รพ.กรุงเทพร่วมรณรงค์ต่อต้านพิษร้ายของควันบุหรี่ เนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลก

Copy

รพ.กรุงเทพร่วมรณรงค์ต่อต้านพิษร้ายของควันบุหรี่ เนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลก

องค์การอนามัยโลก (WHO) เผยข้อมูลว่า ในควันบุหรี่เต็มไปด้วยนิโคติน (สารเสพติด) สารเคมี 7,000 ชนิด สารพิษมากกว่า 250 ชนิด และสารก่อมะเร็งมากกว่า 70 ชนิด ยิ่งสูบบุหรี่นานเท่าไรก็ยิ่งเสี่ยงต่อโรคภัยไข้เจ็บที่บั่นทอนชีวิตให้สั้นลง อีกทั้งยังส่งผลกระทบต่อคนรอบข้าง (second hand smoker) ถึงแม้จะไม่ได้สูบเองก็ตาม แต่พิษร้ายจากควันของบุหรี่สามารถสร้างความอันตรายไม่ต่างกับสูบด้วยตัวเอง โดยเฉพาะหญิงมีครรภ์ ทารกและเด็ก จึงควรหลีกเลี่ยงไม่ให้อยู่ใกล้ชิดผู้สูบบุหรี่หรือสิ่งแวดล้อมที่มีควันบุหรี่

 


โรคที่เกิดจากควันบุหรี่
อาทิ

  • โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง
  • มะเร็งปอด
  • โรคหัวใจและหลอดเลือด เป็นต้น

 

 

พญ.พจนา จิตตวัฒนรัตน์ แพทย์อายุรกรรมโรคมะเร็ง ศูนย์อายุรกรรมมะเร็งวัฒโนสถ โรงพยาบาลวัฒโนสถ กล่าวว่า มะเร็งปอดถือเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยจากสถิติทั่วโลกล่าสุดพบว่าทุกปีมีคนได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปอดปีละ 1.8 ล้านคน ในประเทศไทยมะเร็งปอดถือเป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับ 2 ในผู้ชายและอันดับ 4 ในผู้หญิง แม้ว่ามะเร็งปอดไม่ได้เป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุด แต่มะเร็งปอดนั้นเป็นมะเร็งที่มีอัตราการเสียชีวิต อันดับ 1 เนื่องจากมะเร็งปอดเป็นโรคร้ายแรงและมักพบมะเร็งเมื่อเป็นระยะกระจาย

โดยปัจจัยเสี่ยงการเกิดมะเร็งปอดหลัก ๆ คือ

  • การสูบบุหรี่ รวมไปถึงการสูบบุหรี่มือสอง คือ ไม่ได้สูบเองแต่ได้รับควันบุหรี่จากผู้อื่น
  • ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ในการเกิดมะเร็งปอดเช่น

    • ก๊าชเรดอน (radon gas)
    • เยื่อใยหิน (asbestos)
    • ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งปอด


อาการของมะเร็งปอด
เช่น

  • ไอ
  • เหนื่อยง่าย
  • น้ำหนักลด
  • ไม่มีแรง
  • เบื่ออาหาร
  • ปวดตามตัวหรือกระดูก 



จะเห็นว่าอาการเหล่านี้ไม่จำเพาะกับมะเร็งและพบได้บ่อยในผู้ที่สูบบุหรี่อยู่แล้ว กว่ามะเร็งจะเกิดอาการมักเป็นระยะท้ายๆ ดังนั้นหมอจึงแนะนำให้ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงหรือผู้ที่เลิกสูบน้อยกว่า 15 ปี มาตรวจ Low dose CT chest (เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปอด) ปีละครั้งเพื่อการค้นหามะเร็งระยะแรก (lung cancer screening) ทำให้พบมะเร็งปอดระยะแรกซึ่งมีโอกาสรักษาหายได้มากขึ้น 

