลากรผู้ชำนาญมีความสามารถ
และประสบการณ์ในการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็ง
และมีการร่วมงานกันเป็นทีมอย่างมีประสิทธิภาพ บุคลกรที่เกี่ยวข้อง คือ
แพทย์รังสีรักษา พยาบาล นักฟิสิกส์การแพทย์ นักรังสีการแพทย์ ซึ่งสามารถให้คำแนะนำ
และดูแลรักษาอย่างเป็นระบบ
ทางแผนกรังสีรักษาและพยาบาลได้จัดเตรียมอุปกรณ์เครื่องมือทันสมัย
และมีพัฒนาการที่ล้ำหน้าซับซ้อนเพื่อให้ผลรายงานที่เป็นประโยชน์อย่างสูงสุดต่อการวินิจฉัยของแพทย์
และเพื่อให้ผู้ป่วยมะเร็งได้รับการวินิจฉัย และรักษาอาการอย่างถูกต้องแม่นยำด้วย
การจัดแบ่งเครื่องมือการตรวจ และรักษาตามประเภทอาการดังนี้
รังสีรักษา และการฉายรังสี
รังสีรักษา เป็นการใช้รังสีพลังงานสูง เช่น รังสีเอกซ์ (X-Ray) รังสีแกมม่า
(Gamma Ray) หรือรังสีอิเล็กตรอน (Electron) ในการทำลายเซลล์มะเร็ง
เพื่อไม่ให้มีการเจริญเติบโต แบ่งเซลล์ หรือแพร่กระจายต่อไป
รังสีรักษาอาจใช้ในการลดขนาดของก้อนมะเร็งก่อนทำการผ่าตัด หรือใช้ภายหลังการผ่าตัด
เพื่อทำลายเซลล์มะเร็งที่อาจจะหลงเหลืออยู่ภายหลังการผ่าตัดเป็นการรักษาเฉพาะที่
ซึ่งจะมีผลต่อเซลล์ในบริเวณที่รักษาเท่านั้น
การวางแผนการรักษาจะต้องทำอย่างรอบคอบระมัดระวังเพื่อหลีกเลี่ยงอวัยวะสำคัญๆที่อยู่ใกล้เคียงให้ได้รับปริมาณรังสีน้อยที่สุด
เทคนิคการรักษาด้วยรังสีที่เลือกใช้ จะขึ้นกับตำแหน่ง ขนาด และชนิดของมะเร็ง
รวมทั้งสภาวะของผู้ป่วยด้วย
การฉายรังสีจากภายนอกร่างกาย
โดยการใช้เครื่องฉายรังสี(หรือ เครื่องเร่งอนุภาคพลังงานสูง)
ทำการฉายรังสีพลังงานสูงไปยังตำแหน่งของก้อนมะเร็ง
เครื่องฉายรังสีสามารถหมุนไปยังมุมต่างๆ
เพื่อให้ลำรังสีเล็งตรงไปยังเป้าหมายที่กำหนด ผู้ป่วยจะได้รับการฉายรังสี 5
ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นเวลาติดต่อกันประมาณ 6 สัปดาห์ (หยุด 2 วันต่อสัปดาห์)
เครื่องฉายรังสีโนวาลิส (NOVALIS)
เป็นเครื่องเร่งอนุภาคพลังงานสูงที่สามารถให้การรักษาอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย
โดยเฉพาะการฉายแสงด้วยแบบรังสีร่วมพิกัด (radiosurgery)
รักษารอยโรคขนาดเล็กที่สมองและทั่วร่างกาย ฉายได้หลายเทคนิคเช่น 3D-CRT , IMRT,
IMRS, SRS, SRT เครื่องโนวาลิสประกอบด้วยเครื่องเอกซเรย์ (EXACTRAC) แบบ 6 มิติ
และยังสามารถปรับระบบการฉายรังสีที่สัมพันธ์กับการหายใจของผู้ป่วยได้ (respiratory