ถ้าหากแพทย์ผู้รักษาสงสัยจะส่งตรวจโดยการเจาะเนื้อที่ปอดมาดูเพื่อยืนยันชิ้นเนื้อ หลังยืนยันว่าเป็นมะเร็งปอดจะมีการทำ CT หรือ PET/CT ร่วมกับ MRI สมองเพื่อวินิจฉัยระยะของโรคเพื่อวางแผนการรักษาต่อไป ถ้าเป็นระยะแรกก็ใช้การผ่าตัดร่วมกับการฉายแสงและเคมีบำบัดขึ้นกับผู้ป่วย ขนาดของมะเร็งและตำแหน่งของมะเร็งหากเป็นระยะกระจายหรือที่เรียกกันว่า “ระยะที่4” นั้น จะใช้การรักษาด้วยยาซึ่งยาจะมีทั้ง เคมีบำบัด ยาพุ่งเป้า (targeted therapy) หรือยากลุ่ม immunotherapy ซึ่งถือเป็นยากลุ่มใหม่ที่ใช้รักษามะเร็งปอดและเริ่มมีการใช้มาในช่วง 4-5 ปีนี้ เพราะที่ผ่านมาการรักษามะเร็งปอดยังไม่ค่อยมีอะไรใหม่ทำให้คนที่ป่วยเป็นโรคนี้เสียชีวิตเร็วและเพิ่มมากขึ้น


 

นพ.วีระ ลุวีระ อายุรแพทย์หัวใจ โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ กล่าวว่า การสูบบุหรี่เป็นการเพิ่มปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบหมุนเวียนเลือด โดยพบว่าผู้ที่สูบบุหรี่มีความเสี่ยงต่อการทำให้หลอดเลือดเสื่อมและตีบตันเร็วกว่าผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ถึง 10-15 ปี และพบว่า 25 เปอร์เซ็นต์ของผู้ที่เสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจตีบคือผู้ที่สูบบุหรี่ ในประเทศที่พัฒนาแล้วคนที่สูบบุหรี่ตายจากโรคหัวใจขาดเลือดมากกว่าคนที่ไม่สูบเกือบ 3 เท่า


ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเกิดโรค คือ

  • การสูบบุหรี่มากกว่า 10 มวนขึ้นไปต่อวัน ยิ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสูงมากขึ้น
  • สูบบุหรี่ร่วมกับปัจจัยอื่นๆ เช่น

    • เป็นความดันโลหิตสูง
    • ไขมันในเลือดสูง
    • อ้วนลงพุง
    • มีเบาหวานด้วยแล้ว ยิ่งทำให้อัตราการเกิดโรคนั้นสูงมากขึ้นตามลำดับ 


โดยปกติแล้วหัวใจคนเราจะเต้นประมาณ 60-80 ครั้งต่อนาที ซึ่งอยู่ในอัตราที่พอเหมาะต่อการสูบฉีดโลหิตไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่เมื่อเราสูบบุหรี่เข้าไป

  • ในระยะแรก สารนิโคตินและก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์จะทำให้หัวใจเต้นเร็ว หลอดเลือดหัวใจหดตัว นอกจากนี้ยังทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภายในหลอดเลือด โดยมีการจับตัวของไขมันที่ผนังหลอดเลือด

  • ในระยะต่อมา เมื่อมีการเพิ่มขึ้นของไขมันที่หลอดเลือดจะทำให้หลอดเลือดทั่วร่างกายตีบแคบลง ส่งผลให้มีเลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่เพียงพอ หัวใจขาดออกซิเจน เกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลันได้และหากเกิดกับหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองจะทำให้สมองเสื่อมนำไปสู่การเป็นอัมพฤกษ์อัมพาตได้


และควันบุหรี่ยังทำให้เกล็ดเลือดเกาะกันมากขึ้น เกล็ดเลือดอายุสั้นลง เลือดแข็งตัวเร็วขึ้น ความข้นของเลือดสูง จึงทำให้เลือดจับกันเป็นก้อนได้ง่าย เป็นสาเหตุทำให้หลอดเลือดแดงที่มีไขมันเกาะอยู่ชั้นในของหลอดเลือดหรือหลอดแดงที่ตีบอยู่แล้วเกิดการอุดตันได้ในทีทันใด ทำกล้ามเนื้อหัวใจตาย อาจเสียชีวิตได้ทันที

เนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลกนี้ โรงพยาบาลกรุงเทพพร้อมให้คำแนะนำแนวทางการหยุดสูบบุหรี่เพื่อลดอัตราการการโรคร้ายแรง เริ่มจากการตัดสินใจที่จะหยุด หันมาออกกำลังกายเพื่อสุขภาพที่ดีต่อร่างกายและจิตใจรวมทั้งคนรอบข้างก็มีสุขภาพดีด้วย ลองใช้วันนี้เป็นจุดเริ่มต้นในการเลิกบุหรี่กันดีไหม