gating) ทำให้มีความถูกต้องแม่นยำสูงขึ้น
เครื่องเร่งอนุภาค (ELEKTA SL20)
เป็นเครื่องเร่งอนุภาคพลังงานสูงที่ให้รังสีได้ 2 ชนิด คือ รังสีโฟตอน มี 2
พลังงาน คือ 6 และ 18 เมกะโวล์ (MV) และ อิเล็กตรอน 8 พลังงาน คือ 4, 6, 8, 10, 12,
15 ,18 และ 20 เมกะอิเลคตรอนโวล์ (MeV) นอกจากนี้ยังอุปกรณ์เสริมพิเศษที่เรียกว่า
MLC และระบบวางแผนการรักษา PINNACLE สามารถฉายเทคนิค 3D-CRT, IMRT
ฉายรังสีได้ทั่วทุกตำแหน่งของร่างกาย
เครื่องจำลองการรักษา (SIMULATOR)
เป็นเครื่องเอกซเรย์ที่ใช้สำหรับเพื่อจำลองตำแหน่งการรักษา
โดยสามารถดูภาพอวัยวะภายในขณะเคลื่อนไหวได้ซึ่งใช้ดูตำแหน่ง
เพื่อกำหนดขอบเขตการรักษา
เครื่องใส่แร่ HDR-GENIE
เป็นเครื่องใส่แร่ที่ควบคุมโดยอัตโนมัติด้วยคอมพิวเตอร์ แร่ที่ใช้คือ อิริเดียม
192 (Ir-192) ใช้ในผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูก มะเร็งหลังโพรงจมูก มะเร็งหลอดอาหาร
มะเร็งต่อมลูกหมาก และมะเร็งเต้านมเป็นต้น
เครื่อง PET/CT เป็นเครื่องมือทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์
ประกอบด้วยเครื่อง PET และ CT
ซึ่งสามารถดูภาพได้ทั้งระบบการทำงานและโครงสร้างของร่างกายใช้เพื่อ
- การตรวจหามะเร็งระยะเริ่มแรก
- การตรวจหาระยะของโรคมะเร็ง
- การตรวจเพื่อดูการตอบสนองต่อการรักษา
- การตรวจเพื่อดูการกระจายและการกลับเป็นซ้ำของมะเร็ง
เครื่อง SPECT เป็นเครื่องมือทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์
ประกอบด้วยกล้องแกมม่าใช้ถ่ายภาพทางรังสีของอวัยวะของผู้ป่วยที่สร้างจากสารเภสัชรังสีที่ฉีดเข้าไปในตัวผู้ป่วยเพื่อตรวจสอบลักษณะทางกายวิภาคและระบบการทำงานของอวัยวะต่างๆรวมทั้งตรวจดูการทำงานของสมอง
หัวใจ หรือใช้ภาพเพื่อการวินิจฉัยมะเร็ง และเพื่อการตรวจติดตามผลหลังการรักษาได้
การใส่แร่
ในผู้ป่วยบางราย แพทย์จะพิจารณาใช้การใส่แร่ในตำแหน่งที่ใกล้ก้อนมะเร็ง
แร่ที่ใช้คือสารกัมมันตรังสี
ซึ่งจะถูกใส่ในเครื่องมือที่ถูกสอดเข้าไปในช่องหรือโพรงในตัวผู้ป่วยการรักษาด้วยการใส่แร่จะทำให้บริเวณก้อนมะเร็งได้รับปริมาณรังสีมากที่สุด
โดยที่เนื้อเยื่อปกติใกล้เคียงได้รับรังสีน้อยมาก
สารกัมมันตรังสีที่ใช้จะอยู่ในรูปของแคปซูลเล็กๆ ซึ่งจะถูกควบคุมแบบอัตโนมัติ
โดยเครื่องคอมพิวเตอร์
การใส่แร่ในปัจจุบันสามารถทำได้ในเวลาที่เร็วขึ้นกว่าสมัยก่อน
ผู้ป่วยจึงไม่จำเป็นต้องพักในโรงพยาบาล สามารถมารับบริการแบบไปกลับได้